planetaryum

Gök olaylarını, yıldızların, Güneş, Ay ve gezegenlerin konumlarını devinmelerini küresel bir kubbe içinde izdüşürücülerle gösteren yapı.
(bkz: kendi uktesini dolduran yazar)

türkiye' de yalnizca deniz harp okulu ' nda bulunan sey

http://img258.imageshack..../8572/planetarium1jp1.jpg

http://img114.imageshack....123/planetariumrl5cq4.jpg

gökevi. Gök olaylarını, yıldızların, güneş, ay ve gezegenlerin konumlarını, hareketlerini küresel bir kubbenin iç yüzeyinde, çeşitli araçlarla gösteren yapı.

türkiye'de, ilk kez tamamen halka açık olanı gaziantep şehrinde hizmete açılmıştır.

planetaryum, gökyüzünü ve yıldızların hareketlerini temsil eden, suni bir gök kubbesi görünümündeki optik düzenidir. paris'teki keşifler sarayı'nda, ilgi çekici bir planetaryum modeli bulunmaktadır. söz konusu tesisin kubbesi 23 metre çapında ve 15 metre yüksekliktedir. kubbenin altı, paris'in panoramasını canlandıracak şekilde, şehrin karakteristik yapılarının ve anıtlarının siyah silüetleriyle bezenmiştir. düzenin merkezinde, bir kumanda masasının başında oturan yöneticinin kullandığı projeksiyon cihazı yer alır. planeter denilen, iki buçuk ton ağırlığındaki ve üç dönme ekseni bulunan bu cihaz, madeni bir çatıya asılı olup, yedi küçük sessiz motorla hareket eder. planeterin, bir halter aletinin güllelerini andıran, simetrik iki kocaman başı vardır. başlar, çok sayıda lombozla donatılmışlardır. bu lombozlar, projektör açıklıklarıdır. planeterde yüzden fazla özel projektör bulunur. optiğin ve mekaniğin bir şahaseri olan bu düzen, insana, iki başlı bir robotu hatırlatır.

yeterince karanlık sağlanıp da planetaryum projektörleri çalıştırılınca, kubbede 9000 yıldızın görüntüsü belirir. samanyolu boydan boya meydana çıkar. gezengenler dönmeye başlarlar. kubbenin bu manzarası gerçekten büyüleyicidir.

planetaryumu yöneten uzman, zamanı istediği gibi ayarlamak ve kullanacağı birkaç düğme sayesinde, bu suni gökteki yıldız kümelerinin hareketlerini dilediği gibi hızlandırmak ya da yavaşlatmak olanağına sahiptir. yönetici, dünya'nın dönüşünü durdurabilir ve böylece, her şeyi alt üst eden gündüze bir son vererek, gezegenlerin hareketlerini gözlememize imkan sağlar. bu sayede, evren'de meydana gelmesi yıllar isteyen yer değiştirmeler, kavuşmalar, birkaç saniyede gerçekleşiverir. gökyüzünü, kuzey kutbu'ndan, avustralya'dan, ekvator'dan göründüğü şekilde seyredebilir; ay'ın evrelerini, güneş'in mevsimlere göre hareketlerini, venüs'ün, mars'ın, satürn'ün ve jüpiter'in devimlerini izleyebiliriz.

bugün ilk defa gördüğüm ve keşfettiğim özel bir projeksiyon cihazı sayesinde 3 boyutlu gibi görünmesine neden oluyor.

Almanya'da 72 olup, ülkemizde 2008 yılına kadar 0 olan bilim , gezegen evleridir. türkiyede bilime verilen önemin bir emaresidir bu durum. Türkiye'nin halka açık sabit ilk planateryumu 3 Mart 2008 tarihinde çiğli (Çiğli Kampüsü) izmirde açılmıştır. gaziantep ise 11 Ocak 2011 tarihinden itibaren ziyarete açtığı 2. gezegenevi ile türk halkının bilime olan yabancılığını bir nebze azaltmakta, tebrik ediyorum. umarım ülkemizin dört bir yanı bu bilim yuvaları ile dolup taşar...

çiğli : http://www.gezegenevi.com/tr/
gaziantep: http://www.gaziantep-bld....gezegenevi/gezegenevi/tr/

ondokuz mayıs üniversitesi bünyesindeki için:
http://planetaryum.omu.edu.tr/

sanal versiyonlar için:

(bkz: neave planetarium)
http://neave.com/planetarium/

(bkz: stellarium)
http://www.stellarium.org/