babür şah

timur soyundan gelen sultan ebu said'in oglu, hindistan'daki en buyuk musluman turk devleti olan gurganiyye devleti'nin kurucusudur.

baburname isimli hatıratı yazmış olan hükümdar.

baburlu devleti olarak da bilinen hint-turk imparatorlugu'nun kurucusu. babur sah son derece soylu bir kan tasiyordu. soyu baba tarafindan timur'a, anne tarafindan cengiz han'a dayanir.

buyuk bir devlet kurucusu, yetenekli bir komutan olmasinin yaninda guclu bir sairdi. yanliz kendi iradesi ve yetenegi ile kurdugu devlet yuzyillarca yasamistir.

kendi kaleme aldigi baburname ismini tasiyan ozyasam oykusu cagatay nesrinin en basarili urunudur denilebilir.

turk tarihinin en ilginc ve mustesna karakterlerinden biridir. fiziksel ve manevi olarak ustun yetenekleri vardir. cok iyi at biner, kilic kullanir ve ok atardi. yuzerek nehirleri gecer, ordu hareket esnasindayken karsilarina cikan kar ve buz yiginlarini bizzat kendisi acardi, bir savasin tam ortasinda durup siir yazmaya baslardi.

tarihin en kulturlu devlet adamlarindan biriydi. okumaya o kadar tutkundur ki gunlerce kutuphaneden cikmadigi da olurdu.

1530 yilinin aralik ayinda ucmaga varan bu ulu turk kabil sehrinde cok mutevazi bir kabirde yatmaktadir.

kelam, kalem ve kılıç imparatorudur babür şah. iyi bir edebiyatçıdır. Savaş günlerinde birbirinden değerli kitaplar yazmıştır. düzgün bir Çağatay Türkçesi kullanır ki üç aşağı beş yukarı Anadolu insanı da anlar. en önemli eseri Babürname' dir.

timur'un torunu. eşi için tac mahali yaptıran adamın dedesi. bir savaşçı, bir devlet adamı ve bir yazar. (bkz: babürname)

1483'te Özbekistan'da doğmuştur.Timur'un soyundan gelen bir şahıstır. Timurluların son büyük devletinin başına geçer fakat yukarıdan özbeklerin batıdan da Safevilerin sıkıştırmasıyla günümüz Hindistan'ına kadar ilerlemiş ve orada bir devlet kurmuştur. Zamanında Özbeklerle çok büyük savaşlar yapmış olmasına rağmen bugün özbekler bile onu kendi ataları arasında saymakta. Kendisi babürname adında hayatının büyük bir çoğunluğunu anlatan bir kitap yazmıştır. Bu kitap tarih, edebiyat ve özellikle de tabiat açısından çok büyük önem arzeder. Çünkü vardığı Hindistan'ın envayi çeşit yaratığını ve doğasını tasvir ettiği bir kitaptır. Babür Şah 1530'da Hindistan'da vefat eder. kurduğu devlet ise 19. yüzyılda ingilizler Hindistan'a el atana kadar devam eder. Torununun çocuğu Şah Cihan'ın 1648'de, ölen eşi yaptırdığı Tac Mahal dünyanın görülmesi gereken güzellikleri arasındadır. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı forsunda bulunan ve büyük türk devletlerini simgeleyen 16 yıldızdan biri Babür imparatorluğuna aittir.

(bkz: mughal empire)

on parmağında on marifet olan, hindistan'da kurulmuş büyük babür imparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı. değerli, korkusuz bir komutan, adil bir hükümdar, önemli, içten bir nesir yazarı, bestekar, edebiyatçı, seyyah, harika bir gözlemci... Çağatay dönemi edebiyatına önemli katkıları olmuş, Hatt-ı Baburi denilen yazı şeklini geliştirmiştir. Babürnâme, Babür Divanı ve Babür Aruz Risalesi, Mübeyyen, Risale-yi Validiyye gibi eserleri vardır. 47 yaşında ölmesine rağmen her biri bir ömre yetecek işlere sahip bir "dahi". nur içinde yatsın.
ayrıntılı bilgi almak isteyenler: reşit rahmeti arat'ın doğu tükçesi'nden çevirdiği "vekayi" ye bakabilir.

