nedim

''güllü dîbâ giydin ammâ korkarım âzâr eder
nâzenînim sâye-i hâr-ı gül-i dîba seni''

sevgiliye beslenen aşk o kadar büyük ki; diyor ki beyitte, sevdiceğim gül desenli bir ipek kumaş giymişsin. ancak korkarım ki o ipek elbise üzerindeki gül resminin dikeninin gölgesi seni incitecek...

Kültürlenme vakti...

Lale devri şairidir. Lale devri, bilindiği üzere sorumsuz bir devirdir.
Bu devrin şairi olan nedim, şiirlerinde beşiktaş'taki eğlence günlerini ve sevgilileriyle yaşadıklarını anlatır.
Sevgilinin saçı, sevgilinin dudağı diye şiire dalarsınız; son dizede nedim'in post bıyıklara olan sevdasına rastlayıp şiiri sonlandırırsınız.

Neyse.
Yani "alışacaksınız." onu demeye çalışıyor.

divan edebiyatı yapanların tamamına yakını gibi oğlancıdır.

izn alıp cuma namazına deyu mâderden
bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden

dolaşıp iskeleye doğru nihan yollardan
gidelim serv-i revanım yürü sadabâd'e

malum, cuma namazını kadınlar kılmaz...

osmanlı ahlakı!.. hadi len oradan.. bilen biliyor neyin ne olduğunu..

Nedim, 1680’ta istanbul’da dünyaya geldi. Fatih Sultan Mehmet devrinde yaşayan soylu bir aileden geldiği bilinir. Babası Mehmed Efendidir. Dedesi Musluhiddin Efendi, Sultan ibrahim dönemi kazaskerlerindendir. Nasıl bir eğitim aldığı kesinlikle bilinmiyor. Ancak bazı kaynaklardan öğrendiğimize göre Şeyhülislam Ebezade Abdullah Efendi’nin başkanlık ettiği kurul önünde sınavdan geçerek, hariç müderrisliği payesini aldı. Bir süre sonra Mahmudpaşa mahkemesinde naiplikle görevlendirildi.

Sadrazam Ali Paşa ve Nevşehirli ibrahim Paşa tarafından korundu. Nevşehirli ibrahim Paşa, şiirlerini çok sevdiği Nedim’i muhasipliğe seçti. Daha sonra ise kütüphanesinde hafızı kütüb görevine getirdi. Bütün zevk ve eğlence meclislerinde sadrazamın ve bazı devlet büyüklerinin nedimi oldu. Ramazan aylarında, sadrazam ibrahim Paşa huzurunda verilen tefsir derslerine katıldı. Sadrazam ibrahim Paşa aracılığı ile Sultan Üçüncü Ahmed’in bulunduğu toplantılara katılmaya başladı.

Şiirleri Sultan Üçüncü Ahmed tarafından beğenildi. Bu arada Mollakırımı medresesi (1727), Sadiefendi medresesi (1728) ve aynı yıl Nişancipaşayıatik medresesi müderrisliklerine tayin edildi. Son görevi Sekbanalibey medresesi müderrisliğiydi (1730). ibrahim Paşa’nın giriştiği, doğu dillerinden tercümeler, çalışmasına katıldı. Müneccimbaşı Derviş Ahmed Dede’nin Sahaifü’l Ahbar (Haberlerin Sayfaları), Bedrüddin Avni’nin ikdü’l Cuman (inci Dizisi) adlı eserlerini Türkçe’ye çeviren kurulda çalıştı.

imkansız aşktır!

lisede iken daha doğrusu 10. sınıfta iken konu divan edebiyatıydı kendisine hocamız hayrandı çok anlattı istanbul kasidesini ezbere okurdu ben de hocanın taklidini yapardım teneffüslerde arkadaşlarla gülerdik. öyle hocanın taklidi yapa yapa kendisinin istanbul kasidesini ezberlemiştim. ilk 3 beyiti hala bilirim ezbere.

Bu şehri Stanbûl ki bî-misl ü bahâdır
Bir sengine yekpare Acem mülkü fedadır.

Bir gevher-i yekpare iki bahr arasında
Hurşîd-i cihan-tâb ile tartılsa sezadır.

Altında mı üstünde midir cennet-i âlâ
Elhâk bu ne halet bu ne hoş ab u hevâdır.

SOHBET ARKADAŞı DEMEKMiŞ.

hülagü han denen merhum gaddar adama acayip şekilde sövmüş divan edebiyatı reyislerinden.

"tahammül mülkünü yıktın hülagü han mısın kafir
aman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kafir."

