fuzuli

fuzulî, hem boş, gereksiz anlamına hem de çok fazıl, bilgili olgun anlamına gelmektedir. bu mahlası almasının sebebi diğer şairlerin kötü anlamlı bu mahlası kullanmak istemeyeceklerini düşünmesidir. ancak o kadar büyük bir şairdir ki kendi şiirlerini ve adını taklit eden başka şairlerden kurtulamamıştır.

leyla ile mecnun'u yazmış şahıs. vasat. açık ve net.

Selâm verdim; rüşvet deyüldür diye, selâmım almadılar.

Mal mal şiir yazan adam. Şu farsça zımbırtıyı padişahtan başka kim anlar.
(bkz: Yaşasın Karacaoğlan yaşasın padişaha inat halk şiiri)

daha büyüğü var mıdır merak ediyorum:

(bkz: fuzuli nin tarihteki en büyük şark şairi olması)

romantizm yapmayın güzel kardeşim, hepsinin yeri ayrı. x'i övmek için y'ye geçirmeye gerek yok.

Diyor ki:

Söylesem tesiri yok sussam gönül razı değil. Derdi mi ala mı bir ben birde allahım bilir.

Ah ah.

Sevgiler.

yılda bir kurbân keserler halk-ı âlem îyd için
dem be dem sâat be sâat ben senin kurbanınam.

fuzûlî

cok garip bir sekilde, herhangi bir misrasini bile okusam omrum boyunca aklimdan gitmiyor, mihlanip kaliyor. nasil yazilmissa artik.

Âşiyân-ı mürg-i dil zülf-i perîşânındadır
Kanda olsam ey perî gönlüm senin yanındadır

şeklindeki muhteşem beytin sahibi olan, Divan edebiyatının büyük sanatkârı.
Yukarıdaki beyitini çok severim. Türkiye Türkçesiyle çevirisi şöyledir:

''Gönül kuşunun yuvası, (sevgilinin) darmadağın saçlarının arasındadır
Ey peri gibi güzel sevgili! Nerede olursam olayım, gönlüm hep senin yanındadır.''

Divan şiirinde gönül bir kuşa benzetilir. Bu gönül kuşu, sevgiliye deli gibi kapıldıktan sonra, onun hep yanında bulunmak ister. Bu gönül kuşunun ayağı sevgilinin saçlarına takılır. Dolayısıyla aşığın gönlü, kendisi nerede olursa olsun, bundan sonra hep sevgilinin yanında olacaktır. Gerçekten de öyle değil mi? Gönlümüzü vicdansızın tekine kaptırıyoruz. Gönül kuşumuzun ayağı, vicdansızın birinin saçlarının arasına takılıyor. Sonra neden unutamıyoruz, neden aklımızdan çıkartamıyoruz diye çıldırıp duruyoruz. Fuzuli üstad nedenini olağanüstü güzellikte söylemiş işte, üstüne laf olmaz.

Bir karincayi bile incitmem deme; zira 'bile'den incinir karinca.

Bu aleme has bir soz gibi durmuyor.

"Mende Mecnûn'dan füzûn âşıklık isti'dâdı var,
Âşık-i sâdık menem Mecnûn'un ancak adı var."

Aşkın şairi..

gamum pinhân dutardum men dediler yâre kıl rûşen
desem ol bî-vefâ bilmen inanır mı inanmaz mı

(ben derdimi gizli tutuyordum dediler sevgiliye aşikar kıl acep desem o vefasıza bilmem inanır mı inanmaz mı)

sevmek demişti üstad çünkü sevildiğinden asla emin olamazsın.

Aşk ve ızdırap şairi.

Hayatı Bağdat, Necef ve kerbela'da sefalet içinde geçen ama yazmaktan asla vazgeçmeyen divan edebiyatının en büyük ustalarından biri.

Aşkın ızdırabından zevk alan çünkü bunun Allah aşkına ulaşmada bir yol olduğunu düşünen bu yüzden sevgiliye kavusamamaktan zevk alan üstat.

Ayrıca şiirin bilimle örülmesi gerektiğini, bilimsiz şiirin temelsiz duvara benzediği​ni söyleyen Azerî kökenli divan şairi.

