lili marleen

bir attila ilhan şiiri. duvar adlı ilk şiir kitabında yer alır.

(bkz: ein bisschen Frieden)

Akşam olur mektuplar hasretlik söyler
Zagrep radyosunda Lili Marlen türküsü.
Siperden sipere ateş tokuşturanlar
Karanlıkta dem tutan ishak kuşu.

Biz insanlar/dünyalılar yemin ettik imanımız var
Hürriyet için, hürriyet aşkına
Savulacak dönem savulacak düşman
Dehrin cefasını çektik sefasını süreceğiz.

Akşam olur mektuplar hasretlik söyler
Zagrep radyosunda Lili Marlen türküsü
Dost ağlar karanfilim, dost ağlar karanfilim
Marş söylemeden ölmek bize yakışmaz

II. Dünya Savaşı'nda almanların propaganda malzemesi olarak kullanmak istedikleri Lili Marleen şarkısı II. Dünya Savaşı'nın simgesi (unofficial anthem) haline gelmiştir. Şiir yazarı Hans Leip adında savaşta cepheye giden bir alman köylüsüdür. Bestecisi ise Norbert Schultze'dir.

(bkz: lili marlen türküsü)

Outside the barracks, by the corner light

I'll always stand and wait for you at night

We will create a world for two

I'll wait for you the whole night through

For you, Lili Marlene

For you, Lili Marlene

Bugler tonight don't play the call to arms

I want another evening with her charms

Then we will say goodbye and part

I'll always keep you in my heart

With me, Lili Marlene

With me, Lili Marlene

Give me a rose to show how much you care

Tie to the stem a lock of golden hair

Surely tomorrow, you'll feel blue

But then will come a love that's new

For you, Lili Marlene

For you, Lili Marlene

When we are marching in the mud and cold

And when my pack seems more than I can hold

My love for you renews my might

I'm warm again, my pack is light

It's you, Lili Marlene

It's you, Lili Marlene

My love for you renews my might

I'm warm again, my pack is light

It's you, Lili Marlene

It's you, Lili Marlene

ahmet kayanın aynı adlı şarkısında "zagreb radyosunda lili marlen türküsü" diye bahsettiği şarkıdır.
(bkz: ahmet kaya)
(bkz: lili marlen türküsü)

her akşam belgrad radyosu'ndan 21.55'te çalınırmış. belgrad radyosu'ndan yapılan yayınla akdeniz'in alayı duyabilmiş zamanında bu şarkıyı.

lili marlen (orjinal: lili marleen) lale andersen sayesinde meshur olmus bir sarkidir. hamburg lu sair ve yazar hans leip bu siiri 1915 yilinin nisan baslarinda rusya cephesine gitmeye hazirlandigi siralarda berlinde askeriyede (gardefüsilierkaserne) nöbet tutarken yazmistir. leip lili ve marleen isminde iki kiza asik olmus ve siirinde bu iki kizi tek bir sahis olarak kagida dökmüstür. 1938 yilinda norbert schulze bu siiri beste haline getirmis ve dünyada kirk dile cevrilecek ünlü bir sarki haline getirmistir. general eisenhower in su sözleri ise unutulmamistir. leip savas boyunca dünyaya mutluluk veren tek alman olmustur.

bir zamanların efsane ismi Marlene Dietrich(mavi melek) tarafından seslendirilen, 2. dünya savaşı yıllarında cephedeki alman askerlerine moral veren şarkı.

lili ve marleen adinda iki kiza asik olan hans leip in yazdigi siirdir. lale andersen tarafindan sarki haline getirilmistir. almanca sözlerinin türkceye cevrilmis hali ise asagidaki gibidir:

büyük askeriyenin
büyük kapisinin önünde
bir fener duruyordu
ve halada duruyor
birbirimizi görmek istiyor
fenerin önünde durmak istiyoruz
bir zamanlardaki gibi lili marleen

ikimizin gölgesi
birbirine karisiyordu
birbirimizden hoslandigimiz
böylelikle belli oluyordu
bir zamanlardaki gibi lili marleen

bu arada nöbetci bagirdi:
yat borusu caliyor
üc günümüz gidecek
yoldas geliyorum hemen!
birbirimize allahaismarladik dedik
seninle gitmeyi öyle isterdimki
seninle lili marleen

senin adimlarini
senin edali yürüyüsünü taniyor
her aksam yaniyor fener
uzun süre unuttu beni
bana birsey olursa
fenerin önünde kim duracak
seninle lili marleen

sessiz odadan
yani yerin altindan
kaldiriyor rüyadaymisim gibi
senin sevgili agzin
gece gece sisler yine gelirse
yine fenerin önünde duracagim
bir zamanlardaki gibi lili marleen

2. dünya savaşı sırasında savaşın her iki cephesinde de hayranlıkla dinlenmiş, akşam üstü zaageb(belgrad) radyosunda çaldığında çatışmaların ve bonbardımanın durduğu aşk parçası.