"tahammül mülkünü yıktın hülagü han mısın kafir
aman dünyayı yaktın ateş i suzan mısın kafir"

Lale devrinde yaşamış divan şairi. Şarkılarıyla ve belli kalıpların dışına çıkmasıyla ünlüdür. Bir rivayete göre patrona halil isyanında damdan dama atlarken ölmüştür.

kağıthane, çırağan, sadabad alemlerinin betimlemelerini yapmistir bize sarkilarinda...bir de eşcinsel olup olmadigi tartisma konusu sanirim. ah yavrum benim

divan edebiyatının en yetenekli şairlerinden birisidir. yaşamı eğlence kaynağı olarak gördüğü için biraz yadırganabilir fakat bu onun yeteneksiz bir şair olduğunu göstermez.
Tahammül mülkünü yıktın Hulagu Han mısın kafir,
Aman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kafir?

lale devri'nin tanınmış şairlerinden. lakin sürekli hepimize lisede öğretilen "görelim ab-ı hayat aktığın ejderhadan
/gidelim serv-i revanım yürü sadabad'e" beyitiyle tanınır. lakin bu basit beyitin yanında kuvvetli beyitleride vardır.

bir misal.

--spoiler--
Erişti nevbahar eyyamı, açıldı gül-i gülşen
Çerağan vakti geldi, lalezarın didesi ruşen
Çemenler döndü ruy-i yare, reng-i lale vü (ve) gülden
Çerağan vakti geldi, lalezarın didesi ruşen

Açıldı, dilberin ruhsarı gibi leleler, güller
Yakıştı zülf-ü huban veş zemine saçlı sümbüller
Nevasaz olmada bin şevk ile aşufte bülbüller
Çerağan vakti geldi, lalezarın didesi ruşen.

--spoiler--

"erişti nev bahar eyyamı açıldı gül-ü gülşen
çerağan vakti geldi lale-zarın didesi ruşen
çemenler döndü ruy-i yare rengi lale vü gülden
çerağan vakti geldi lale-zarın didesi ruşen..."

hayat adamıdır. devrin padişahı ve veziriyle yakındır. ölümü hakkında iki dedikodu vardır. biri patrona halil isyanı çıkınca padişaha yakınların evlerini basıp öldürüyorlarmış bu da korku hastalığından gitmiş, ikiniside gene patrona halil isyan edince nedim damdan dama atlayıp kaçarken düşer ve ölür.

lale devri'nin tüm görkemini yansıtmıştır. şarkılarıyla ünlüdür. patrona halil isyanı esnasında hayatını kaybettiği söylenir.

Mahallileşme akımının temsilcisi. Lale devri sanatçısı. Divan' ın karacaoğlan' ı. kesidelerinde süslü, gazel ve şarkılarında sade dil kullanır. asıl adı ahmet. hec eile de eser bırakmıştır.

18.yy divan şiirinin kalemi en sağlam ve en eğlenceye düşkün şairidir.şarkı türünde en iyi eseler ona aittir. uzun süre sarayda padişah ve eşine şiirler yazdı. eşcinsel olduğu söylenir. ölümü ise mechuldur kimine göre isyan sırasında kaçarken öldü kimine göre de isyan çıkınca öldürüleceğini düşündüğü için damdan atladı.

Divan sairi ustasıdır. Fakat kisilik tahlillerine gelince, millet sefalet icindeyken o hayatın tüm zevklerini ve sefalarını sürmüstür.

şiirlerini erkeğe yazdığı söylenen şairdir *;

izn alıp Cuma namazına deyu mâderden
Bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden
Dolaşıp iskeleye doğru nihan yollardan
Gidelim serv-i revanım yürü Sadabâd'e

açıklaması: 'cuma namazı için annenden izin alıp çıkalım gidelim' diye devam eder.

lale devri şairi. başarılı bir şairdir. zevk ve sefadan, güzellerden, şaraptan bahseden şiirleri birçok şairi etkilemiştir.

homoseksüeldir. şarkıları güzeldir.

salim'den bile daha iyi şarkılar yapamayan, dandik divan sanatçısı.
bütün hayatı, karı-kız ikilisi üzerine kuruludur.
en sevdiği içki pek tabii ki şaraptır.

gay olduğu ispatlanmış lale devri şairidir.en önemli eserlerini şarkı olarak vermiştir. şarkı türünün ilk temsilcisidir.

gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a(sadabad) eserinde açıkça genç bi erkek sevgilisi olduğunu açık etmiştir.ayrıca aynı eserinin saklanan beyitlerinde bu daha net olarak bellidir.
--spoiler--
bir safa bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a
işte üç çifte kayık iskelede âmâde
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan
mâ'-i tesnîm içelim çeşme-1 nev-peydâdan
görelim âb-ı hayât akdığın ejderhâdan
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

geh varub havz kenarında bırâmân olalım
geh gelüb kasr-ı cinân seyrine hayran olalım
gâh şarki okuyub gah gazel-hân olalım
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

izn alub cum'a namazına deyû mâderden
bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden
dolaşub iskeleye doğru nihân yollardan
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a

bir sen ü bir ben ü bir mutrib-i pâkîze-edâ
iznin olursa eğer bir de nedîm-i şeydâ
gayrı yârânı bugünlük edib ey şuh feda
gidelim serv-i revânım yürü sa'd-âbâd'a
--spoiler--

''yok bu şehr içre senin vasf etdiğin dilber ey nedim
bir peri- suret görünmüş bir hayal olmuş sana..."