fuzuli

AŞKA SEVDALANMA

Can verme sakın aşka aşk afeti candır
Aşk afeti can olduğu meşhuru cihandır
Sakın isteme sevdayı gam aşkta her an
Kim istedi sevdayı gamlı aşk ziyandır
Her ebrulu güzel elinde bir hançeri honriz
Her zülfü siyah yanında bir zehirli yılandır
Yahşi görünür yüzleri güzellerin emma
Yahşi nazar ettikte sevdaları yamandır
Aşk içre azap olduğu bilirem kim
Her kimseki aşıktır işi ahü figandır
Yadetme güzel gözlülerin merdümi çeşmin
Merdüm deyip aldanma kim içtikleri kandır
Gel derse Fuzuli ki güzellerde vefa var
Aldanmaki şair sözü elbette yalandır.

Fuzuli

"Ebedî sevgi ezelde takdir edildiyse bu kader kaza ile önlenebilir mi?"

Bunu buraya yazayım bı ara fuzuli'nin olup olmadığını araştırayım.

Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni
Bir dem bela-yı aşktan kılma cüdâ beni

(Ya Rab aşk belasıyla içli dışlı kıl beni,
bir an bile ayırma aşk belasından beni)

Az eyleme inayetini ehl-i dertten
Yani ki çoh belâlara kıl müptelâ beni

(Az eyleme yardımını dertlilerden,
Yani çok aşk belaları ver bana)

Gittikçe hüsnün eyle ziyâde nigârımın
Geldikçe derdine beter et müptelâ beni

(Gittikçe artır sevgilimin güzelliğini,
Bana gelince onun derdine daha çok müptela et beni)

Öyle zaîf kıl tenimi firkatinde kim
Vaslına mümkün ola yetürmek sabâ beni

(Onun ayrılığında öyle zayıflat beni ki
Saba yeli beni ona ulaştırabilsin)

Nahvet kılıp nasîb Fuzuli gibi bana
Yâ Rab mukayyed eyleme mutlak bana beni

(Ya Rabbi bana Fuzuli gibi gurur verme
beni bana asla bırakma)

Fuzuli.

gönülde bin gâmım vardır ki pinhân eylemek olmaz
bu hem bir gam ki il ta'nından efgân eylemek olmaz

Ermişlerin bahçesi isimli muazzam eserin üstadıdır. ilgili metin üzerine uzun uzadıya laf ederek haddimi aşacak değilim ama eserin hemen başlangıcında kaleme aldığı dörtlüğü paylaşmak boynumun borcudur.

Âdem ki fezâyı âleme basdı kadem
Endûh ü belâya evvel oldı hemdem
Mahsûsdur âdeme belâyı âlem
Âlemde belâ çekmeyen olmaz âdem

iki büyük düşünür ve şair Fuzuli ve Ruhi devrin padişahının sarayında bir davete icabet etmişler. Eften püften şeylerle kopmayacak dostlukların adamı olan bu iki arkadaş, cennetten bir köşevari sarayın muhteşem güzel bahçesinde dolaşırlarken; Şair Ruhi'nin aklına muziplik gelmiş;
Ruhi:
-Ya Fuzuli dostum, şu cennet gibi bahçenin, şu güzel çiçeklerin içinde, şu göz alıcı işlemeli duvarların dibindeki o uyuz iti görüyor musun?
Fuzuli:
-Görüyorum ya Ruhi?
Ruhi:
-işte o it bu sarayda Fuzuli
Atılan taşı tekrar gediğine koymak için bir an düşündükten sonra;
Fuzuli:
-Doğru söylersin ya Ruhi. Sıkacaksın şu itin boğazını çıkacak içinden Ruhi.

canı kim cananı için sevse cananın sever
canı için kim ki cananını sever canın sever *
dizelerinin sahibi büyük şair.

Aşk ve ızdırap şairi.

Hayatı Bağdat, Necef ve kerbela'da sefalet içinde geçen ama yazmaktan asla vazgeçmeyen divan edebiyatının en büyük ustalarından biri.

Aşkın ızdırabından zevk alan çünkü bunun Allah aşkına ulaşmada bir yol olduğunu düşünen bu yüzden sevgiliye kavusamamaktan zevk alan üstat.

Ayrıca şiirin bilimle örülmesi gerektiğini, bilimsiz şiirin temelsiz duvara benzediği​ni söyleyen Azerî kökenli divan şairi.

gamım pinhan dutardım ben dedîler yâre kıl rûşen
desem ol bî vefâ bilmen inânır mı inanmaz mı

kayseride bir cadde ismi.

"Mende Mecnûn'dan füzûn âşıklık isti'dâdı var,
Âşık-i sâdık menem Mecnûn'un ancak adı var."

Aşkın şairi..

Hâsılım yok ser-i kûyunda belâdan gayrı
Garâzım yok reh-i aşkında fenâdan gayrı

Ney-i bezm-i gamem ey âh ne bulsan yele ver
Oda yanmış kuru cismimde hevâdan gayrı

Âh...

öncelikle şöyle bir alıntı ile açıklama yapalım:

Divan şairlerinin, şiirlerinde  kendi  asıl isimlerinin  yerine birer  mahlas kullandıkları malumdur. Asıl ismi Mehmed olan şairimiz de bu geleneğe  uyarak Fuzuli mahlasını alır. Fuzuli’nin  manası ‘Boşboğaz, kendini ilgilendirmeyen konulara karışan’ manasındadır. Halk dilindeki Fodul buradan gelir. Şair böyle  bir ismi neden seçtiğini Farsça divanının  önsözünde izah eder 'Bir mahlas   almam gerekiyordu. Şiire yeni başladığım  zamanlar günlerce mahlas olarak üzerinde düşündüm, aldığım her  mahlasa bir müddet sonra bir ortak çıktığı için yeni bir mahlas alıyordum. Fuzuli mahlasını  seçtim. Bu lakaba kimsenin tutmayacağını bildiğim için ortaklık  endişesinden kurtuldum' diyor.

'sevgilisiz bahar gelmiş, gelmemiş ne fark eder ki?
baharda bile benim gibi inleyen bübüllerin olduğunu gördüm.'

fuzuli / leyla ile mecnun

Bildim ki nihan bela imiş aşk
Bir dertli macera imiş aşk

bu satırlarıyla ismime hayran olmamı sağlayan şahsiyet

fuzuli'ye sormuşlar: sevmek mi daha güzeldir, sevilmek mi? - sevmek demiş; çünkü sevildiğinden hiçbir zaman emin olamazsın!