akrostiş

o dan sonra ö gelir
k den sonra l gelir
u dan sonra ü gelir
l den sonra m gelir

şeklinde ortaokul matematik defterimde yer alan dörtlük.

ilk harflerinin kendisini manidar kıldığı bir şiir türüdür.
zamanında lazın birisi de denemiş yazmayı;

haçan seviyorum ama kimi
haçan en tatlı birisini
haçan nasıl anlatsam sana
haçan ilk harflere baksana.

olmamış tabi..
anlamamış kızcaaz..

gün gelecekti, ölecektik kartalım
isteye isteye ölecektik uğruna
tek dileğimiz buydu, başımız dik ve gururlu ölecektik

ansızın çıkageldi bir ibne
rahat yüzü göstermedi bize
tarihimizde çekmedik böyle çile
ılık ılık eserken rüzgarlarımız
kafamızı s.ktin, bıktırdın bizi ibne

tek isteğimiz var tanrıdan öncelikle
üstat seba gel kurtar bizi hadi
piç olduk bu zengin piçin elinde
çaresiz karakartal'ım bakar ufka doğru
üfle rüzgarını ve at başımızdan bu piçi ey pascal'ın ruhu
*
örneğinde mevcut olan şiir şekli.

sol frame'de görüldüğünde hiçbir enteresanlığı olmayan hede.

(bkz: can sıkıntısı insana neler yaptırır)

http://www.akrostis.net adresinde de sergilenen hoş şiirsel çalışmalar.

Yetenek sizsinizdeki mucit abimizin sayesinde popüler olan türdür.

tıp fakültesi öğrencilerinin milyonda bir görülen bir hastalığın etyolojisini, cerrahi endikasyonlarını, komplikasyonlarını felan feşmekanını ezberlemek amacıyla yaptığı bir yöntemdir.

konjenital tip-2 mukopolisakkaridolipoproteinoz bulguları

b aş ağrısı
a nal spazm
ş aşılık
i mpotans
t elenjiektazi
u yuza yatkınlık
t erleme artışı

not: örnek tamamiyle hayal ürünüdür ve "tus oldum" isimli şarkıdan alınmıştır.

görsel

Seviyorum ama kimi,
En tatli birisini,
Nasil anlatsam sana
ilk harflere baksana

Siklemesende beni
En çok sevdim seni,
Verdim sana herşeyimi
ilk kez tattım bu deneyimi
Yorsa da peşinden koşmak beni.
Orospu ettin beni
Rüyalarımda görüyorum seni
Uğruna parçalıyorum kendimi
Mahkum ettin kendine beni.

ilgi alaka pek ala
bide bana olsa ya
nerden çıktı bu sevgi
edmilson denen kişi kimdi?

(bkz: böyle bir şey olsa gerek)

bazen ters akrostiş de olur.
misal;

Bir
Zehir
Lahzasında
Damlar
Hüzün
*

her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya doğru okunduğunda ortaya bir söz çıkacak biçimde düzenlenmiş manzume.

bir şiirde dizelerin ilk harflerini yukarıdan aşağıya doğru anlamlı bir sözcük olarak okumaya denir.

nasıl anlatsam bilemiyorum.

ellerin ellerimden çıktı diyorum

dayanması ızdırabın son haddesi

istesemde unutamıyorum

yasaklı artık her şeyin bana

omzumda hicranın yükü

nereye baksam o aklımda

unutamıyorum..!

zalim bir hismiş şu aşk denen şey

aklın düşmanıymış meğer hisler.

q(k)afamdan atamıyorum.

edit: şiirde iyi oldu ama. tüm haklarım saklıdır.

Avrupa Yakasının Bülent Onaran ından ilham alarak yazdığım şiir biçimi.

Eflatun,beyaz,mor
Muşmula suratlı karına sor
Bezikte bu adam alayına kor
Eflatun,beyaz,mor
Sikörtıl çok hor görüldü hor
istek yetmez çıkarmak için bor
Lan baş harfleri oku ipnetor.

(m)oonlight sonata gibi toplar var içinizde.
(o)nlar içimizde, bizim de içimizde.
(d)erler ki bir ibne varmış ulu sözlük'te.
(e) işte sizsiniz o ibneler bence,
(r)ererö diyerek yırtamazsınız,
(a)nca 3'ün 1'ini alırsınız,
(s)everiz sayarız elbette siz de insansınız,
(y)anlış yaparsanız sizin nickaltınıza pis fotoğraflar koyarız,
(o)lması gerekeni yapın bırakın haksızlığı.
(n)e gerek 2-3 entry için kırmak bir yazarı?

(t)akke değil o başınızdaki bere,
(o)lm topsunuz itiraf edin işte,
(p)es artık yönetiminiz iyice havasını salsın,
(s)en karı kız ayarla yazarlar da asılsın,
(u)mut ve medet umduk sizden.
(n)eme lazımmış insan kendini düzeltmeli önce sizden.

