amedeo modigliani

amedeo modigliani (1884 – 1920), italyan ‘da yeni şehirleşen livorno’da, kültürlü ama yoksul bir yahudi ailenin dördüncü çocuğu olarak doğdu.

sarraf olan babası iflas edince ailesi alışkın olmadıkları müthiş bir yoksulluk içine düştü. kanunen hamile veya yeni doğum yapmış bir kadının üzerine olan eşyalara el konulması yasaklandığından, değerli mallarını modigliani'nin annesinin üzerine geçiren aile, malvarlığının büyük bölümünü koruma altına almayı başardı.

modigliani,1895 yılında geçirdiği veremin ardından 1898 yılında tifoya yakalanınca lise eğitimini bırakmak zorunda kaldı. bu yüzden sanata yönelerek resim dersleri almaya başladı. annesi günlüğünde bu durumu şöyle dile getirmiştir:"modigliani zekilikten çok uzak değil. gelecekte ne olacağın bekleyip göreceğiz. ama sanki ressam olacak?".
Daha sonra birçok akademi’ ye gitti. Paris’te montmartre'deki le bateau-lavoir'a yerleşti. orada komşuluk yaptığı ressamlardan biri de pablo picasso idi.tabi bu esnada, paris'in bohem yaşamına ayak uydurarak alkol ve içki bağımlısı oldu. Zaten Venedik’te de akademi sırasında, duyuşturucuyla tanışmıştı.

daha sonra romanyalı heykeltıraş constantin brancusi ile tanışınca resmi bırakıp heykeltıraşlık yapmaya başladı ve bu alanda da başarılı oldu. ancak heykel çalışmaları sağlığına dokunduğu için kesmek zorunda kalır. 1914'te heykel çalışmalarını tümüyle bitirip tekrar resme döndü.

aynı dönemde , 1912 gibi, rus kadın şair anna achmatova ile tanıştı. onunla 1 yıl süren yasak bir aşk yaşadı. evli olan anna achmatova ile ilişkileri anna’nın eşine geri dönmesiyle son buldu.

birinci dünya savaşı çıkınca, modigliani orduya katılmak istese de sağlık sorunları nedeniyle kabul edilmedi.

1917 yılında academie colarossi'de , yapmayı düşündüğü bir tablosu için model aradığı sırada, arkadaşı olan rus heykeltıraş chana orloff, onu 19 yaşındaki güzel sanatlar öğrencisi jeanne hébuterne ile tanıştırdı. bu olay jeanne hébuterne ile güzel bir aşkın doğumuna sebep oldu. ancak koyu katolik jeanne'nin ailesi, bir yahudi olan modigliani ile olan ilişkisine karşı çıkmaktaydı. ancak buna rağmen ilişkileri devam etti.

modigliani 32 tablodan oluşan ilk kişisel sergisini, ressam arkadaşı leopold zborovski'nin de teşvikiyle, paris'te berthe weill galeri'de açtı. bu sergiyle Modigliani ekonomik açıdan önemli bir başarı elde etti ve modigliani’nin bir tablosu çok yüksek bir fiyata satıldı. bu tablonun alıcısı yazar arnold bennett’di. bennett , kendi roman kahramanlarından birini anımsatması nedeniyle bu tabloyu aldığını söylemiştir. kazanılan bu paralar sayesinde modigliani ve jeanne güzel bir apartman dairesine taşındılar. sergi, çok sayıda çıplak kadın çalışması barındırdığı gerekçesiyle paris polisi tarafından kapatıldı.

Son olarak evinde hasta halde bulunan modigliani, tüberküloza bağlı ağır bir menenjit geçirdi. Ancak, modigliani girdiği komadan bir daha çıkamadı ve 24 ocak 1920’de öldü. monmartre’da kendisi için güzel bir cenaze töreni düzenlendi. iki gün sonra ailesinin yanlarına aldığı jeanne, karnında dokuz aylık bebeği ile beşinci kattan kendini atarak öldü.

jeanne ve modigliani önceleri ayrı mezarlıklarda toprağa verilmiştir. ancak daha sonra, 1930 yılında jeanne'in ailesi, onun modigliani'nin yanına gömülmesine rıza göstermiştir. her ikisi de ölünce 15 aylık kızlarını modigliani'nin kız kardeşi florence evlatlık alarak yetiştirdi

çiftin mezarı oldukça sadedir. modigliani’nin mezar taşında “mutluluk ve şöhret anında ölüm tarafından yakalandı.”, jeanne’ninkindeyse “sıradışı fedakarlığa dek sadık bir eş” yazmaktadır.