nomos

yunan felsefesinde yazılı olmayan yasalar, gelenek ve töreler için kullanılan terim.

nomos bizim dilimizde namusa benzer. gerçekten de nomosta söz konusu olan şey böyle bir şeydir.
saflık, saffet anlaşılmalı, bir doğruluk olmalı.
ayrıca hiçbir yere ait olmayan nomos olmaz.nomos'u örf, adet, ahlak, gelenek, kanun olarak anlayın o bir yere aittir.
tam da belli olan şeyden neşet eden örf'ü kaleme alır.
yine batı dillerine baktığımızda "name" e benzer. tam da ad olsun, nam olsun, şan olsun dediğimiz şey
yine tikel, toplumsal, ahlaki bir bağlam olur. namımızı sürdürecek olanlar bizim çevremizdekilerdir. bu ise yurttaşlık bağı ile ilgilidir.
nomos aslında yunanca'da tam da ezgi, armoni dediğimiz kelimeyle bir ve aynı şeydir.
çünkü o dönem kültürel yapısı eğitim araçları büyük ölçüde masalllar ve destanlarla veriliyor ki bu kültür sözlü kültürdür. homerik metinler bir müzikalite ile verilir. nomos un ezgi ile bağıntısı budur.
bu anlamda bir adet, kanun, alışkanlık ifade eder.
hatta platon öyle bir noktayı getirir ki aristoteles, alışkanlıklarımız ikinci doğamızdır, der. ve onu değiştirmek zordur.
bu sözlü kültürün içinde çocuklar bu destanları ezbere bilirler ezbere söylerler. kutsal kitabın
bir şeklde ezberlenmesi gibi adeta. onlar bu sözlü kültürü hıfz ederler.
ve böylece muhafaz ederler.
hepsi sözlü kültür içinde anlatılan değerlerin muhafızı durumundadırlar.

"yasa" yı her dediğimizde nomos u hatırlamalıyız. burada yönetici nomosun değil,nomos yöneticinin üstündedidir diyebiliriz. nomos devletin erki olan kişi veya kişilerin üstündedir ve onlar da bunu dikkate almak durumundadırlar.
filozof bir şekilde nomos u dikkate alarak, non filozofik olanları korkutmadan tüm bunları revize eder.
nomostan kastedilen şey uzlaşım dır. eğer bir fikir birliği varsa söz konusu olan şey nomos tur, artık o normdur.
*

dilimize olduğu gibi "namus" şeklinde geçmiş sözcüktür. bakmayın siz bizdeki kullanımının bacakarasına işaret ettiğine, ayak altına da işaret edebilirdi.

Pers kralı 1. Dareios un meydana getirdiği yeni bir vergi sistemi idi.(ta mö 522-486 lı yıllar)

Alman saat ureticisi cok sade ama ederinden pahali saatler satar.

Yunanlıların kullandığı nomos sözcüğünün kökü olan 'nom' yunanca değildir. Daha gerileri gittiğimizde bu sözcüğün kökeni olabilecek Türkçe kökenli 'om' çıkıyor karşımıza. Om'dan türeyen omurga da 'parçaların kendisine bağlandığı birlik, uyum sağlayıcı' anlamına gelir. Om bazı yörelerde 'Yom' olarak dönüşerek 'töreye uygun davranış' anlamında 'Yomuş' olarak kullanılmış. 'Yom' Dede Korkut'ta da geçmektedir. Baştaki 'Y' harfinin bazı Türk boylarında 'N'ye dönüştüğü çok yaygın olduğundan 'Nom' olarak kullanılmış. Türkçe'de Yomuş, Nomuş olarak yaygın kullanılmıştır. Kısacası Nomos, Namus, Omurga hepsi Türkçe 'OM' kökünden gelmektedir.
Kaynak: http://cengizozakinci.com...loads/2015/02/062-069.pdf