bugün

iyiler
divan edebiyatında ilk defa sevgili mazmununu deiştrmiştr(sarı saçlı,yeşil gözlü...)
nedim

"gülelim, eğlenelim, kam * alalım dünyadan" dizesi nedim'in hayat felsefesini özetler. rind-meşrep bir şair olan nedim devri için oldukça serbest olan fikirlerini şiirlerinde çekinmeden söylemiştir.

şarkı

Bir safâ bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda *
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a *
işte üç çifte kayık iskelede âmâde
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a *

Gülelim oynayalım kam alalım dünyadan *
Mâ-i Tesnîm içelim Çeşme-i Nev-peydâdan *
Görelim âb-ı hayât akdığın ejderhâdan * *
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

Geh varub havz kenârında hırâmân olalım *
Geh gelüb Kasr-ı Cinân seyrine hayrân olalım *
Gah şarkî okuyub gâh gazel-hân olalım *
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

izn alub Cum'a namâzına deyu mâderden *
Bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden *
Dolaşub iskeleye doğru nihân yollardan *
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

Bir sen ü bir ben ü bir murib-i pâkîze-edâ *
iznin olursa eğer bir de Nedîm-i şeydâ *
Gayrı yârânı bugünlük edib ey şûh fedâ *
Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

nedim'in hayat felsefesini özetleyen bu şiirde kimi araştırmacılar eşcinsel bir aşkın varlığından söz ederler ve nedin'in gizli yollardan sadabad'a götürmek istediği "serv-i revan"ının erkek olduğunu ileri sürerler.
şarkılarıyla ünlü, 18. yüzyıl divan edebiyatı şairlerindendir. lale devri şairi olarak bilinen nedim'in şiirlerinin tamamı din dışı konulardandır. divan şiirinde yüzyıllardır kullanılan birtakım mazmun ve benzetmelerin dışına çıkmış, istanbul'un yerli yaşayışını dile getirmiştir.
sinede bir lahza ârâm eyle gel cânum gibi
geçme ey rûh-i revân ömr-i şitâbum gibi
divan şiirinin sapık şairi. *
Bu şehr-i Sıtanbûl ki bî-misl ü bahâdır

Bir sengine yek-pâre Acem mülkü fedadır.
rahmetli yaşasaydı büyük alemci olurdu, pavyondan çıkmazdı. atadan dededen kalan malı mülkü de sarı tutku peşinde harcar 35 yaşında dımdızlak ortada kalırdı.

nice nedimler harcanıyor pavyon köşelerinde şu anda. hayat işte.
gerçek bir troll. 18. yüzyıl trollü.
sevgiliyi göklere çıkardığı manyak gibi övdüğü, onsuz olamayacağını anlattığı mükemmel gazelin sonunda yazdığı beyit:

Bü’l-aceb ‘ayyâr-ı efsûngersin ey kilk-i Nedim
Çok tabiat sarhoş eylersin bu dârûlarla sen

Ey Nedim'in hilekâr kalemi! Ne kadar şaşılacak kabiliyette bir büyücüsün. Sen bu yazdığın ilaçlarla çok tabiatı sarhoş etmeye muktedirsin.

şiirin tamamı:

Akıbet gönlüm esir ettin o gîsûlarla sen
Hey ne câdûsun ki âteş bağladın mûlarla sen

Gamze-i fettânını koydun ki yıkdı âlemi
Bahse dalmışken çeh-i Babil’de câdûlarla sen

Görmeden mecnûnların sahradaki cem’iyyetin
Sevdiğim meşk-i nigâh eylerdin ahularla sen

Serv-i dil-cûyumdan ayrı geşt-i gülşen istemem
Var yürü istersen ey eşk-i revân cûlarla sen

Nâzdan hâmuşsun yohsa zebânın duymadan
istesen bin dâstan söylersin ebrûlarla sen

Şûhdur tâ şöyle reftârın ki fark etmez bakan
Şöyle gitsen serv-i âzâdım akar sularla sen

Bü’l-aceb ‘ayyâr-ı efsûngersin ey kilk-i Nedim
Çok tabiat sarhoş eylersin bu dârûlarla sen
çok güzel bir anlamı olan yahudi ismi. yakın dost manasına gelmektedir.
Bu şehr-i Sıtanbûl ki bî-misl-ü behâdır
Bir sengine yekpâre Acem mülkü fedâdır

dizelerinin sahibi divan şairi...
yarın şarkılarını okuyacağım divan şairidir. Biraz da gülelim ama değil mi?
istanbul'da doğmuştur.Asıl adı Ahmed'dir.iyi bir öğrenim görmüştür.çeşitli medreselerde müderrislik yapmış , nevşehirli damat ibrahim paşa tarafından korunmuştur.şiirleriyle devlet büyüklerinin ve özellikle de 3. Ahmed'in takdirini kazanmıştır.Patrona Halil isyanı sırasında yaşamını yitirmiştir.Nedim , Lale Devri denilen zevk ve eğlence döneminin şairi olarak yaşadı ve yaşadıklarını şiirleştirmiş , dilde ve nazım biçimlerinde yenilikler denemiştir.istanbul'un eğlence dünyasını yansıtmıştır.hece ölçüsüyle bir türkü yazmıştır.Edebiyatımızın büyük şairlerinden biri sayılmaktadır..birçok şairi etkilemiştir.1730 yılında ölmüştür..
yok bu şehr içinde senin vasfettiğin dilber nedim
bir peri suret görülmüş bir hayal olmuş sana

demiş üstad. yani uğruna şiirler döktürüp divanlar yazdığı sevdiceği için nedim en sonunda demiş ki senin istediğin özellikte ve güzellikte bir güzel yok bu şehirde belki sana bir peri görünüp kaybolmuş olabilir.
kafir redifli gazeli aklıma geldi. türk şiirinin herhalde en eğlenceli şairi nedim. sadece kendisi eğlenmiyor ben de eğlendim.

"Tahammül mülkünü yıktın Hulagu Han mısın kafir
Aman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kafir

Kız oğlan nazı nazın şehlevend avazı avazın
Belasın ben de bilmem kız mısın oğlan mısın kafir

Ne ma'na gösterir duşundaki ol ateşin atlas
Ki ya'ni şule-i cansuz-ı hüsn ü an mısın kafir

Nedir bu gizli gizli ahlar çak-i giribanlar
Aceb bir şuha sende aşık-ı nalan mısın kafir

Sana kimisi canım kimi cananım deyü söyler
Nesin sen doğru söyle can mısın canan mısın kafir

Şarab-ı ateşinin keyfi rüyun şul'elendirmiş
Bu haletle çerağ-ı meclis-i mestan mısın kafir

Niçin sık sık bakarsın öyle mirat-ı mücellaya
Meğer sen dahi kendi hüsnüne hayran mısın kafir

Nedim-i zarı bir kafir esir etmiş işitmiştim
Sen ol cellad-ı din ol düşmeni iman mısın kafir"
kaderi kef'le yazılan şair. osmanlıca da kaf ile yazılan kader kelimseini kef ile yazılırsa keder olur. şair ince görmüş.*
benim kaderim kaf ile değil kef ile yazılmış
kader değil de keder midir
âh hüzün
câna cânândan dokunan...maksudun cilvesi
rahmeti...âh hüzün
derd gibi gelip de hâne-yi gönülde sultan oluşun
sükûtu tac, tefekkürü taht edişin
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com