kagemusha

akira kurosawa'nın akahige'den sonra çektiği düşük bütçeli Dodes'ka-den sonrası girdiği ekonomik kriz ile koşut psikolojik kriz zirvesi intihar denemesinden sonra rusya'da mos film yapımcılığında çektiği dersu uzala'dan beş yıl sonra beyaz perdeye muhteşem dönüşünü sağlayan; büyük bütçeli, epik başyapıtı. filmin görüntüleri, konusu, kurgusu kadar müzikleri de bu epik şahesere yakışır derecede görkemli. Shin-ichiro ikebe, japon flarmoni orkestrasının yardımıyla izleyici için kurosawa'nın görsel şöleninde işitsel doruklar da yaşatmakta. filmin başrol oyuncusu, Tatsuya Nakadai; filmin adıyla pek uygun düşecek şekilde başlarda; kurosawa'nın eski dostu ve vazgeçilmez oyuncusu toshiro mifune'in karizmatik, yer yer alaycı ve etkili oyunculuğunun bir dublörü gibi görünse de (tabii bu kurosawa filmlerinde mifune'i defalarca izleyerek onunla bütünleşen bir seyir deneyimi yaşamış izleyiciler için geçerli.) film ilerledikçe bir dublörden öte bir yıldız oyuncu olduğunu seyirciye kanıtlamakta. aynı, filmde ölen lord ile özdeşleşen hatta bazı yerlerde onu geçen gölge savaşçı gibi...

--spoiler--
zor olduğunu biliyorum. ben de uzun süre lord'un dublörüydüm. işkence gibiydi. kendini bir başkasının yeriğne koymak kolay değil. çoğu zaman kendim olup özgür kalmak isterdim. ama şimdi düşününce bencillik ettiğimi anlıyorum. bir adamın gölgesi onu asla terk edemez. ben kardeşimin gölgesiydim. ama onu kaybedince, kendimi bir hiç gibi hissediyorum.
--spoiler--

filmdeki rüya daha doğrusu kabus sahneleri, gerçeküstücü bir ressamın fırçasından çıkmış gibi etkileyici hatta bir nebze sersemletici cinsten.

suwa kalesi'ndeki sahneler; hem sinematografik açıdan insanı doyururken hem de bir yandan hamlet'in hezeyanlarına selam çakmakta.

--spoiler--
-general:cesedinin zırhıyla birlikte suwa gölü'ne bırakılmasını vasiyet etti. nedenini biliyor musun? çünkü sana yakın olmak, yardım etmek istedi. çünkü sen suwa kalesi'nde yaşıyorsun. bence bu onun hislerini gösteriyor.
-lord'un oğlu:rüzgar, orman, ateş ve dağ'ın baş harflerini taşıyan sancağını kullanmamı yasakladı. bu sancak takeda klanı'nın liderini simgeler.
-general:o sancak merhum babanı simgeler. o sancağı kullanmanı yasakladı çünkü onu geçmeni istedi, senin kendi sancağını taşımanı istedi.
--spoiler--

--spoiler--
rüzgar gibi atik; orman gibi sessiz; ateş gibi yakıcı; bir dağ kadar sağlam. bunun için lord'a dağ denir. o hem savaşta hem de yuvasında bir dağ gibi sabittir. ordusu saldırıya geçtiğinde ilk önce atlılar rüzgar gibi atik saldırırlar. ikinci olarak mızraklar bir orman gibi ilerlerler. üçüncü olarak süvariler acımasızca saldırırlar. lord arkalarındadır, daima onları izler, bir dağ gibi sağlam durur. bu yüzden askerlerimiz bu kadar iyi savaşırlar. bir dağ gibi sağlam. lord o dağdır. bu yüzden ona dağ deriz.
--spoiler--

sergei eisenstein'ı da derinden etkileyen japon geleneksel tiyatrosunun nadide örneklerinden noh tiyatrosu esintileri de filme bambaşka bir hava ve derinlik katmakta. özellikle shingen'in ölümünü 3 yıl sonra öğrenen düşmanının; bu haber üzerine sergilediği noh performansı unutulmaz güzellikte.

--spoiler--
bir insanın elli senelik ömrü bile, bu dünya için kısa. hayat sadece bir görüntü, bir illüzyon. bir kez yaşanan hayat ebediyen sürmüyor.
--spoiler--

son olarak; film tarihte çoğu kez görüldüğü gibi; büyük bir liderin ardından hasbel kader onun yerine gelen kişinin, o büyük lideri aşarak gelme kompleksinin dayanılmaz aciziyeti ile bitmekte. *
savaş meydanındaki yenilmiş takeda ordusunun atlarının şiirsel sahneleri, andrey tarkovski'yi etkileyecek cinsten.

tabii ki ruhani bir işaret şeklindeki gökkuşağı ve shingen'in sancağına gölde ulaşan, gölge savaşçının ölüm sahnesi de epik sinema tarihinin unutulmaz karelerinden.

tüm bunlar ışığında bu filmin yapımına mali kaynak sağlayan kurosawa hayranı george lucas ve francis ford coppola'ya da özel teşekkürü borç biliriz.

