zazaca

kürtçe gibi bir batı iran dilidir. kürtçe'den başka lurca, taleşçe ve tat diliyle de benzerlik gösterse de ayrı bir dildir.

farsça ve tacikçe gibi doğu iran dilleriyle ilk saydıklarımızdan daha az da olsa benzerlik gösterir. (iran dilleri doğu-batı diye ayrılırlar)

şöyle izah edeyim; yakutistan'dan arnavutluk'a kadar konuşulan tüm türk dillerinde büyük ünlü uyumu kuraldır. halbuki bingöl'de kullanılan zazaca'yla hakkari'deki kürtçe arasında ses farklılıkları vardır. nasıl ki birbirine çok benzeyen rusça ve ukrancaya başka başka diller diyorsak zazaca ve kürtçe'de farklı dillerdir.

zazalar'la kürtler arasındaki etnik benzerlik türkler'le olandan daha azdır. netice itibariyle soydan geçen bir dini kürtlerle paylaşmayan zazalar türkler'le paylaşırlar.*

Annemin ve Babamın ana dili yeni nesili dile alıştırmamaya ve artık büyük şehirlere kayan göçler yüzünden kaybolmaya yüz tutmuş ve bu dili o kültüre ait insanlara dayatmaya çalışmadığımız içinse bizden sonra tamamen yok olucakmış gibi gözüken kültürümüzün güzel bi parçası benimse cv'me eklediğim 3. dil zazaca...

Zazaca tamamen kürtçenin bir lehçesidir aranızda zaza var ise benim ne demek istediğimi anlayabilirler tunceli bölgesi haricinde siverek, bingöl erzincan, lice bölgelerinde konusulmaktadır aralarında farklılık göstersede birbirinin ağızından anlayabilinir , bu sözlerin bilimsel temeli olarak mezopotamyadaki kültürler adlı kitabı alıp okuyabilirsiniz ayrıca kürtlerin ilk imparatorlugu olan med imparatorlugunun kullanılan ilk lehçesi zazacadır. zazaca kelimelerin % 60 ı kurmanc lehçesindekilerle aynıdır , örf ,Adet, ananeleri birebir aynıdır.

kürtçe ile farsça arasında bir dil olduğu söylenir belirli bir sözcük yapısı olmasına rağmen yerel bir dil olarak tanımlanmıştır.
son günlerde televizyonların etkisi ile zazaca konusunda ülkemizde fazlası ile araştırma ve bunların yayınlandığı kitaplar ortaya çıkmıştır.

Kürtlerin zorla kendı dıllerının bir dalı haline getirmeye çalıştıkları fakat incelendiklerinde hiç bir alakası olmayan başlı başınca bir dildir.Ve bir çok sanat adamı tarafındanda sanatsal bir dıl oldugu kabul edılmiş bir dildir.Rivayete göre ve buyukerımızn bır cok kıtabın bilir kişilerin söylediklerine göre kürtlerin obalarda zazaların ıse daglarda yasayısına daırde bilgiler mevcuttur.Ve zaza olmamasına ragmen bırcok ınsannın bı cok kelımesını ve cumlelerını bıldıgı bir dildir.işte çok bilinen o birkaç kelime ve cümlenın türkçesi;
jukekam:bitanem,zuruker:yalancı,rındekam:güzelim,ez tora zof heskon:senı cok seviyorum,ez tore kör bi:ben sana kör olım,ez tore bımıre:ben sana ölim..vs

kürtçeyle alakası olmayan bir dil. en çok farsçaya benzer. araya türkçe kelimelerde girmiştir. örneğin gelmişkerdo, gitmişkerdo gibi. bir türkçe sözcüğün sonuna zazaca bir ifadede gelebilir. genelde bu dili konuşanların bir bölümü türk olduklarını ve bölgenin coğrafi konumundan dolayı konuştuklarını söylerler. kürtçeye göre daha kolay anlaşılır çünkü türkçe sözcük baya fazladır.

(bkz: zaaa diye gülmek)

öğrenilmesi gerçekten zor olan dil.

iyi derece bildiğim güzel dillerden bir tanesi. gırtlaktan konuşulmadığı için oldukça nazik bir dildir.

Kürtçeyle alakası olmayan, Çok iyi konuşabildiğim 2. Dilim..

--spoiler--
zazaca; türkiye’de özellikle iç doğu anadolu'da (doğu anadolu, güneydoğu anadolu) ve iç anadolu bölgelerinde, ve göç nedeniyle bazı avrupa ülkelerinde de konuşulan hint-avrupa dil ailesine mensup bir dildir. bilimsel sınıflandırmada bu dil ailesinin "kuzeybatı iranî diller" grubunda yer alır, zazaca, türkiye'de türkçe ve kürtçe'den sonra en çok konuşulan üçüncü dildir.

zazalar kendi dillerini genellikle zazaki olarak adlandırırlar ve dilbiliminde de daha çok zazaki (zazaish, zazaische) ve dımli olarak tanınır. bunun yanında kırmancki, dımılki, zonê ma, zıwanê ma, dêsımki, gibi kavramlar da zazaca'nın diğer yerel adlandırmalarıdır.

hint-avrupa dil ailesinin iranî diller grubuna ait olan zazaca, alman dilbilimci prof. dr. jost gippert ve lecoq'a göre irani dillerin kuzeybatı kolunun hyrkani (< gurgân) alt gurubuna aittir. gilanice, goranice, mazenderanca, beluçice, sengserice dilleri de bu alt guruba ai
--spoiler--

ilk defa yılmaz güney'in adını hatırlayamadığım bir filminde kullanılan dil.

