doğu ekspresi

memleket gibi tren...

istanbul'da deniz kokusu, kars'ta ağrı ayazı...
ankara'dan sonra mazotlu şimendifer...
simit-ayran ve sarma tütün...
çoğu zaman umuda yolculuk...
21. asırda üçüncü mevki...
"ömrümüzün en uzun, en kısa, en çocuk ve en ihtiyar yolculuğu"...

memleket gibi tren...
memleket gibi ağır, asil ve yoksul...

ayrıca
(bkz: tcdd)
(bkz: memleketimden insan manzaraları)

içinde menemen pişiren amcalarımızın, keçisini köye götüren teyzelerimizin ve "la şunun sakala bak yolunmuş tavuk götü gibi." diyen insanlarımızın bulunduğu garip tren. an itibarı ile eskişehir-ankara arası öğrenci bileti 3 ytl civarındadır.

9 lira 75 kuruşa istanbul-ankara yolculuğu yapmayı* sağlayan tren.
(bkz: götünde çıban çıkması)

hiç bir zaman vaktinde gelmeyen trendir. en az yarım saat rötar yapar. ucuz diye binilir fakat ne konfor vardır ne müşteri memnuniyeti.

ülke gerçeği, demiryolu gerçeği, türkiye gerçeği, gelişmememizin gerçeği tren.

--spoiler--
Uzun ince Bir Yolda... Doğu Ekspresi, Haydarpaşa'dan Kars'a yol alırken, hız çağının temposuna alışık olanları başka bir boyuta taşıyor.

Doğu Ekspresi Haydarpaşa'dan hareket ettikten 12 dakika sonra uzun yolculuğun ilk istasyonu olan Bostancı'da duruyor. Yemekli vagon bir anda üniversite kantinine dönüyor. Ağırlığı öğrenci olan genç kalabalığın içinde öğretim üyeleri de var. Hemen her gün yaptıkları yolculuk Hereke'ye kadar sürüyor. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Şeniz Kabadayı ile Arzu Parten, bu trenin "vefalı yolcuları" arasında: "Doğu Ekspresi'ne her gün biniyoruz. Geçen yaz tatilinde bir gün bu trenle Kars'a gittik. O kadar şaşırdık ki, bizim trenimiz demek ki bu dünyaya da geliyormuş!"
Doğu Ekspresi'nin çıkış yaptığı coğrafya ile son durağı arasındaki geniş açı farkı, o güne kadar hiç doğuya gitmemiş olan akademisyenleri adeta silkelemişti!
Günümüzde büyük kentlerin hızlı yaşamına alışkın olanlara "Trenle Doğu'ya gitmek" fikri bile ürperti verebiliyor. Oysa Haydarpaşa'dan her sabah hareket eden sessiz maratoncu, Türkiye'yi boydan boya 37 saat 25 dakikada geçtikten sonra Kars'a varıyor. Deyim yerindeyse "kardeşi" de hemen hemen aynı saatlerde Kars'tan yola çıkıyor. Uçakla 1 saat 20 dakikada ulaşılabilecek bir merkeze yaklaşık iki günde gitmeyi göze almak hatırı sayılır bir macera gibi görülebilir. Geçen yüzyılın ilk yarısında Kars için en değerli ulaşım aracı olan demiryolu, bugün Doğu Ekspresi ile hâlâ "gerçekçi" bir tercih olabiliyorsa bunu bilet fiyatlarına borçlu olduğunu tahmin etmek zor değil.
Haydarpaşa ile Kars arasına birden fazla dünya giriyor. Ve bunu daha iyi anlayabilmek için önce Haydarpaşa'ya gelmek gerek.
Haydarpaşa Garı'nın bir saray görkemindeki yolcu giriş salonu bir anda insanı zaman tüneline savuruyor. 1906'da temeli atılıp, 1908'de hizmete giren tarihi gar binası içinde, Osmanlı askerleri, Alman inşaatçılar, italyan taş ustalarıyla karşılaşmak sanki sizi şaşırtmayacak. Her şey o kadar eski, her şey o kadar sahici, her şey o kadar gerçek ki, içinize "bunlar da olabilir" kuşkusu yerleşiyor.
Bu sırada garın kolonlarından her sabahın en uzun etabı için çağrı yapılıyor: "izmit-Adapazarı-Bilecik-Eskişehir-Ankara-Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars yönüne gidecek olan Doğu Ekspresi saat 08.35'te 6. perondan hareket edecektir".
Doğu Ekspresi yolcularının bagaj hacimleri gidecekleri mesafenin uzaklığı hakkında bilgi veriyor. Yakın kentlerin küçük el çantaları, uzak diyarlara doğru büyüyen bavullara, ek iplerle sağlamlaştırılmış kolilere, ağzı sıkıca düğümlenmiş çuvallara dönüşüyor.
Bütün trenler Ankara'ya kadar elektrikli lokomotiflerle çekiliyor. Oradan ilerideki hatlarda dizel makineler görev yapıyor. Türkiye'de 2006 rakamlarına göre, 2336'sı elektrikli, 8648'i elektriksiz olmak üzere toplam 10.984 kilometre demiryolu ağı var.
--spoiler--