Türkiye Türklüğünün bilmediği büyük türklerden biridir. üniversite'de bile Hindistan ingiliz işgaline kadar Türk devletiydi deyince aval aval bakan tipler mevcutken daha da bilinmez.

bu kadar büyük olmasa da bir başka türk hanedanı için

(bkz: kaçar hanedanı)

ntv tarih adlı derginin -yanılmıyorsam- ocak sayında hakkında bilgiler verilen devlet adamı.

timur'un soyundan gelir. hindistan ve güneydoğu asya'ya hakim olmuş babürlüler devletinin büyük hükümdarlarındandır. diğer bir önemli hükümdarı için (bkz: ekber şah)

çok soylu bir aileye mensub yüce türk. bu yüce şahsiyet çok mütevazi bir kabirde yatmakta şu an...

atatürk dönemi resmi tarihinin emir timur ile beraber gözde hükümdarlarından. babür şah hakikaten sadece türk değil dünya tarihinin de en mümtaz kişilerindendi.

babasının adı ömerşeyh annesinin adı kutluğu nigar hatun'dur. babasının enteresan bir kaza sonucu ölmesi ile 12 yaşında, andican'da babasının yerine geçmiştir. tahta geçtiğinde tüm maveraünnehir civarı bir iç savaş içerisindeydi. babür'ün amacı ise tüm bu şehir devletlerini tek bir devlet altında birleştirmekti. babür 18 yaşında ilk eşi ayşe hatun ile evlendi ancak bu hatundan bir yıl sonra ayrıldı. özellikle şeybani han'ın baskıları nedeni ile maveraünnehir üzerindeki ülküleri de gerçekleşmedi. iki kez ele geçirdiği semerkandı elinde tutamadı. daha sonra herat ve kabil taraflarına gitti, oradan hindistan'a sarktı. agra merkezli bir devlet kurdu. bu devlet osmanlı'dan sonra en uzun ömürlü türk devletidir. osmanlı mohaç'da macarları dağıtırken babür'de üstün türk'ün bayrağını hindistan'da dalgalandırıyordu. 47 yaşında daha önceki bir zehirlenme olayının etkisi ile vefat etti. vasiyeti gereği kabil'e mütevazi bir kabre gömüldü.

başarılı bir devlet adamı olduğu gibi ilimden fenden anlayan, ilimle fenle ilgilenen kültürlü bir insandı. iyi ata biner, iyi kılıç kullanır, iyi şiirler yazardı. küçüklüğünden itibaren yazdığı babürname olarak bilinen fakat kendinin vakan dediği eser türkçe'nin en büyük eserlerindendir.

babür şah'ımızın tini şad mekanı tanrı dağları olsun.

adil yönetici tasviri ne kadar doğru bilemeyeceğim ama öyle olduğu söylenir. Jean-Paul Roux, Büyük Moğolların Tarihi Babur kitabında kendisi hakkında detaylı inceleme yapmış. okumakta fayda var.

savaşçı yanı değil benim ilgilendiğim, edebî yanı elbet!
şiirlerinde pisagor denklemi kullanan tek şair o. hatta pisagor değil, bu ömer hayyam denklemidir demişti hoca.

kocaeli üniversitesi'nde düzenlenen Babur ve Babur-nâme Üzerine Araştırmalar Uluslararası Çalıştayı'nda konuyu örneklerle anlatan adını ne yazık ki unuttuğum akademisyeni ağzım açık izledim.
demek babür şah'ı görsem ne yapardım.

tüm geç kalmışlar, bu âlimi tanıyın derim!

kalem ve kılıç.

soyu cengiz ve timur'dan yani yarı türk yarı moğol. 12 yaşında amca ve dayılarıyla savaşmak zorunda kalmış.

edebiyata düşkün, kitapları ıslanınca hepsini tek tek kurutan ve kuru kitapları okuyabilecek olmasından dolayı mutluluk duyan zât.

kurduğu imparatorluktan ölümüne kadar babürnameyi kaleme almış, içinde sosyolojik tespitler bile yapmıştır.