şarkının yazarı isimleri lili ve marleen olan iki farklı kadına aynı anda aşıktır ve bu parçayı yazar.

daha sonraları atilla ilhan bu parçadan ilham alarak aynı isimli bir şiir yazar.ahmet kayada bu şiirin bestelenmiş halini (önce dişlerimiz döküldü) okur.

(bkz: lili marien)

famous blue raincoat'ta gecer, leonard cohen'in mektubu yazdığı arkadaşının eve lili marleen'siz döndüğünü söylediği cümlededir.

edith piaf'ın muhteşem yorumladığı şarkıdır.

farkettim de nazi almanyasının hayatımıza verdiği tek güzel şey bu şarkı.

bir filmde almanlar amerikalı bir subayı esir alıyorlardı. hücrede paso bu şarkıyı dinletip adama işkence ediyorlardı. sonunda adamın dilinin bağı çözüldü mü olayın istikameti nereye gitti bilemiyroum anımsadığım aklımda kalan bu kadar.

ben ahmet kaya'nın yalancısıyım,zağrep radyosunda türküleri olan sanatçı şahsiyettir.

akşam olur mektuplar hasretlik söyler
Zağrep radyosunda lili marlen türküsü

http://www.imdb.com/title/tt0082661/

1981 yapımı bir filmin de adıdır kendisi. şarkının öyküsüdür. yukarıda, almanlar amerikalı subayları esir alıyorşeklinde yazarın aklında kalan sahne bu filmdendir ve o amerikalı değil isviçreli bir yahudi olan robert'tir. subay da değildir, nazi almanyasından sahte belgelerle yahudileri kaçıran bir teşkilatın üyesidir. aslen alman olan willi ile aşk yaşarlar ve olaylar gelişir. güzel bir filmdir.

şarkının en güzel yorumu marlene dietrich in söylediği almanca versiyondur gibi geliyor bana. ilginçtir, dünyanın hemen bir çok dilinde söylenmiştir, italyanca, ingilizce ve hatta japonca... bizde böyle bir versiyon yok. biz attila ilhan sayesinde biliyoruz şarkıyı.

2.dünya savaşı'ndan yadigar melankolik aşk marşı. marlene dietrich'in sesiyle akla hep o "lambanın altındaki kız"ı getirir, tüyleri diken diken eder.
savaş sırasında tüm dünyaya yayın yapabilen ve nazilerin hakimiyetine geçmiş belgrad radyosunda her akşam saat 21.55'te çaldığında 3 dakikalığına savaşı durdurması, dost düşman tüm Avrupa ve Akdeniz savaş coğrafyasındaki her milletten asker tarafından şevkle dinlenmesi müziğin insanlık üzerindeki birleştirici etkisinin en çarpıcı örneğidir.
işte bu yüzden ki müzik evrensel bir dildir.
hatta öyle ki bir alman askeri savaş sonrası yazdığı anılarında bu şarkıyla ilgili şunları yazmıştır:
"Kuzey Afrika cephelerinde bütün gün siperlere gömülüp kıran kırana savaşan askerler saat 21.55'te ateşi keserler, Belgrad radyosunu dinlerlerdi. Bir gün yine aynı saatte radyoda Lale Andersen** Lili Marleen'i söylemeye başladı. Biraz sonra karşı düşman siperinden bir ses duyuldu, bozuk ve aksanlı bir almancayla sesleniyordu:
Heey! Radyonun sesini biraz daha açsanıza!"

marlene dietrich değil, lale andersen'den dinlenmesi gereken.

Doğrusu için (bkz: Lili Marleen)

Dipcik: Entry taşınmış

lambanın altındaki kız.
savaşta ünlü olan savaş karşıtı şarkı.
bu gecemizi hüzünlendirdi.

https://www.youtube.com/watch?v=7heXZPl2hik

binlerce kişinin ölmeden önce dinlediği son şarkıdır. almancadır, ama yine de kulağa hoş gelir. 2. dünya savaşında merkez avrupa kıtası resmi savaş marşı olduğu söylenir. bu derecede ünlenmiştir. belki bu denli ünlenmesinin sebebi sözlerinin askerlerin kendi yaşamında bir anlam ifade etmesidir. rivayete göre şarkı çalarken cephelerde savaş durur ve her iki tarafın askerleri sessizlik içinde dinlerlermiş.
ayrıca kemal sunal'ın oynadığı gurbetçi şaban filminde seri versiyonu bulunmaktadır: https://www.youtube.com/watch?v=-9un3Tz0Lvw

en sevdiğim versiyonu budur: https://www.youtube.com/watch?v=ZSMuTm649Hk

en iyi yorumlarından biri efsane aktris marlene dietrich tarafından seslendirilmiştir.

ahmet kaya'nın pek bir güzel seslendirdiği şarkı.