(o)lm bak satırlarıma burada son veriyorum.
(l)alelik yapmayıp beni anlayacağınızı ümit ediyorum.
(m)izah anlayışınız kuvvetli maşallah, nazarda değmez inşallah.

hocanın, dergi çalışması için bir tek benden istediği çalışma. bilmiyorum hiç yazdı mı ya da zorluğunu biliyor mu? neden böyle dedim deği mi? çünkü okulun açık adresini yazdırmaya çalışıyor kadın. 22 satırlık bir şey. okul adıyla ilgili ne yazılır ki amk?

not: uzun geleceğini söyleyip başka bir şeye yazabileceğimi söyledim. onu da hala yapmadım, bu öğleden sonra teslim edilecek... ne yazsam ki?

a rtık daha bir başka kokuyor
k aranfiller, papatyalar, güller...
r olex'im çakmaymış, öyle söylediler.
o nlarınki orjiymiş artistlik yaptılar
s en gidince bana hortumu bağladılar...
t ravestiler iş attı, bıkmadan usanmadan
i nsanlığımdan utandım, insanlığını bulamadan
ş airin de dediği gibi, insanlığından utan ulan!

d eğmezdi belki, ama oldu işte
e bemi siktin, bu zor günümde
d edeler de olmasa, bu çekilmez gidişte
ğ oçum benim der geçerler, niye?
i nan kalmadı takatim
n alan senin ağzına sıçiim

b ok vardı terk ettin gittin
ö lürdün gitmeyeydin
y a sen insansan söyle ben neyim?
l afım yoktu benim, senin giderine
e lalem ne derdi o tampon götüne?

o kadar sigara paylaştık biz seninle
l ight marlboro bilem verdiydim eline
u uu beybi derken oldu bir hareketlenme
r ahat ver ulan duvarlarımın diline

o lsun dedik siktir ettik
k aç kupon yırttık yokluğunda heyhat...
u lan hep tek maçtan yatılır mı be kaltak!
m aç biter dostluk kalır dediler
a açtırmayın ulan ağzımı ibineler
y ahu bir kez tutsaydı alacaktım göte donu
a h ulan chelsea beni bulurdun dimi hep?
n ah oynarım sana bir daha, para bırakmadın yavşak!

p eynir de kalmadı dolapta, senin yokluğunda
i çli köfte alacak para bile yoktu cüzdanımda
ş işleyeceğim ulan, bu ne biçim borsa?
m aaş yetmiyor, ne yiyeceğe ne aidata
a h ulan her gece yalnızım yatağımda
n alan sen ne kaltaksın, aramıyorsun hala?

o kuyamadık da para yok ayağına
l an bi burs bağlayamadınız kedi gibi insana
u slu dur nalan, geciken intikamımla
r ampaları da aşar, takarım bıçağımı kıçına!

Dalıyorum yine, sensizliğin hapsindeyim
Ayrılığın, sana uzak olmanın hüznü, kalbimi acıtıyor,
Merhabanı özledim, gülümsemeni, gözlerini...
Layık görme bana sensizliği, hasretini yüreğime verme,
Ağlatma beni, sar yüreğini yüreğime, bırakma ölene dek...

(alıntı)

bazen internette rastlıyorum.
ısınamadım ama bu türe..
rüyama bile girer oldu,
akrostiş denen nane.
kafayı mı yiyorum ne?
ışıklar kararıyor sanki okuyunca,
nedir bu anlamız anlamlar..

yok ya iyiyim aslında,
akrostişe taktım sadece bu sıralar...

yukarıdaki akrostişi ben salladım.. başharflerine bakın ne demek istediğimi anlayacaksınız.

saygılar..

ihtilal acentası.
solun tam da ortası.
moskova' nın oltası.
eli, zulüm maşası.
tek ümidi, cuntası.

inkilap avantası.
nemrut, onun atası!
ölüm yolu, rotası.
namlı servet çantası.
ünlü küfür softası.

ufuklara dikmişsin gözlerini bekliyormuşsun
uzaklardan gelecek beyaz atlı prensini
uzun zamandır kendini tatmin ediyormuşsun...

buz gezdiriyormuşsun vucudunda sıcak yaz günlerinde
ellerin titriyormuş akşamları yanlız yatağında...
yalıyormuşsun dondurmları,
bir muzla yakınlaşıyormuşşsun bazen
ismin çınlasın istiyormuşsun abazanların kulaağında..

güz gülleri gibi hiç bahar yaşamadın
ürkek bir serçe gibi gördün kendini e be azgın!
zat-ı muhterem eski sevgilin de dokunmadı tenine
eben bile gelenden geçenden postayı yerken
lan bir tek sen böyle çılgın bakire kaldın...