iyi bir savaşçı olması, harikulade ok kullanmasının yanında, şehir mimarisine ve özellikle bahçelere önem veren bir hakandır.

tek zaafı olan içkiyi kendiside itiraf ve kabul etmiş ama uzun zaman denedikten sonra bırakmıştır. ha böyle bir insan olduktan sonra, içki sofrasında da sadece edebiyat söylemleri yapıldıktan sonra içmiş, içmemiş ne olur ki elbette!

savaş açtığı devletlere önden yolladığı mektuplar da; " Türklerle savaşmayın, teslim olun, bilmez misiniz bizim savaş meydanlarındaki gücümüzü" diye yazan ulu kağan.

Büyük atası Cengiz Han da Afganistan da kendisini ziyaret eden Kadı Vahıdeddin Fuşançi'ye "Peygamberiniz Muhammed her şeyi önceden bilmiş diyorsunuz; acaba benim zuhur edişim hakkında ne demiş? Diye sormuştu. Kadı da cevap olarak ona peygamberin "uturkû al-turka mâ tarakûkum" yani Türkler size dokunmadıkça siz onlara dokunmayın demiş olduğunu nakletmiş. Cengiz Han da bunun üzerine " şüphesiz bu çok hakimane bir sözdür" demiştir.

Yani Arap Cengiz'in Türk olduğunu bilirken, Cengiz de yanıtı ile Türk olduğunu belli etmiştir.

dedesi timur'un moğol iddia edildiği vakitler olmuştu geçenlerde. bakalım timur'un torunu moğollar hakkında ne demiş.

Babür Şahın Moğollar Hakkında sözleri

"itden Bir Aşağısı Moğoldur"

"Moğol Melek Olsa Bile Sevmem"

"Moğol'un ekip biçtiğini yemeyin"

Keza sayfa 89'da Babür Şunları yazar :

"Arkadan ve önden düşman zorlayarak ok atmaya başladı.Yardıma gelmiş olan Moğol askerlerinin vuruşmaya hiç takatı yoktu.

Vuruşmayı bırakıp bizim kendi askerimizi yağma etmeye ve attan düşürmeye başladılar.Yalnız burada değil,bedbaht Moğolun adeti daima böyledir.Yenseler de ganimet alır,yenilseler de kendi ilini basıp ganimet alır."

Sayfa 64' de Babür der ki :

"Kötülük ve bozgunluk daima Moğol ulusundan çıkagelmiştir.Şimdiye kadar benimle beş defa düşman oldular.Düşman olmalarının sebebi benimle anlaşamadıklarından dolayı değildir.

Kendi hanlarına karşı da birkaç defa bu şekilde hareket ettiler."

[Kaynak;Gazi Zahiredein Muhammed Babür,Vekayi Babür'ün Hatıratı,S.12-13,Çev : Necati Lugal,TTK YAY.,ANKARA,1987]

(bkz: Babürname)

Babür Şah devletini okuyordum son paragrafta ingilizler tarafından yıkılan tek Türk Devleti demiş yazar. bi cümle bu kadar mı nutkumu durdurur.
Ya ATATÜRK olmasaydı...
Burda bunu okuyan herkesin borcu var Ata'ya silkelenin kendinize gelin.

hindistandada devlet kurmayı başaran türk.

asyada ayak basmadığımız yer var mı acaba.

dönem dönem agra'nın(hindistan) ikliminden şikayet eden hint ve rint şahı. bahçe düşkünü bir adam.

Hindistan babür imparatorluğunun kurucusu ve şah cihanla birlikte en tanınmış hükümdarı . Kendisi portekiz tehlikesine kariı osmanlıya tabi olmuş sultan süleyman hana metbuluğunu bildirmiştir .

Eşcinsel olduğu sölenen zat.

büyük türk şahı. babürname eseriyle bilinen hükümdar. türk tarihi içinde göz ardı edilmemesi gereken bir karakter. devlet yönetimi konusunda detaylıca irdelenmesi gerekir.

hindistan da kurulan babür devletinin kurucusu Büyük Türk.