nedim

aşağıdaki gazelin sahibi, divan şiirinin neşeli şairidir.

"mest-i nazım kim büyüttü böyle bi-perva seni
kim yetiştirdi bu gûna servden balâ seni

buyden hoş renkten pakizedir nâzik tenin
beslenmiş koynunda gûya kim gül-i ra'nâ seni

güllü diba giydin amma korkarım azar eder *
nazeninim saye-i har-i gül-i diba * seni

bir elinde gül bir elde cam geldin saki ya
kangisin alsam gülü yahut ki camı ya seni

sandım olmuş ceste bir fevvare-i âb-i hayat
böyle gösterdi bana ol kadd-i müstesna seni

ben dedikçe böyle kim kıldı nedimi natüvan
gösterir engüşt ile meclisteki mina seni"

yani özetle ne diyor burada nedim:

benim güzeller güzeli sevgilim seni kim böyle servi gibi yetiştirdi, kim bu boya getirdi seni?

gül-i rana seni koynunda beslemiş. o kadar ki, rengin tüm renklerden, kokun tüm kokulardan daha narin ve güzel.

nazeninim, güllü bir elbise giydin, ama ben, elbisendeki gülün dikeninden sana zarar gelecek diye korkarım.

ey saki, bir elinde gül, diğer elinde kadehle geldin. gülü mü, alsam, kadehi mi, yahut hepsini bir yana bırakıp seni mi?

seni uzun boyunu görünce, ab-ı hayat fiskiyesi açıldı sandım.

ben nedim'i kim böyle çaresiz bıraktı dedikçe, meslisteki şarap şişesi parmağıyla seni gösterir.

mahallileşme akımının öncüsüdür.

kaderi kef'le yazılan şair. osmanlıca da kaf ile yazılan kader kelimseini kef ile yazılırsa keder olur. şair ince görmüş.*
benim kaderim kaf ile değil kef ile yazılmış
kader değil de keder midir
âh hüzün
câna cânândan dokunan...maksudun cilvesi
rahmeti...âh hüzün
derd gibi gelip de hâne-yi gönülde sultan oluşun
sükûtu tac, tefekkürü taht edişin

haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana
mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sana.

dizeleriyle divan edebiyatında imajın ne olduğunun, nasıl kullanıldığının en güzel örneklerinden birini vermiş, iyi şair.

haddeden geçmiş nezaket yal u bal olmuş sana *
mey süzülmüş şişeden ruhsar-ı al olmuş sana *

Bu-yi gül taktir olunmuş nazın işlenmiş ucu *
Biri olmuş hoy birisi dest-mal olmuş sana *

sihr-ü efsun ile dolmuşdur derunun ey kalem *
zülfü harut'un demek mümkün ki nal olmuş sana *

şöyle gird olmuş frengistan birikmiş bir yere *
sonra gelmiş kuşe-i ebruda hal olmuş sana *

Ol büt-i tersa sana ''mey nuş eder misin'' demiş *
El aman ey dil ne müşkil-ter sual olmuş sana *

Sen ne camın mestisin aya kimin hayranısın *
Kendin aldırdın gönül n'oldun ne hal olmuş sana *

Yok bu şehr içre senin vasf etdiğin dilber Nedim *
Bir peri-suret görünmüş bir hayal olmuş sana *

böyle bir anlatım olamaz dedirten, divan şiiri üstadı.

patrona halil isyanı sırasında damdan atlayarak ölmüştür.

--spoiler--
ales-sabâh ki bânû-yı mihr-i ferruh-fâl
kenâr-ı târem-i mînâdan etti arz-ı cemâl
--spoiler--

18. yy şairlerinin en iyisi ve eğlenceli şairidir . eski türk edebiyatı dersinde en eğlenceli sahnelerin yaratılmasında başrolün sahibidir .

yamulmuyorsam, iskender pala' nın leyla ve mecnun hikayesinden başlayarak divan edebiyatı ve divan şiiri üzerine genel bir bakış attığı 'babil'de ölüm istanbul'da aşk' adlı kitabında nedim'in oğlancı olduğu rivayet edilir.

adı beşiktaş'tan maçka'ya çıkarken sağa ayrılan ve ıhlamur'a giden caddeye * verilen 18. yüzyıl türk şairi.