büyük şeyler hayal ettin büyük şeylerle oynarken
istediğin küçük de olsa canlı bir çükken...

hasretimle yanmış gönlün yanmış yanmış sönmüş gönlün
aardımdan ne dildolar eskitmişsin
reddettiiğin her pozisyon canlanıyormuş gözünde
evvel yükseklerden uçmuş düze inmiş ölmüş gönlün...
kadınımken güldüğün her şeye ağlamakmış tek uğraşın
elinin tersiyle ittiğin pozisyonları yad etmekmiş
tutmakmış sımsıkı silindir şeklindeki her şeyi
linkleri görmek için porno sitelerine üye olmakmış...
ender görülen bir hastalığın pençesinde
ne istediğini bilemez bir halde
memelerine battaniyeye sürterken
en derin çığlıklarını atmakmış orgazm denizlerinde...

odunlara bile ters bakar olmuş gözlerin
lale devrinden bu yana sevişmemiş gibisin
dünya gözüyle son bi kez seks yapsam diyorken
uzman bilim adamları bile çare bulamaz sana bilesin..

bilardo oynarken birbirimize sürtündüğümüz günleri özlüyorsan eğer
eski, yeni tüm kamasutra yöntemlerini denemek hala cazip geliyorsa
ne bileyim ayda bir yatak kırmak istiyorsan yine
döneceğim günü bekle büyük aşkım
elbet kavuşacak bu bedenler günün birinde...

(bkz: sadece ilk harfleri okuyan adam)

s.keceğim bi hayvanı
en yalama insanı
nasıl anlatsam sana
ilk harflere baksana

sözüm meclisten aşırı derecede dışarıdır. Sadece bir örnek olarak verdim.

1970'te darbe zamanı. ilhan selçuk göz
altına alınır. kendisinden, ülkeye komünizm
getirmek için nasıl bir örgüt kurduklarını
anlatan bir itirafname yazması istenir.
ilhan selçuk yazar bu itirafnameyi.
itirafnamenin bir paragrafı aşağıdaki gibidir.

“12 mart’a doğru türkiye (i)flasa gidiyordu.
demirel iktidarı giderek yoğunlaşan (ş)aibe
altındaydı. üniversiteli gençler sokaklarda,
meydanlarda, hatta üniversite binalarının
çatıları altında (k)atl ediliyorlardı.
devletin bütün güçleri, aydınları, askerleri,
yargıçları, sorumluları, sağduyu sahipleri
(e)ndişe içindeydiler. gidiş (n)ormal değildi.
anayasa çerçevesi ve yönelişlerine göre
davranmak isteyen devlet memurları ve
sorumlularına siyasi iktidar adeta (c)eza
tertipliyordu. siyasi iktidar aydın yazarları
(e)zmek amacındaydı. toplum yaşamında
(a)nayasa uygulanmıyordu. bazı çevrelerde
bir ordu müdahalesi (l)üzumlu görülüyordu.
politikacı (t)opluluğu şuursuzdu.
memleketseverler (ı)stırap çekiyorlardı.
bu durumda (n)e yapılmalıydı? önce bir fikir
(d)ağınıklığı vardı. tek çıkar yolu,
(a)tatürkçülükte görüyorduk. ancak
atatürkçülüğü günün koşullarına göre
derinliğine ve genişliğine bütün boyutlarıyla
(y)orumlamak gerekiyordu. işte devrim dergisi
bu (i)htiyaçtan doğdu. ancak dergi çıkarmaya
yetecek para bulmak, gerçekten (m)esele idi."

görüldüğü gibi, her cümlenin sondan bir önceki
kelimelerinin ilk harflerini yan yana
koyduğunuzda "işkence altındayım" yazısı
çıkar. bu itirafnameyi işkence altında
yazdığını böylece kanıtlar.

ve yıllar sonra, nazlı ılıcak eline geçirdiği
bu itirafnameyi “ilhan selçuk'un komünizm
itirafnamesi” diyerek “bomba haber” yorumuyla,
ailesine ait tercüman gazetesinde yayınlar.
aklı sıra ilhan selçuk'un onursuzluğunu dünya
aleme gösterecektir. ilhan selçuk bu yazının
akrostiş olduğunu ve sondan bir önceki
kelimelerin yan yana konmasıyla o itirafı
işkence altında yazdığını söylediğinde nazlı
ılıcak kendisi cümle aleme rezil olur. ama
yüzsüzlük parayla değil. kendisi hala memleketin
köşe başlarından birindedir. ilhan selçuk ise,
ergenekon soruşturması da geçirdikten sonra
hayata veda etmiştir.

sözün sonu; bir çoğumuz hala
(i)(ş)(k)(e)(n)(c)(e)(a)(l)(t)(ı)(n)(d)(a)(y)(ı)(z).