şeyhülislam

Osmanlı imparatorluğu'nda,kabinede sadrazamdan sonra yer alan ve genellikle din işlerinden sorumlu olan üye.

Zamanında Matbaayı "gevur icadı" diyerekten reddeden ve şu an türkiyenin konumundan sorunlu olan vatabdaşın sahip olduğu ünvan.

(bkz: kitap okuma alışkanlığı)

osmanlı devletinde fetva veren,padişahın sürekli yanında olanlardan biri olan kişi.

seyhulislam olarak atanacak kisilerin devletin en onemli yargı makamlarından gelmesi ana ılkedır. Adalet orgutunun en ust makamı olan rumeli kazaskerligi gorevinde bulunmak genellikle, seyhülislam olabilmek icin en onemli bicimsel kosuldur. Bundan baska, seyhülislamların ustun bir bilgi duzeyine varmıs bilge ve durust kisiler arasından secilmesine calısılırdı. Ancak sunu da solemek gerekir ki, ozellikle XVI. yuzyıl sonlarından baslayarak bu kosullara her zaman uygun davranılmamıs, iktidar kavgasında olan gruplar kendi seyhülislam adaylarını, hele bunalım sıralarında, padisaha kabul ettirebilmisler boylece seyhulislamlık cesitli grupların iktidar aracı durumuna gelmistir. Seyhulislamlar bazen , turlu nedenlerle, siyasal kavgaları kıskırtmıslar ve kisisel cıkarları icin devlet orgutunu tehlikeye atabilmislerdir.

son osmanlı şeyhülislam'ı mehmet nuri efendidir.

şeyhülislamlık müessesesinin günümüzdeki devamı diyanet işleri başkanlığı'dır.

osmanlilar'da en yuksek dereceli mufti olup, fetva muessesesinin baskanidir.

osmanlı devleti'nde en yüksek din makamında bulunan ilmiye mensubu. protokolde sadrazama eşittir.

günümüzde kabinede olmasa da şimdiki hali için (bkz: diyanet işleri başkanı)

ilmiye sınıfının en üst rütbeli görevlisiydi.
divan'da alınan kararların islam dinine uygun olup olmadığını denetlerdi.
halifeliğin osmanlı devleti'ne geçmesi ile önemi daha da artmıştır. dünya müslümanlarının halifesi ünvanını elinde bulunduran padişahlar pek çok önemli konuda şeyhülislama başvuruyorlardı.
divan teşkilatındaki konumu sadrazama eşit idi.
kanun yapılacağında veya bir sefere çıkılacağında kendisinden fetva alınıyordu.
fatih kanunnamesine göre şeyhülislam ulemanın reisidir.
şeyhülislamın yargı yetkisi yoktur.
hem ilmi hem de dini konularda söz sahibi olmaları şeyhülislamların önemini daha da artırmıştır.
bir padişahın görevden alınması durumunda şeyhülislamdan fetva alınıyordu.
osmanlı tarihine bakıldığı zaman sadece üç şeyhülislamın öldürüldüğü görülür. dunlar;
dördüncü murat devrinde hüseyin effendi.
dördüncü mehmet döneminde mesut efendi.
ikinci mustafa döneminde feyzullah efendi.
tanzimat dönemi ile birlikte bu makamın etkinliği de azalmıştır. yine de osmanlı'nın son anına kadar kabinede şeyhülislam bulunmuştur. son osmanlı kabinesinde bulunan şeyhülislam medeni mehmet nuri efendi'nin istifası ile bu makamda ortadan kalkmıştır.

her zaman kafama takılan bir mevki oldu bu. müslümanların en bilgesi, en iyi ahlaklısı halife olmalı, zira halife peygamberin bir yerde temsilcisi gibi, fakat şeyhülislam diye biri çıkıp halife'ye akıl veriyor. e o zaman o olsun halife. sıkar tabii. hey gidi islam, sen de alet olmuşsun siyasete taaa kaç asır önceden.

her yeniliğe gavur icadı damgası vuran, osmanlı devleti nin bilimde gelişmesini engelleyen ve alınan kararların dine uyumunu kontrol eden divan üyesidir.

tek doğru ve yargılanamaz büyük otorite, gerekirse sadrazam ve padişahı da tanımaz...

osmanli zamaninda bes tanesinin mason oldugu iddia edilen o zaman ki din otoriteleri.

Osmanlı tarihinde kaç tane ŞEYHÜLiSLAM vardır? ilk Şeyhülislam kimdir? Yanıtı: Molla Fenari - 131.
http://galeri.uludagsozluk.com/r/şeyhülislam-624943/

her bi boka yasak, günah diyerek kapıyı kapatmış pezevenklerin genel ismi...

ulan bir şeye de eyvallah deseydiniz ya, birinin haram dediğine sonraki uygundur demiş. böyle böyle geriden takip...

bir çeşit din hukuku makamı. her hangi bir şeyi yasaklamamışlardır. biraz güçlü bir karakter sahibi iseler padişah'a bile dikleneni olmuş lakin çoğu mevki için padişah'ın gönlüne uygun fetva da vermişlerdir.

şıhını şeyhini siktiğimin kadrosudur. cumhuriyet kurulumundan sonra da tebelleş olmaya çalışmışlardır.

divanı humayun üyesi olmayan kişidir.

Şeriat hukukunda anayasa mahkemesi başkanıyla eş değerdir. Tabiri caizse ipten adam alır, ipe adam gönderir. Kabinedeki protokolde ilk üçte yer alır.

Osmanlı Devleti'ndeki Şeyhülislam'ın bugünki karşılığı Diyanet işleri Başkanı değil, Anayasa Mahkemesi Başkanıdır. Şeyhülislam ulemanın başı olduğu gibi, onun en önemli özelliği "Kanun yapıcı" olmasıdır. Buna rağmen divan-ı hümayun üyesi değildir. Sadece "davet" edilirse gelirdi.
görsel

türk imparatorluğunda kanuni devrine kadar tek yetkisi fetva vermek olan din adamı.

osmanlı hukunda "idare-i şer'i" ve "idare-i örfi" kavramları irdelenmeden şeyhülislamın konumu tam olarak anlaşılamaz.

padişahı onaylama kurumudur. padişah kararını beğenmediği imamı sürer, yerine kendi istediğini diyecek imamı getirirdi. ve bu şekilde sultanlık kurumu da dinden meşruiyet alıp sorgulanamaz olurdu. çünkü sultana karşı gelmek allaha karşı gelmekti osmanlıda.

Osmanlı'nın gerilemesinin en büyük sebeplerinden biri.
Bu kadar yobazca bir ünvan başka hiçbir yerde yok.