Divan edebiyatı şairlerinden biridir. Şiirleri dikkatli incelenirse kendisinin oğlancı olduğu anlaşılır.

patrona halil isyanı sırasında şairlerin katledildiği haberini alan nedim, korkudan tir tir titremeye başlar. sonra bir arkadaşı ile aralarında gelişen diyalog ölümüne sebep olur.

adam- duydun mu? isyan saraya taşmış. birazdan saraydaki tüm şairleri kesiceklermiş!

nedim- ananı sikiyim!!

bu diyalogdan sonra nedim korkudan koşmaya başlar ve sarayın damına çıkar. sonra damdan dama atlayıp kaçmaya çalışırken düşer ve ölür.

zırvalarıyla edebiyat dersinde kafamızı siken halk şairi.

bu şehr-i Sitanbul ki bi-misl ü behadır
bir sengine yek-pare Acem mülkü fedadır...*

bu paha biçilmez istanbul şehri ki dünyada bir benzeri daha yoktur. oranın bir tek taşına, iran diyarı (veya bütün ecnebi ülkeleri) baştan başa feda olsunlar...

ey şûh-ı kerem-pişe dîl-i zâr senindir
yok minnetin asla
ey kân-ı güher anda ne kim var senindir
pinhân u hüveydâ
sen kim gelesin meclise bir yer mi bulunmaz
baş üzre yerin var
gül goncasısın gûşe-i destâr senindir
gel ey gül-i rana
neylersen edip bir-iki gün bâr-ı cefâya
sabreyle de sonra
peymâne senin hâne senin yâr senindir
ey dil tek ü tenhâ
bir bûse-i cân bahşına ver nakd-i hayatı
ger kail olursa
senden yanadır söz yine bazar senindir
ey âşık-ı şeydâ
çeşmân-ı siyeh mest-i sitem kakülü pür-hâm
ebrûları pür-çîn
benzer ki bu dîldâr-ı cefâkâr senindir
biçâre nedîmâ..

müthiş müstezatın sahibi...

''yok bu şehr içre senin vasf etdiğin dilber ey nedim
bir peri- suret görünmüş bir hayal olmuş sana..."

gay olduğu ispatlanmış lale devri şairidir.en önemli eserlerini şarkı olarak vermiştir. şarkı türünün ilk temsilcisidir.

gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a(sadabad) eserinde açıkça genç bi erkek sevgilisi olduğunu açık etmiştir.ayrıca aynı eserinin saklanan beyitlerinde bu daha net olarak bellidir.
--spoiler--
bir safa bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a
işte üç çifte kayık iskelede âmâde
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan
mâ'-i tesnîm içelim çeşme-1 nev-peydâdan
görelim âb-ı hayât akdığın ejderhâdan
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

geh varub havz kenarında bırâmân olalım
geh gelüb kasr-ı cinân seyrine hayran olalım
gâh şarki okuyub gah gazel-hân olalım
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

izn alub cum'a namazına deyû mâderden
bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden
dolaşub iskeleye doğru nihân yollardan
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

bir sen ü bir ben ü bir mutrib-i pâkîze-edâ
iznin olursa eğer bir de nedîm-i şeydâ
gayrı yârânı bugünlük edib ey şuh feda
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a
--spoiler--

salim'den bile daha iyi şarkılar yapamayan, dandik divan sanatçısı.
bütün hayatı, karı-kız ikilisi üzerine kuruludur.
en sevdiği içki pek tabii ki şaraptır.

homoseksüeldir. şarkıları güzeldir.

lale devri şairi. başarılı bir şairdir. zevk ve sefadan, güzellerden, şaraptan bahseden şiirleri birçok şairi etkilemiştir.

şiirlerini erkeğe yazdığı söylenen şairdir *;

izn alıp Cuma namazına deyu mâderden
Bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden
Dolaşıp iskeleye doğru nihan yollardan
Gidelim serv-i revanım yürü Sadabâd'e

açıklaması: 'cuma namazı için annenden izin alıp çıkalım gidelim' diye devam eder.

Divan sairi ustasıdır. Fakat kisilik tahlillerine gelince, millet sefalet icindeyken o hayatın tüm zevklerini ve sefalarını sürmüstür.

18.yy divan şiirinin kalemi en sağlam ve en eğlenceye düşkün şairidir.şarkı türünde en iyi eseler ona aittir. uzun süre sarayda padişah ve eşine şiirler yazdı. eşcinsel olduğu söylenir. ölümü ise mechuldur kimine göre isyan sırasında kaçarken öldü kimine göre de isyan çıkınca öldürüleceğini düşündüğü için damdan atladı.

Mahallileşme akımının temsilcisi. Lale devri sanatçısı. Divan' ın karacaoğlan' ı. kesidelerinde süslü, gazel ve şarkılarında sade dil kullanır. asıl adı ahmet. hec eile de eser bırakmıştır.

lale devri'nin tüm görkemini yansıtmıştır. şarkılarıyla ünlüdür. patrona halil isyanı esnasında hayatını kaybettiği söylenir.