oku

hz. muhammed'e gelen ilk emir. Cebrail melek, hz. muhammed'e (okuma bilmediği halde) okumasını söylemiş ve bir mucizeyle hz. muhammed allahtan gelen ilk 5 ayeti okumuştur. (bkz: alak suresi)

kuran-ı kerim'in ilk emri, alak suresinin ilk ayeti, islam dininin anahtar kelimesi.

(bkz: alak suresi)

denizli'de suregelen bir gelenek. sehir merkezinde pek kalmasa da artık, koylerinde, ilcelerinde devam etmektedir. sunnet, dugun davetiyeleri yerine davetlilere havlu, atlet, kumas veya tulbent gonderilir. bunların hepsi birer okuluk malzamedir ve davetiye gorevini yapar.

- oku!
- neyi?
- sübhaneke'yi.
- benim okumam yazmam yok ki!
- şşşt çaktırma...

- oku!
- ne oku?
- chp'nin altı oku dermişim.

-oku!
-merci beaucoup.(mersi boku= teşekkür ederim)
-dilimizi bilyor musun?
-qu'est-ce que c'est? (kes köse=bu nedir)
-kamera şakası...

okumak fiilinin 2. tekil şahıs, emir kipinde çekimlenmiş hali.

süleyman demirel'in muğla'da geçtiğimiz günlerde yapılan abbas güçlü ile genç bakı$ programında anlattıkları $u $ekildedir;

diyanet i$leri ba$kanına ba$ örtülü kızı sorar:
-baba türban mı? okul mu?
+okul kızım. kuran-ı kerim'in ilk suresi; "oku"

türk halkının pek anlamlandıramadığı bir eylemdir. oku dedikçe öcü anlaşılır.

bir ibrahim sadri şiiri.

Oku, yaratan Rabbin adına
Oku, yaratan Allah adına
Oku, çünkü okumak ilk sözüdür vahyin
Ve patlayan ilk goncası kurtuluş kitabının

Oku, yüreği dağlanmış analar anısına
Gözlerinde kan çiçekleri anaların
Boğazlarında hıçkırık düğümü
Kalplerinde hançer

Oku, kahramanlar anısına
Yaralı ve mübarek bedenleriyle
Oku, çünkü yiğitlik onların çeşmesinden sulanıyor
Oku, özgürlük yoluna dökülen kızlar anısına
Gelinlik giysisi kanlı kefenlerini kölelik alçaklığına
Ve avarelik azabına yeğ tutan

Oku, islamın ergin erleri anısına
Oku, adı sanı bilinmeyen şehitler anısına
Künyesizler anısına
Orda, burda, sokaklarda, alanlarda
işkence yerlerinde, dağ başlarında
Dağ gibi ölümleri göğüsleyenler anısına
Adlarını hiç duymadın belki onların
Ama değerler bağı henüz kurumamışsa
Tanığıdır o kutlu kanlarının

Oku, ufuk çizgisinde kuşlar
Kanatlanıp şehitlik bağından
Nakşediyorlar kanayan kanatlarıyla
Hem sevmek hem buğz etmektir din
Sevmek ve kin duymak
Evet mutlaka Allah yolunda ve Allah aşkına

Oku, çünkü meyvesi okumanın
Basirettir hicrettir şahadettir
Oku, yaratan Rabbin adına
Aydınlığı karanlıktan
Gündüzü gecenin derinliklerinden
Uyanışı ahmaklığın bağrından
Sahiplenmeyi sömürünün rahminden
Ve kurtuluş kavgasını tutsaklık kurumundan
Yaratan Allah adına

Oku, hakkın adına ve hiç tasalanma
Çünkü batıl kalkacak ortadan
Çünkü cihadıyla Muhammed ümmetinin
Zulüm silinecek kucağından tarihin
Ve kardeşlik ve sevgi ve iman
Dünya insanlığına nur tabaklarıyla sunulacak

Oku, yaratan Rabbin adına.

düğünlerde davetiye yerine dağıtılan mendil, havlu vb. eşya.

islamda allah dan gelen ilk söz olması bakımından çok manidardır. çokca unutturulmaya çalışılsada cinsiyet yüklemeleri olmasada erkek tekelinde gösterilmiştir. oysa oku sadece oku ilk adım için .

bilgisayar programlarının ilk komutu.

yazarların arada sırada yapması gereken eylem,
eğer sen okumazsan senin yazdıklarında okunmayacaktır bundan emin ol sonra yoluna devam et, ne yapmak istediğini belirle yazar efendi sadece yazacak mısın yoksa;
- ulan etrafta neler oluyor zikimin doğrultusuna gidiyorum ama benden başkalarıda var lan.. demenin zamanıdır. tamam çok zekisin eyvallah ama oku , oku ki o dahiyane fikirlerin gelişsin yumiyum.

naçizane bir mısra;

"okuduğum her şeye senin adınla başlıyorum."

yalanı talanı aldatmacayı oku!

(bkz: ikra)

kadrolaşmayı, bölünmeyi oku!

(bkz: ilk emir)

(bkz: twitter daki oku hesabı)

(bkz: okuyom ben ya)

kur'an'ın ilk evrensel mesajıdır. oku! peşisıra şu ayet gelir: o insanı alaktan yarattı.. sonra: oku! senin rabbin kerem sahibidir.. denir ve daha sonra: O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.
okumanın önemine vurgu vardır evet cuma hutbelerinde sık dile getirilir, ama ilk okunacak şey insanın kendisidir sanırım. ilk o insanı alaktan yarattı deniyorya hani ilk kendini oku, yaratılmak, alaktan yani bir hiçken.. ve insan.. insanı oku! yani kendini önce! kendini bilen rabbini bilir denirya.. bende uyanan ilk anlam bu genelde..

kuranın ilk sözü. ilk mesaj. ilk emir.

bir din geliyor ve ilk emri "oku". ne kadar basit, ne kadar güzel...

bazı arap dil bilimcilerine göre buradaki "ikra" sözcüğü "tebliğ et" anlamında kullanılmıştır. yani hz. muhammed'e "bu kitabı insanlara oku (tebliğ et)" manasındadır.