1. 1.
    --alıntı--
    Gülcemal geçiyor gözümün önünden
    geçip gidip boğaza dalıyor
    arkasından bir sürü martılar
    bir ilkyaz sisi
    ve bir sürü gözyaşları.

    nereye böyle nazlı gemi?

    Toplayarak geçmişin bütün izlerini
    bordasına yığarak anıları ve acıları
    daldın yine boğazın karanlık sularına
    nereye böyle yine
    yine Beykoz'daki evine mi?

    görüyorum gidiyorsun bütün güzelliğinle

    ey Gülcemal!
    adınla yaşa emi! geçmişin bülbülleri
    Çamlıca tepesinden seni gözlüyor
    türküler söylüyorlar, seni seviyorlar
    ey nazlı gemi.. ey hayalet gemi
    geçmişte bıraktık bütün gidenleri..

    Gülcemal...

    adınla çok yaşa emi!

    Gülcemal şiiri-Erdal Ceyhan...
    --alıntı--

    Şayet Türk denizciliği için tarihte bir sayfa açacaksak, bu sayfanın en nadide yerine yerleştirilmesi gereken birtakım kahramanlar vardır...
    Barbaros Hayrettin gibi, Turgut Reis gibi, Piri Reis gibi, Çaka Bey gibi, Rauf Orbay ve Hamidiyesi gibi, Rüsümat no4 gibi...
    işte bu kahramanlardan biri ya da bir kaçı da bu mübadele gemileridir.
    Evlerini, yurtlarını, doğup büyüdükleri toprakları ve en önemlisi de yaşanmışlıklarını, anılarını ardında bırakarak aslında çok bilindik olan ve bir o kadar da bilinmeyene yelken açan evlad-ı fatihan torunlarının hikayelerine tanık olan kahraman gemilerdir onlar...

    Türkiye ile yunanistan arasında 30 ocak 1923 yılında imzalanan mübadele sözleşmesi, henüz emekleme aşamasında bulunan türk denizcilik sektörünü, ege'nin karşı kıyısından yarım milyona yakın bir insan kitlesini getirme zorunluluğu ile karşı karşıya bırakarak, bir diriliş öyküsünü de başlatıyordu...bu olay ile birlikte türk denizcilik sektörü, sınırlı olanaklarıyla bir muazzam kütleyi, özgür iradesiyle ve gönüllü olarak türkiye'ye taşımak zorunda kaldı. türkiye o dönemde kabotaj hakkını kullanabilecek gemi sayısına bile sahip değildi. buna karşın türk denizcileri ortaya atılarak, ülke sermayesinin dışarı gitmemesi için gönüllü olarak bu yükün altına girdi. onca yetersizliğe karşın, sayıları yarım milyona çıkan perişan insan kitlesini türkiye'ye taşımak, türk denizciliğinin tarihteki en büyük başarılarından biridir...

    mübadele gemileri (drama'da hilal-i ahmer cemiyeti göç edecek mübadillere çorba dağıtıyor)

    1. dünya savaşı başlarında 130 bin tona ulaşan türk deniz ticaret filosu, savaş yıllarında önemli kayıplara uğrayarak, cumhuriyet türkiyesine 35 bin tonluk filo aktarabildi.
    bu sırada türkiye, tarihte çok ender yaşanabilecek bir durumla karşılaştı. 30 ocak 1923 tarihinde lozan'da imzalanan türk-rum nüfus mübadelesi ile batı trakya dışındaki yunanistanlı müslümanlar ve istanbul dışındaki türkiyeli ortodoksların zorunlu değişimi öngörüldü.
    demiryollarından yararlanma olanağı bulunmayan ülkede, göçmenlerin deniz yoluyla getirilmesi, pratik ve ucuz olacağı için tek yol olarak görüldü. bunun için imar ve iskan vekaleti tarafından açılan taşıma ihalesine, italyan, yunan, ermeni ve türk vapur birlikleri katıldı.
    yabancı işletmelere bağlı gemilerle göçmen getirilmesi halinde çok sınırlı olan sermayenin başka ülkelere gideceği endişesiyle devreye giren türk vapurcular birliğinin, lloyd triestino kumpanyasının ihaleyi kazandığının duyurulmasına rağmen istanbul sanayi ve ticaret odası ile hükümet nezdindeki girişimleri olumlu sonuç verdi.
    hükümete bağlı seyri sefain idaresi ile türk gemi kumpanyalarının güçlerini birleştirerek, yükün altına girme isteği, hükümetten onay aldı. böylece ilk başta 12 vapur olarak belirlenen filo, bakanlar kurulu kararıyla göçmen taşımayı üstlendi. gemi sayısı sonraki görüşmelerde değişti, yenileri eklenerek, filo büyütüldü. böylece ilk aşamada adları üzerinde uzlaşılan gemilerin yedeklerle birlikte tonajı, 27 bini buldu. sonra filo, 50 gemiye ulaştı...

    göçmen taşımada kullanılan gemilerin en büyüğünü 5062 gros tonluk "akdeniz", en ünlüsünü ise atatürk'ün de birkaç kez bindiği, orhan veli'nin, bedri rahmi'nin eserlerinde geçen "gülcemal" oluşturdu.
    cumhuriyet, dumlupınar, sadıkzade, giresun, sakarya, diğer önemli gemiler arasında sayıldı. çoğunluğu 50 yaşın üzerinde gemilerden "ümit", yaşlı olduğu için şanssızlığın da etkisiyle karaya oturdu.