alevi - sünni ama bir kesim kürt tarafından kullanılan dil. kimi kürt dilbilimciler , kürtçe'nin bir lehçesi olarak tanımlarken, kimileri ise bağımsız bir dil yapısına sahip olduğunu söylerler.

bu şarkıyı anlayan zazaca biliyordur ve kendini nasıl hissediyorsa öyle yaşıyordur. ben mi? kürt olmayı seviyorum.

https://www.youtube.com/watch?v=7SYqLJDwZmI

türküleriyle kendine aşık etmiş güzel dil. böyle bir türküye sahip dil sevilmez mi ? https://www.youtube.com/watch?v=-tUFs3axQyU

kürtçeyi kabul ettirmek için uğraşan kürtçülerin nedense bahsinin bile geçmesini istemedikleri dil. tunceli üniversitesinde zaza dili bölümü açıldığında kürtçüler ayaklanmış ve "zazaca diye bir dil yok" demişlerdir. ne kadar tanıdık değil mi? baskın oran tunceli ziyaretini radikal'de yazı dizisi yaptığında anlatmıştı bu hususu.

bazı kendinibilmezler tarafından "kürtçe'nin bir lehçesi" olduğu yönünde provakasyonlar yapılan, hint avrupa dil grubuna dahil bir lisan.

zazaca----->türkçe---->kürtçe

kosik------>kaşık----->kevçi(ne alaka amk)
legan------>leğen----->teşt(oha)
samani----->saman----->ka(çüşşş)
çuvale----->çuval----->çewal(ok)
sekar------>şeker----->şekir(tamam reyiz)
begir------>beygir---->bergir(vay amk)
dusmeni---->düşmanlık-->neyari(bak şimdi)
ucağ------->ocak------->kürre(tey allam ya)
usil------->usul------->hawe(harf bile benzemiyor)
sekuy------>seki------->sekü(benziyo ya la)
tırpun----->tırpan----->tırpan(kesin bizden arak)
siya------->siyah------>reş(hoşt)
kertal----->kartal----->derüş(kartalı ne bilsin garipler)
berazhoz--->domuz------>beraz(oldu mu ya)
ekrew------>akrep------>tirk(yok hacı bu da olmadı)

görüldüğü üzre random seçilen bazı kelimelerde zazaca ile türkçe arasındaki benzerlik, zazaca ile kürtçe arasındaki benzerlikten daha fazladır.
şu durumda zazaca'nın kürçe'nin bir lehçesi olduğunu söyleyebilmek için yukarıda örneklediğimiz kelimelerin tamamının benzeşmesi gerekmez mi?

neyse ya,
uzatmaya gerek yok.

zazaca'nın kürtçe ile alakası yoktur, başlı başına ayrı bir lisandır.

kendi başına bir dildir. bir birini tanımayan iki zazanın zaza olduklarını anladıkların da geçen ilk diyalog şöyledir.

* tı zonema zana ?
- ez kurbane to ero , ez zan zan , tu lazı kama ?*

kürt enstitülerinin kürt milliyetçiliğini oluşturma çabaları esnasında kürtçenin bir lehçesi diye kabul ettiği dil. her milliyetçiliğin tarihi gerçekleri tahrif ettiğini göz önüne alırsak bu durum daha iyi anlaşılır.

kürt milletvekili olduğunu iddia eden bir hanım efendi ismi bizde saklı, bir meydanda konuşma yapar dinleyiciler ne diyo la bu diye birbirine bakar sonra hanım efendi mecburen konuşmasını türkçe yapar neden mi ?
meydandakiler zazadır ve anlaşmak için türkçeye ihtiyaç duyulmuştur.
demek ki neymiş lehçe türkçe - azerice gibidir.

kürtçenin bir lehçesidir ve öğrenmesi çok kolaydır.
ayrıca çok güzel bir dildir.
edit: eksileyen herkese öğretmek isterim *

Kaybolmaya yatkın diller listesine ne yazık ki girmiştir. Bu güzel dili yaşatmak ümidiyle!

zaza bir arkadaşımın öğrettiği kadarını bildiğim kürtçeden daha hoş bir dildir. kürtçede güzeldir ama zazaca ondan güzeldir şahsıma göre. şarkıları özellikle. mawe xer merhaba demekti sanıyorum.

çocukken, daha ilkokula bile gitmezken sokakta saklambaç oynayabilmek için sayılarını, bir kaç kelimesini doğaçlama olarak öğrendiğim dil.
bu yaşımdan o yaşıma baktığımda, çocukların ortak yaşama nasıl kolay adapte olduklarını, birbirlerini nasıl kolayca ve farkında bile olmadan kabullendiklerini ve sevdiklerini görüyorum.
ah! çocukluğumun zaza kasabası, ah! çocukluk arkadaşlarım, ah! ülkem.

komik , eğlenceli, tuhaf kelime telaffuzlarına sahip bir dil.
tırpıstık: kırkayak
pısing:kedi
kutik: köpek
mılçik: kuş
çene:kız çocuğu
çene çene be ita: kız kız gel buraya!
layik:oğlan çocuğu
laci dongij: domuzun çocuğu
merrii :fare(genelde küfredilirken -i iler ve -r'ler vurgulanır)
cina canderme: jandarmanın karısı(küfür amaçlı kullanılır)