Beni candan usandırdı, cefadan yar usanmaz mı?
Felekler yandı ahımdan, muradım şem'i yanmaz mı? Dizelerinin sahibi, aşk ve hüzün adamı divan edebiyatı şairi.

Bir aralar lakabımdı.

öncelikle şöyle bir alıntı ile açıklama yapalım:

Divan şairlerinin, şiirlerinde  kendi  asıl isimlerinin  yerine birer  mahlas kullandıkları malumdur. Asıl ismi Mehmed olan şairimiz de bu geleneğe  uyarak Fuzuli mahlasını alır. Fuzuli’nin  manası ‘Boşboğaz, kendini ilgilendirmeyen konulara karışan’ manasındadır. Halk dilindeki Fodul buradan gelir. Şair böyle  bir ismi neden seçtiğini Farsça divanının  önsözünde izah eder 'Bir mahlas   almam gerekiyordu. Şiire yeni başladığım  zamanlar günlerce mahlas olarak üzerinde düşündüm, aldığım her  mahlasa bir müddet sonra bir ortak çıktığı için yeni bir mahlas alıyordum. Fuzuli mahlasını  seçtim. Bu lakaba kimsenin tutmayacağını bildiğim için ortaklık  endişesinden kurtuldum' diyor.

'sevgilisiz bahar gelmiş, gelmemiş ne fark eder ki?
baharda bile benim gibi inleyen bübüllerin olduğunu gördüm.'

fuzuli / leyla ile mecnun

Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denli dutuşan odlara kılmaz çare su.

"gam güni itme dil-i bîmârdan tîgun dirîğ 
hayrdur virmek karanu gicede bîmâra su." 

(gamlı günümde hasta gönlümden kılıç gibi keskin olan bakışını esirgeme; zira karanlık gecede hastaya su vermek hayırlı bir iştir.) 

edit: ölüm zamanı şeytan insana imanı karşılığında su vermeyi teklif eder bu inanç gereği ölmekte olan insanın ağzına su dökülür işte fuzuli burada sevgilinin sert bakışlarını ölüm anında kişinin ağzına dökülen suya benzetmektedir.

(bkz: su kasidesi)

1-öyle ser-mestem ki idrâk etmezem dünyâ nedir
ben kimem sâki olan kimdir mey-i sahbâ nedir

(Öyle sermestim ki, idrak edemem dünya nedir; Ben kimim, sâki olan kim, bu şarap acaba nedir? )

2- gerçi cânândan dil-i şeydâ için kâm isterem
sorsa cânan bilmezem kâm-ı dil-i şeydâ nedir

(Gerçi çılgına dönen kalbim için sevgiliden bir lutuf istiyorum; Ama sevgili çılgın gönlümün arzusunu sorsa, onu da bilmiyorum.)

3- vasldan çün âşıkı müstağni eyler bir visâl
âşıka ma'şûkdan her dem bu istiğnâ nedir

(Madem aşığı vuslata doyuran kavuşmaktan ibarettir O halde sevenin sevilenden uzak kalmada bulduğu bu acı lezzet nedir?)

fuzuli, senden sonra şair gelmese şiir yine yaşardı. öyle büyüksün!

şeb-i yeldayı müneccimle muvakkit ne bilir?
muptela-i gama sor kim geceler kaç saat.

en az nicki kadar gereksiz bir divan şairi.

"derdime vakıf değil canan, beni handan bilir.
hakkı vardır şâd olanlar, herkesi şâddan bilir.
Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil.
çektiğim âlâmı bir ben bir de Allah bilir."

Hâsılım yok ser-i kûyunda belâdan gayrı
Garâzım yok reh-i aşkında fenâdan gayrı

Ney-i bezm-i gamem ey âh ne bulsan yele ver
Oda yanmış kuru cismimde hevâdan gayrı

Âh...

"gül-i ruhsaruna karşu, gözümden kanlu akar su
habibim fasl-ı güldür bu akan sular bulanmaz mu"

oy oy oy oyyyyyy!

ing. needless.