kıpti

Kıptîler veya Koptlar, Mısır'ın eski halkıdır. iskender'in Mısır'ı alması ve iskenderiye şehrini kurması ile beraber Helenistik bir kültür ile etkileşime geçmişlerdir. Kopt dili veya Kıptice'nin yazımında Yunan harfleri kullanılır. Roma devrinde ağır vergiler altında ezilen Kıpti halkı, M.S. 46'da Mark'ın Mısır'a gelmesi ile Hristiyanlıga geçerler. Bu sefer de Romalılar din baskısı yapmaya başlar, ta ki Bizans dönemine kadar. Konstantinos Hıristiyanlığı serbest bırakınca biraz rahatlarlar.

416'da yapılan 4. Ekümenik Konsülünde Hıristiyan temel meseleleri hakkında anlaşmazlık çıkar ve Hıristiyan cemaatinden dışlanırlar. Kendi inanışlarına göre isa'nın ilahi ve insani yanları birdir hic ayrılmamıştır.

Katolikler, Kıptilerin sapkınlıga düştügünü söylerler ve devlet dinini hristiyanlık olarak benimseyen Bizans'tan baskı görürler. O kadar baskı görürler ki Araplar saldırdıgı zaman Bizanslılar'a yardım etmezler. Araplar geldigi zaman bir 3 yüzyıl rahat ve huzura kavuşurlar. Haçlı seferleri başladıgı zaman Araplardan zulüm görmeye, haçlılardan da sapkın oldukları ileri sürülerek kıyım görmeye başlarlar.

Osmanlı zamanında kendi hallerine bırakılıp sadece vergileri fazla tutulur. Kavalalı Mehmet Ali Paşa zamanında devlette yüksek kademelere kadar çıkarlar. ingiliz egemenligi altında başkaldırıya destek olurlar.

Şu anda, Mısır'da 7 milyon civârında Kıptî vardır. *

(bkz: çingene)

(bkz: kopt)

geçmiş dönemlerde çingenelerin nüfus cüzdanında kıpti yazardı ve çingenenin çingene olduğu kimliğinden belli olurdu fakat o ayrımı kaldırdılar artık.. ırkçılığı, ayrımcılığı da bi nebze olsun ötelediler..

Çingene ile karıştırılmasına anlam veremediğim, esasen mısırın bugün hristyan kalan eski halkı olarak bildiğim kavim,ulus, hede.

mısır'ın asıl ahalisi olmasına rağmen nüfusun sadece yüzde 10'unu oluşturan, arap emperyalizmine direnip kültürünü pek bozmayan, hristiyan dinine mensup, mısır'a adını veren (bkz: egypt) millet.

çingene gibi bir milletle kıpti gibi kocaman bir medeniyet kurmuş olan bir millet nasıl oluyor da karışıyor anlamak mümkün değil.

kıptilerin kendine özgü alfabeleri bile olan hristiyan olduğu için kendi ülkesinde sevilmeyen bir millettir, çingenelerle uzaktan yakından alakası yoktur. en son bir kiliseleleri araplarca bombalandı.

olası bir mısır iç savaşında araplara karşı desteklediğim bir millet olabilir.

(bkz: şecaat arz ederken merd i kıpti sirkatin söyler)

mısırlı hıristiyanlar.. firavun'un soyunun, kıptilerle devamının sağlandığı sanılmaktadır.

aslında mısır'ın güneyinde, etiyopya taraflarında yaşayan ve hristiyan inancına bağlı bir gruptur.

kıpti inancı ortodoksluğa yakındır ama tam olarak ortodoks sayılmazlar. yayılmacı islam yüzünden kendi topraklarında azınlık durumuna düşmüşlerdir. sonrasında koloniyalizmle birlikte inançları hristiyanlığın diğer kollarına dönüşmüştür. günümüzde ortodoks, katolik ve protestan kıptiler bulunabilmektedir.

Mısır'ın gerçek varisi olup kendilerine ait mezhebi ve dili olan etnik yapıdır. Arapların fetih politikası ile önce resmi dil Arapça olmuş sonra o da yetmezmiş gibi günümüz Mısır Arap cumhuriyeti'nde azınlık durumuna düşmüşlerdir. Yazık ki yazık.
Mısırlıları bu zamana kadar Arap olarak bilen bu bünye yukarıdaki bilgiyi öğrendiğinde küçük çaplı bir şok geçirip "hadi canım" demedi değil.

Antik mısır'ın günümüz torunları

Memlük sultanlığı ve osmanlı imparatorluğuna düşman olmuşlardır bir dönem.

gerçek mısırlı olan topluluk.
ancak bugün kıpti kavramı biraz farklıdır. daha ziyade hristiyan olan mısırlılar kendilerini kıpti olarak tanımlar.

bugün kendini kıpti görenlerin oranı tüm ülkenin %10-15'idir.

müslüman olup araplaşıp kendi dilini ve kültürünü tümüyle unutmuş topluluk. yalnızca hristiyan olanları dilini sürdürmüş. tüm dünyada olduğu gibi burada da müslüman olanları bedevi arap geleneğini ve dilini tümüyle alıp kendi atalarına kafir diye küfür etmeye başlamış. çoğu mısırlının adı arapçadır.