http://www.nationalgeogra...ngm/0801/konu.aspx?Konu=6

içi daima insan ifrazatı kokan tren.

(bkz: murder on the orient express)

(bkz: dogu ekspresinde cinayet)

(bkz: agatha christie)

otobüsle 10 saat, uçakla 45 dakika olan ankara - erzincan hattını tam 23 saatte kat eden ancak yine de tercih sebebi olan makina. parasızlığın kazandırdığı belki de en büyük zevkdir doğu ekspresi. pulman kısmından alınan bilet ile başlar hikaye yanında sürekli telefonla konuşan bir adam malum trende serbest arkada üzerinden geçtiğin rayların hikayesini ballandıra ballandıra anlatan eski bir demiryolu personeli yan sırada tekli koltuğu kendine çevirmiş ayakalarını uzatmış bir başkası ve sen; tüm tren aynen böyle kişilerle dolu. sadece yataklı vagon hariç orada yatarak seyahat yapmayı seven muhtemelen ya bel ağrısı çeken ya da yanında sevgilisi, karısı olan bi kompartımanı kapatmış hafif kalantor kişiler bulunur ama onlar alamaz doğu ekspresinin tadını çünkü bu meret en iyi pulmanda anlaşılır.

tam 6 saat gecikebilen tren. evet, evet yanlış duymadınız, 6 saat!
yolda kalmış, 12:50'de değil de 18:50 sularında ankarada olacakmış.
tek tesellim bileti iade etme imkanının olmasıydı.

(bkz: doğu ekspresi)

ankara-kayseri seferine niyetlenildiğinde; vagonun bir kapısından girip diğer kapısından çıkılmasıyla sonuçlanan kötü bir anıdır. sana ihanete yeltendiğim için üzgünüm suha turizm, bir daha mı? asla.

ihtiyaçtan edit: fiyatı uygun ama kesinlikle niyetine girmeyin derim. (bkz: doğu ekspresi/#3677127)

dramelodi project' in oldukça başarılı bir albümü.

Kayseri-Sivas arasındaki yolculuklarda otobüs firmalarının 3'te 1'i fiyatına ve onlardan sadece 30 dakika fazla sürede seyahat etmeyi sağlayan güzel alettir. Vagonları genelde boştur, öyle koku falan efsaneleri de yalandır, memleketin her hangi treninden biridir.

artık kaldırılması gerektiğini düşündüğüm, hat boyunca (kars-haydarpaşa arası) 3 e veya 4 e bölünerek aktarmalı seferlerle ulaşım daha da kolay hale gelmesi gerektiğini de düşündüğüm tren.

mesela karstan binen vatandaş istanbul a gitmek istiyor diyelim

mesela kars-sivas arası bir ekspres olur, vatandaş sivas ta iner 2. trene geçer
2. ekspres ile sivas-ankara arasını kateder
ankara'dan bineceği hızlı tren ile eskişehir'e 1,5 saatte gelir
ve son olarak da eskişehir-haydarpaşa arasında sefer yapan trenlerden birisine biner.

üstelik kars-sivas, sivas-ankara arasına konulan trenler devamlı git gel yapacaklarından aynı zamanda bölgesel tren olarak da vatandaşa hizmet eder, böylece oradaki mesela erzurum dan sivas a gidecek vatandaş da doğu eksresine mahkum kalmaz, kars-sivas arası çalışan ekspres ile gider gelir.

nasıl fikir ama... *

sokağa ekmek almaya çıktığında 5 dakkalık yolu 1 saatte giden, yoldaki herkesle durup konuşan ev hanımı gibidir bu tren. her yerde biraz oyalanır. haydarpaşa kars arasını rötar yapmazsa tam 38 saatte alan tren.

asla binilmemesi gereken, binilse de koltuklarına oturulmaması gereken trendir. zira bu trendeki pireler mutasyona uğramış olup gözle görülür biçimde insanların ve koltukların üzerinde çekirge gibi zıplamaktadır.

