topuk kanı testi

günümüz sağlık teknolojisinde yeni doğan bebekler için olmazsa olmaz testlerden bir tanesidir. onlarca hastalığın önüne erken teşhis ile geçilebiliyor ve tedavi edilebiliyor.

keşke dememek için bilinçlenelim, bilinçlendirelim.

--spoiler--
Sağlık Bakanlığı'nın Türkiye geneline yaydığı topuk kanı tarama programıyla hastalıklar başlamadan bitiyor. Her yıl dünyaya gözlerini açan 1 milyon 300 bin bebeğin kanları Ankara ve istanbul'da incelenerek, hastalık riski taşıyan aileler bilgilendiriliyor. Tarama sayesinde geçen yıl dünyaya gözlerini açan 706 çocuk zeka geriliğinden, 240 minik ise cücelikten kurtuldu. Sağlık Bakanlığı, anne babaları yakından ilgilendiren topuk kanı taramasına iki yeni hastalığın teşhisini ekledi. Miniklerin kanında yapılacak incelemeler önümüzdeki aydan itibaren körlük ve sağırlığa neden olan biyotinidaz eksikliğini de yakalayacak. Biyotin vitaminin işlenmesinde görülen bozukluğun erken teşhisi hayati önem taşıyor. Hastalık normal şartlarda bebek yemek yemeye başladığında fark edildiği için tedavisinde geç kalınıyor. Oysa doğumdan hemen sonra alınan topuk kanı rahatsızlığı ele veriyor.

Türkiye'de yeni doğan 130 bebekte rastlanan ve çocuk bir yaşına gelene kadar yapılan biyotin destekli ilaçlarla ortaya çıkabilecek körlük, sağırlık ve zihinsel özürlülük önleniyor. Söz konusu iki hastalık 1 YTL tutarındaki ilaç tedavisiyle iyileştiriliyor. Şu anda sadece istanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi'nde kısıtlı olarak yapılan körlük ve sağırlık teşhisi, bu ay itibariyle bütün hastanelere yaygınlaşacak. Topuk kanı testinin hastalıkların tedavisinde hayati önem taşıdığına dikkat çeken Sağlık Bakanlığı, ailelere, "Miniklerin 5 dakikalık ağlaması onların geleceğini aydınlatıyor. Bebeğinizden topuk kanı mutlaka alınsın" çağrısında bulundu.

Biyotinidaz taraması hakkında bilgi veren Refik Saydam Hıfzıssıhha Başkanlığı Yenidoğan Tarama Sorumlusu Dr. Gülsüm Apak Özdemir, uygulamanın bir aya kadar başlayacağını söyledi. Biyotin vitamininin işlenmesinde görülen bozukluğun bebeklerde ciddi problemlere sebep olduğunu aktaran Özdemir, "Hastalık, cilt bozukluklarına, metabolizma krizlerine, sağırlığa, körlüğe ve zihinsel özürlülüğe neden oluyor. Birçok bebek buna bağlı olarak bir yaşına gelmeden ölüyor" diye konuştu.

Türkiye'de 10 bin doğumda bir yani 130 bebekte görülen rahatsızlığın topuk kanı sayesinde erken teşhis edileceğine dikkat çeken Özdemir, 1-2 YTL tutan ve devletin ödediği ilaçlarla tedavisinin yapılacağına dikkat çekti. Tedavinin dünyada uygulandığına vurgu yapan Özdemir, tedavinin yüzde 100'e varan oranlarda başarıyla sonuçlandığını kaydetti. Hala çocuğunun topuğundan kan alınmasına izin vermeyen ailelere seslenen Özdemir, "Zeka özürlü, kör ve sağır çocuk sahibi olmayı hiçbir aile istemez. O yüzden mutlaka topuk kanı almamıza izin verin. ikinci kez kan istediğimizde de mutla gönderin" dedi.

Türkiye'de 1987'de ilk olarak başlatılan topuk kanı taramasını her il 2006'ya kadar münferit yapıyordu. Sağlık Bakanlığı yayınladığı genelgeyle bebek hastalıklarının geri dönüşümsüz zararlarının engellenmesi ve topluma getirdiği yükün önlenmesi için tüm ülke genelinde yenidoğan tarama programı başlattı. Kurulan organizasyon şemasında süreç şöyle işliyor:

"Bebeklerden alınan kanlar, sağlık müdürlüklerinde toplanıyor. Buralardan haftada bir kez istanbul ve Ankara'daki hıfzıssıhha merkezlerine gönderilen numuneler kimlik bilgileriyle birlikte bilgisayara kaydediliyor. iki merkezde yapılan laboratuvar incelemelerinin ardından hastalık riski taşıyan bebekler işaretleniyor. 15 gün içinde il sağlık müdürlükleri hastalık şüphesi çıkan miniklerin anne babasını telefonla arayarak bilgilendiriyor. Bilgilendirmelerin ardından hastalıklı bebeklerin tedavileri yakından takip ediliyor. Aranmayan anne babaların bebekleri ise sağlıklı oluyor."

iHA
--spoiler--

insan vücudundaki en iğrenç kan topuk kanıdır, ondan oradan alıyorlar testi. orası temiz çıkarsa zaten yırttın demektir. *

yeni doğan bebeğinizin vücuduna, sizin ise yüreğinize batan ilk iğnedir.
ama daha önemlisi; onun hayattaki ilk ve en önemli sınavıdır.

hani büyükler hep derlerdi ya;
(bkz: anne baba olunca anlarsın) *

önemli bir konu olmakla birlikte unutmamak istediğim bir haberdir. *

beceriksiz hemşireye denk gelmişseniz* bebeğiniz ve sizin için çin işkencesine dönüşen testtir. daha yeni doğmuş bebeğinizin kanı fazla olmadığı için içli içli ağlamasına rağmen "bu kağıttaki yuvarlak kısmı doldurmamız gerekiyor." diye çatal gibi bir aparatı topuğa batırması ve akabinde sizin yumruğunuzu sıkmanız şeklinde ilerler. o topuktan yeterli randımanı alamadığı zaman diğer topuğa geçip sabır katsayınızı denemeye başlar. zaten el kadar bebe, kan bırakmadın çocukta.

tamam onun iyiliği için biliyorum ama o benim canım ulan. hele bir de o testin sonucunu 1 ay beklemek yok mu? ölümdür ölüm. size söylenen* eğer bebeğimizde bir problem ile karşılaşılırsa sağlık müdürlüğü tarafından aranacağımızdı. her telefon çalışında korka korka telefonu açmanızı sağlar. şükür aramadılar.

ama genel olarak güzel bir uygulama. erken teşhis hayat kurtarır.

(bkz: evlat sevgisi)

"konjenital hipotiroidizm: tiroid bezinin yetersiz çalışmasıdır. yeni doğanda hemen bulgu vermediğinden topuktan alınan kanda, tiroid bezini uyaran hormon (neonatal tsh) ölçülerek teşhis edilebilir. böylece bebekte olabilecek bazı beyin hasarlarının önüne geçilmiş olur.

fenilketonüri: doğuştan fenilalanin hidroksilaz enziminin eksikliği sonucu gelişir. bebek beslenmeye başladıktan sonra, fenilalanin aminoasidi ve metabolitleri (ara ürünleri) kanda birikerek, beyine geçmesiyle, bazı hasarlar oluşturarak, zeka ve nörolojik gelişim geriliğine sebep olabilir. bu enzim eksikliği de, topuk kanı ile teşhis edilebilir.

biotinidaz eksikliği: biotidinaz enzim eksikliği, kofaktör olarak önemli fonksiyonları olan biyotin vitamini eksikliğine yol açar. teşhis gecikir veya kontrol altında tutulmazsa, egzama, saç dökülmesi, hipotoni, gelişme geriliği, immün yetmezlik, denge bozukluğu, işitme kaybı ve bazı nörolojik komplikasyonlar ortaya çıkar.

galaktozemi: karaciğer büyümesi, böbrek yetmezliği, bebeklik dönemi kataraktı ve beyin hasarı yapabilen bu hastalık, galaktoz-1-fosfat üridil transferaz (galt) enzim eksikliği ile oluşur.

bu hastalıklardan başka, topuktan alınan kan ile üre, organik asitler, yağ oksidasyonu defektleri ile ilgili metabolik hastalık gruplarında bulunan, çok sayıda hastalık, hayatın ilk günlerinde teşhis edilerek gerekli tedavileri ile kalıcı hasarlar önlenebilir".

türkiyede çook uzun yıllardır genelde birkaç haftalık bebeklere uygulanan ve sayesinde onlarca hastalığın teşhisi konabilen, ilginç test.

Kalıtsal ve metabolik hastalıkları yenidoğan zamanı saptayarak, erken tanı ile çocuğun ileride sağlıklı bir hayatına kapı aralayan ve zorunlu kılınan bir test. Bu test sayesinde bebeklerin hastalık semptomları ortaya çıkmadan saptanabiliyor.