amedeo modigliani

*
1884 - 1920 yılları arasında yaşamış, italyan olmasına rağmen ömrünün büyük bölümünü paris' te geçirmiş, toplumun çeşitli katmanlarından insan manzaralarını renkli yorumlarla sunan, içki alışkanlığı ve sefaletten dolayı vefat eden ressam.

modigliani adlı, hayat öyküsünü anlatan filmde andy garcia tarafından başarıyla canlandırılan italyan ressam. küçük yaşta, italya' da yaşanan iç karışıklık sırasında paris' e göç etmiş, yaşamının geri kalan kısmını bu şehirde, aydınlanma çağının önemli ressamlarıyla rekabet ederek geçirmiştir. ölümünün ardından yüz kalıbı çıkartılmıştır. modigliani, pablo picasso' nun yanındaki mezarda gömülüdür.

boyun tasvirleri enfestir. bir kadının boynu bu kadar güzel resmedilebilir. boyun unsuru birçok eserinde en göze çarpan faktördür. bu yüzden cemal süreya bile bir şiirine konu etmiştir modigliani yi ki şöyledir o şiir:

Yeni sözler buldum bir nice seni görmeyeli
Daha geniş bir gökyüzünde soluk aldıracak şiire
Hadi bir de bunlarla çağır gelsin aslan heykelleri
Oldurmanın yıkmanın yeniden yapmanın aslan heykelleri
Olduran yıkan yeniden yapan gözlerini seviyorum kaç kişi
Bir senin gözlerin var zaten daha yok
Ya bu başını alıp gidiş boynundaki
Modigliani oglu modigliani

şiirin tamamı için

(bkz: aslan heykelleri)

çok başarılı ankaradt yapımı.

oyunu izlerken ''modi'' olcay kavuzlu' nun yorumu sizi kendinizden geçirebilir.

modi ve picasso' yu bu oyunda tanımaya değer!

ölümünden sonra karısı intihar etmiştir.

Resimlerinde en cok dikkat edilen detay olan, karakterlerinin gozlerini boyamamasi icin, hayatini anlatan modigliani * adli filmde gecen su cumle ile beni benden almis, degeri zamaninda anlasil(a)mamis, buyuk yetenekdir.
-"when I know your soul, I will paint your eyes"-

1884 - 1920 yılları arasında yaşamış italyan ressam. Aynı zamanda heykeltraştır. Çoğunlukla portreler yapmıştır. Bu portrelerde, uzun yüzlü ve uzun vücutlu figürlere yer vermiştir. Gıcıklık olsun diye değil ama ismi başlıktaki gibi "amadeo" değil "amedeo" dur. Bir arkadaşı sayesinde tanıştığı 19 yaşındaki Jeanne ile tutkulu bir ilişki yaşadı. Jeanne koyu katolik Modigliani ise yahudi bir aileden gelmesine ve aileleri karşı çıkmasına rağmen ilişkileri sürdü. Jeanne Hebuterne ressamın bazı tablolarına modellik yaptı ve bir süre sonra da karısı oldu. Ama çocukluğundan beri yakasını bırakmayan verem ve menenjit onu, 1920 yılında, henüz 36 yaşında iken yaşamdan aldı. Jeanne, onun ölümünden iki gün kadar sonra ikinci çocuklarına hamile olmasına rağmen beşinci kattan aşağı atarak intihar etti. Jeanne'nin ailesi bir arada gömülmelerine ancak 10 yıl sonra, 1930 yılında izin verdi. Çiftin kız olan ilk çocuklarına Modigliani'nin kızkardeşi baktı.

amedeo modigliani (1884 – 1920), italyan ‘da yeni şehirleşen livorno’da, kültürlü ama yoksul bir yahudi ailenin dördüncü çocuğu olarak doğdu.

sarraf olan babası iflas edince ailesi alışkın olmadıkları müthiş bir yoksulluk içine düştü. kanunen hamile veya yeni doğum yapmış bir kadının üzerine olan eşyalara el konulması yasaklandığından, değerli mallarını modigliani'nin annesinin üzerine geçiren aile, malvarlığının büyük bölümünü koruma altına almayı başardı.