--spoiler--
hükümdar shingen'in kardeşi, ağabeyinin çok fazla düşmanı olmasından ötürü, ağabeyini kaybetme olasılığını göz önünde bulundurarak, ki shingen'in ölümü demek kaosun başlangıcı demektir. ağabeyine çok benzeyen bir hırsızı belki işe yarar(yerine geçer) diye ağabeyine götürür ve tanıştırır. kral shingen, önce kibirlenir, nasıl olurda bu hırsızı benim yerime layık görürsün, der. sonra o hırsız şu sözlerle, susturmasını bilir shingen'i:

shingen: Böylesine alçak biri, nasıl olur da benim dublörlüğümü yapar?

hırsız: Kes sesini!Tek suçum birkaç kuruş çalmaktı.Önemsiz bir hırsızım ben. Ama sen, yüzlerce insanı öldürüp, ülkenin tamamını soyup soğana çevirdin. Söyle, hangimiz alçak?Sen mi, yoksa ben mi?

shingen: Kapa çeneni!

bir kaç gün sonra, shingen gerçekten ölür. başlarda reddetse de sonra kabullenir hırsız, shingen'in yerine geçmeyi. sıra, o'nun shingen olduğunu inandırmaya gelir. hükümdarın en yakın çevresindekiler ve kendi dahi inanır o'nun shingen olduğuna.torunu ve atı dışında herkesi inandırırlar*. yıllarca bu şekilde devleti idare eder, shingen'in gölgesi. sonra oğlu büyür shingen'in. anlar babasının o olmadığını ve gölgeyi kovar. gölge kendini öyle bir kaptırmıştır ki rolüne: "Bir dublör, sadece aslı olduğunda bir anlam ifade eder. Aslı ortada yoksa anlamsızdır" der. ve gerçekten artık bir hiçe dönüşür. filmin son sahnesinde, shingen'in oğlu savaşta yenik düşmek üzeredir. gölge, shingen'e ait ne varsa, öyle bir sahiplenmiştir ki, savaş meydanında onlar için savaşarak ölür.
--spoiler--

Akira kurosawa'nın ölümsüz eserlerinden biri. 7 samuray filmi daha çok bilinse de kagemusha akira'nın bir nevi ustalık filmidir. 7 Samuray filminde daha çok toplum ve ilişkiler üzerinden ele alınan duygu ve düşünceler var ise de kagemusha'da kişilerin iç dünyasını ele alarak ortaya sunulmuş bir sanat görünüyor. Gerek insanlarda ki gücü elde etme hırsı, gerek gücü kaybetmeme arzusu çok iyi işlenmiştir filmde.

kurosawa ustanın hem psikolojik derinliği olan, hem de yer yer görsel şölene dönüşen bir filmi dahadır. biraz uzun, ama sabırlı olup izleyin, pişman olmazsınız.

--spoiler--
sniper elemanın shingen'i nasıl vurduğunu tarif ettiği sahne, çakma shingen'in orduyu at üzerinde selamlarken coşup atı dörtnala sürerek selamlama moduna geçince orduyu cuşu huruşa getirme sahnesi, çakma shingen'in gerçek shingen'e çok benzer duygusal modlara girmeyi başardığı bazı anlarda shingen'in gerçek durumu bilen adamlarını bile etkilemesi, çakma shingen'in kabusu gibi sahneler filmin unutulmaz anları arasında.
--spoiler--

akira kurosawa'nın francis coppola ve george lucas'ın yardımları ile 1980 de çektiği film.
gölge savaşçı olarak da bilinir. 16. yy japonya'sında efsane olmuş güçlü bir komutan olan shingen savaş sırasında yaralanır ve düşmanlarının bunu farketmemesi için yerine ona benzeyen biri bulunur. bu kagemusha adında sıradan adi suçlu biridir. 25000 kişilik samuray ordusunun başına komutan yapılır. başlarda zorlansada bir süre sonra komutan gibi davranmayı becerir.

Akira kurosawa'nin bir diger filmi olan ran'a cok benzer. ama Ran'dan daha etkileyicidir. guclu ve cesur efendi shingen'in yerine gecen hirsiz kamegusha baslarda zorlanir. ata binemez, kilic cekemez bir nevi tosun pasa'dir. ancak tosun pasa'dan farki daha sonra isi kavramis, toparlamis olmasidir. Bundan yillar once trt'de "3 saatlik destan" betimlemesiyle gosterilmisti.

Unutulmaz akira kurosawa filmlerinden.

(bkz: asa akira)
(bkz: serbest çağırışım)
Galiba benim içim fesat