    mübadele gemileri (girit'te gülcemal vapurunu bekleyen mübadiller-dedemin insanları filminden)

    büyük ölçüde açıkta kalmış, başta selanik olmak üzere yunanistan'ın büyük kentlerine yığılmış, kara kış koşullarında aç bekleyen türklerin durumunun önceliği, mübadele gemilerinin 1923 kasım ayı olarak belirlenen hareketini, 1 ay erkene aldı.
    gemiler, bütün gerekli önlemler alındıktan sonra, 1 doktor, 2 sağlık görevlisi eşliğinde ekim ayı ortasında denize açıldı. türk kıyılarını, yunan iskelelerine bağlayan ege, göçmen taşıyan gemilerin aralıksız gidiş gelişine tanıklık etti.
    çiçek, veba, dizanteri aşıları uygulanan göçmenlerden hastalar ve çocuklar, kamaralara yerleştirilmeye çalışıldı. yolcuların çoğunluğu güvertelerde, koridorlarda, ambarlarda taşındı, hayvanlarının yanında yolculuk yapmak zorunda kalanlar oldu.

    mübadele gemileri (mübadele gemilerinden sandallarla karaya taşınan mübadil atalarımız)

    mübadele gemileri (mübadil atalarımız böyle zorlu bir yolculukla ve telafisi mümkün olmayan kayıplar vererek anavatan'a getirildi.)

    göçmen taşımada en korkulan, bulaşıcı hastalıkların kol gezdiği dönemde, veba salgını riski oldu. bir ara yunanistan'da vebaya rastlanınca selanik'ten kısa bir süre göçmen getirme işine ara verildi. mübadele bakanlığı göçmen taşıyan gemiler için 40 günde bir fare itlafını zorunlu kıldı.

    mübadele gemileri (mübadillere verilen hüviyet cüzdanı)

    girit, kavala, drama ve selanik'ten 1924 temmuz ortalarına kadar 314 bin 52 muhacir, taşınabilir malları ve hayvanlarıyla birlikte gemilerle türkiye'ye getirildi. mübadele kapsamındaki yunanistan türklerinden 300 kadar sabıkalı da bir vapurla taşındığı istanbul'da, emniyette parmak izleri alındıktan sonra izinsiz ayrılmamak üzere serbest bırakıldı.
    türkiye'ye muhacir getiren gemiler için indirme iskeleleri, izmir, istanbul-tuzla, ayvalık, mudanya, samsun, trabzon, antalya ve mersin oldu, her iskelenin yanında karantina oluşturuldu. (izmir'deki "karantina" semtinin ismi buradan gelmektedir...)
    imar ve iskan bakanlarından refet bey'in (canıtez) verdiği bilgiye göre, yükleme ve boşaltma iskeleleri arasında 269 kişi öldü. 9 kişi, vapurdan indirilip misafirhaneye götürülüşünde, 870 kişi de misafirhanelerde hayatını kaybetti.
    mübadillerin taşınmasında, seyri sefain idaresine gemi alımıyla birlikte 620 bin 800 lira harcandı...

    işte mübadil Türkleri doğdukları topraklardan Anavatan'a getiren kahraman mübadele gemileri;
    hacıpaşa
    Sadıkzade
    sakarya
    rumeli
    bahr-i cedit
    nilüfer
    dumlupınar
    timsah
    rize
    istanbul
    canik
    sürat
    sulh
    ankara
    kırzade
    salih
    reşit paşa
    ismet paşa
    Karabiga
    Reşadiye
    altay
    arslan
    millet
    cumhuriyet
    mahmudiye
    akdeniz
    türkiye
    kartal
    giresun
    bozkurt
    teşvikiye
    mahmut şevket paşa
    ümit
    trabzon
    gülnihal
    gülcemal

    mübadilleri taşıyan bu gemilerin içinde en meşhur olanı ve bütün mübadillerin hatırladığı geminin adı gülcemal'dir. belki de ençok seferi yaptığı için adı en çok bilinen bu gemidir.

    mübadele gemileri (mübadil taşıyan "kurtuluş" vapuru)
    mübadele gemileri

    http://tarihturklerdebasl.../10/09/mubadele-gemileri/
    4 -1 ... protest sanayici
  2. 2.
    bir mahalle kuracak kadar çok giritliyi mersine taşımış gemilerdir.
    1 ... el cid
  3. 3.
    1824 yılında yapılması gereken mübadelenin yüz yıl sarkması ile ortaya çıkan durumdur.

    bu mübadele 19. yy'da yapılmış olsaydı sadece morayı ve o civardaki bir kaç adayı boşaltmamız yeterli olacaktı.
    osmanlı sınırları içerisindeki rumları çıkardığı onca karışıklıkla uğraşmayacaktık. tıpkı 1924 mübadelesinden sonra rum sorunundan kurtulmamız gibi.

    hatta bu tüp çözümler slavlara filan da uygulansaydı şu an dünyanın en zengin 3 devletinden biriydik.

    türk yunan nüfus mübadelesi uluslar arası hukukta "hukuk yapan" bir değer taşır. güney amerika ve gene dünyanın bazı bölgelerinde yaşanan mübadeleler bu anlaşmaya dayandırılarak yapılmıştır.
    1 ... yagmadan donen viking cavusu