modigliani,1895 yılında geçirdiği veremin ardından 1898 yılında tifoya yakalanınca lise eğitimini bırakmak zorunda kaldı. bu yüzden sanata yönelerek resim dersleri almaya başladı. annesi günlüğünde bu durumu şöyle dile getirmiştir:"modigliani zekilikten çok uzak değil. gelecekte ne olacağın bekleyip göreceğiz. ama sanki ressam olacak?".
Daha sonra birçok akademi’ ye gitti. Paris’te montmartre'deki le bateau-lavoir'a yerleşti. orada komşuluk yaptığı ressamlardan biri de pablo picasso idi.tabi bu esnada, paris'in bohem yaşamına ayak uydurarak alkol ve içki bağımlısı oldu. Zaten Venedik’te de akademi sırasında, duyuşturucuyla tanışmıştı.

daha sonra romanyalı heykeltıraş constantin brancusi ile tanışınca resmi bırakıp heykeltıraşlık yapmaya başladı ve bu alanda da başarılı oldu. ancak heykel çalışmaları sağlığına dokunduğu için kesmek zorunda kalır. 1914'te heykel çalışmalarını tümüyle bitirip tekrar resme döndü.

aynı dönemde , 1912 gibi, rus kadın şair anna achmatova ile tanıştı. onunla 1 yıl süren yasak bir aşk yaşadı. evli olan anna achmatova ile ilişkileri anna’nın eşine geri dönmesiyle son buldu.

birinci dünya savaşı çıkınca, modigliani orduya katılmak istese de sağlık sorunları nedeniyle kabul edilmedi.

1917 yılında academie colarossi'de , yapmayı düşündüğü bir tablosu için model aradığı sırada, arkadaşı olan rus heykeltıraş chana orloff, onu 19 yaşındaki güzel sanatlar öğrencisi jeanne hébuterne ile tanıştırdı. bu olay jeanne hébuterne ile güzel bir aşkın doğumuna sebep oldu. ancak koyu katolik jeanne'nin ailesi, bir yahudi olan modigliani ile olan ilişkisine karşı çıkmaktaydı. ancak buna rağmen ilişkileri devam etti.

modigliani 32 tablodan oluşan ilk kişisel sergisini, ressam arkadaşı leopold zborovski'nin de teşvikiyle, paris'te berthe weill galeri'de açtı. bu sergiyle Modigliani ekonomik açıdan önemli bir başarı elde etti ve modigliani’nin bir tablosu çok yüksek bir fiyata satıldı. bu tablonun alıcısı yazar arnold bennett’di. bennett , kendi roman kahramanlarından birini anımsatması nedeniyle bu tabloyu aldığını söylemiştir. kazanılan bu paralar sayesinde modigliani ve jeanne güzel bir apartman dairesine taşındılar. sergi, çok sayıda çıplak kadın çalışması barındırdığı gerekçesiyle paris polisi tarafından kapatıldı.

Son olarak evinde hasta halde bulunan modigliani, tüberküloza bağlı ağır bir menenjit geçirdi. Ancak, modigliani girdiği komadan bir daha çıkamadı ve 24 ocak 1920’de öldü. monmartre’da kendisi için güzel bir cenaze töreni düzenlendi. iki gün sonra ailesinin yanlarına aldığı jeanne, karnında dokuz aylık bebeği ile beşinci kattan kendini atarak öldü.

jeanne ve modigliani önceleri ayrı mezarlıklarda toprağa verilmiştir. ancak daha sonra, 1930 yılında jeanne'in ailesi, onun modigliani'nin yanına gömülmesine rıza göstermiştir. her ikisi de ölünce 15 aylık kızlarını modigliani'nin kız kardeşi florence evlatlık alarak yetiştirdi

çiftin mezarı oldukça sadedir. modigliani’nin mezar taşında “mutluluk ve şöhret anında ölüm tarafından yakalandı.”, jeanne’ninkindeyse “sıradışı fedakarlığa dek sadık bir eş” yazmaktadır.

zamanın birinde, hassas bünyelere zarar bir kelam etmiş ressam.

--spoiler--
''ruhunu tanıdığımda, gözlerini çizeceğim.''
--spoiler--

amed falan diyince ben de..*

italya' dan fransa' ya göç etmiş bir ailenin, hayatı depresyonla geçmiş oğlu olan yetenekli ressam. yaşadığı dönem boyunca pablo picasso' nun ciddi bir rakibi olmuştur. uzun boyunlu erkek ve kadın portreleriyle dikkat çekmiştir.

sanatını değiştiren ilham perisi rus şair anna akhmatova -anna ahmatova olan çok, çok özel ressam, heykeltraş, baştan aşağı saf şiir sanatçı.

(bkz: #39562975)

Yanılmıyorsam, rakibi pablo picasso ile aynı mezarlığa gömülmüş olan, paris aydınlanma döneminin ünlü ressamı.