Her sabah 9'da Haydarpaşa'dan hareket eden ve son durağı Kars'tır.

Kirikkale gari'na oglen sularinda ve gece iki civarinda ugrar kendisi.

Gelis saati her zaman 02.00'dir fakat 04.30'a yakin gelir.

Sabahin aydinligini ankara'da yakalar, oglen gunesini eskisehir'in sarp arazilerinde selamlarsiniz.. Sonrasinda sakarya, nehir, gol ve doga.. Kocaeli; fabrikalar.. Korfez derken istanbul'un sirali nezih semtlerine giris yaparsiniz..

En guzeli de haydarpasa'dir, o bir omre bedeldir catisini tadilat ettirdigimin gari nasil bir kafa yasatir..

Yolculari rahat takilir evet, rahatsiz olabilirsiniz. Ama hayatinda 20 saatin ustunde kara yolculugu yapmamis insanlar bilemez zor oluyor abi, tamam yatan yatsin ama ayakkabilari cikarmasak bari ama o durum otobuslerde de var hatta direk sunu soyleyeyim gecen 122 s levent-sultanbeyli hattinda teyzenin biri ayakta bekliyordu cikardi ayakkabilarini.. Yani o guzel istanbulunuzun da yontamadigi insanlar varmis, her ihaleyi o tarafa birakmamak lazimmis.

Sikici konduktorlerini, simit ayrancilarini, izmit'ten binen pismaniyecilerini sevdigimin ekspresi bu ulke var oldukca olmali..

Hem ucuz ulasim, hem net ulasim, doga ile ic ice, sigara icilebiliyor, kafasi var -bu kafa bir de denizde var- kahve biraz pahali 2 tl.. Ankara-istanbul icin zaten 15 veriyorum kardesim neyse, o da tcdd'ye gitsin eyvallah.

bir de koltuklari rahat, bir de makinist yeni degilse ani frenler koymazsa gerekli gereksiz uyuyun gitsin abi ic anadolu kisminda, oralari gormeseniz de olur..

Sonuc olarak, konu dogu ekspresiyse bir sonuc oyle hemen gelmez. Saatlerdir gidiyoruz, ama sonuc gec gelse de haydarpasa kadar guzel, kadikoy kadar ozel dip dip dip dip kimseyi tanimadim ben senden daha guzel..

Elestri: en azindan istanbul'a gireriz diye uzun entry kasayim da zaman gecsin dedim ama anca tuzla'ya geldim amk binmeyin fikrim degisti lanet olsun. Ben bir cigara daha yakayim.

(Bkz: bu meredi kullanmanin faturasi cok agir)

popüler kültürde önemli bir yerde konuşlanmaktadır. agatha christie'nin pera palas günlerinde kaleme aldığı, murder on the orient express polisiye öyküsünün betimlemelerini burayı baz alarak yaptığı bilinmektedir.

yine, almanlar'ın teslim bayrağı çekişinin alegorisi olan versay'ın şark ekspresinin bir vagonunda imza edildiği bilinir.

işlem sonrası bir fransız müzesine kaldırılan vagon, adolf hitler'in 3 haftada fransa'yı yere serip barış antlaşmasının tertiplenmesi için burayı kullanıma açtığı da söylenir. psikolojik intikamını hitler, bu şekilde almıştır.

eskişehir-istanbul arası kapatılmadan önce sık sık binip seyahat ettiğim trendir. içindek imistiklik özletmiştir kendini.

ayrıca tren tren değil medeniyetler beşiği sanki. o derece anılarım var bu trende. özledim ya la.

(bkz: interrail türkiye) ekibinin karsrail adıyla yapacağı uzun tren yolculuğu, Çılgınlık. https://www.facebook.com/...s/278929575589693/?ref=ts

kasım yahut aralık gibi istanbul'dan yola çıkarak yapmak istediğim lakin kendime yol arkadaşı bulamadığımdan ötürü şimdilik rafa kaldırdığım seyahat planını gerçekleştirecek olan trendir.

galiba önümüzdeki kış kavuşacağım trendir, az kaldı.

istanbul dan biner idik kendilerine. ankara ya ne zaman dönmüş?