kocakarı

kocamak: yaşlanmak.
karı: kadın
kocakarı: yaşlanmış kadın.

ilaçları meşhur zatı muhteremler .*

bir varmış, bir yokmuş... (masalsı giriş) çok eskiden "koca" bilgelik anlamında kullanılırmış, ve "karı" hakaret değilmiş. bu çoook eski, türklerin henüz islamiyeti kabul etmemiş oldukları zamanlarda bu kocakarılar, şifacı imişler zira konakladıkları obaların beş günlük tırıs koşturulmuş at mesafesinde sağlık ocağı bile yokmuş.

attan düşüp sağını solunu kıran, yavuklusuyla ormanda/dağda oynaşırken belini inciten, avda sakar arkadaşının okuyla yaralanan, evleneceği kızla kılıç oyunu yapan kim varsa, bu kadınların şefkatli ellerine teslim olurmuş. bu "karı"lar birine el verir,* ve topluluklarına sağaltıcı yetiştirirlermiş. hipokratı duymamışlarmış ama ondan daha etkin ilaçları varmış.

sonra başka şeyler olmuş. önce örtünmüşler sıkıca, sonra toplumdaki katılımcı ve üretken kimliklerini teslim etmişler, onyıllar içinde horlanmaya ve kocalarını başka kadınlarla paylaşmaya alıştırılmışlar. o gün bugün, önce "karı", sonra da "kadın" hakaret sayılmaya başlanır olmuş. hatta nesiller sonraki hemcinslerinin okumuşları kanun çıkarttırarak "karı"lıklarını reddettmişler, okuduğunu hiç anlamamışları da kendilerine "kadın" dendiğinde tecavüze uğradıklarını düşünür olmuşlar.

masal olaydı da, gökten düşen üç elmanın birini kuşağıma sokaydım, birini düştüğü yerde koyaydım, üçüncüyü ısıra ısıra yola koyulaydım. (ulan keşke havva elmayı tek başına yiyeydi, adem cennette kalaydı, bunların hiçbiri de olmayaydı.)

Yaşlı bayanlara, bazı kişilerin terbiyesizce söyledikleri söz.
Yada kişiler arasında samimiyetten öne gelen Yaşlı bayanlara söylenen lakap.

yaşlı ve çok konuşan ninelere söylenen argo söz.

mehmet abinin eşinin adı.

- mehmet abi balığa gidiyor muyuz?
- bizim kocakarıya bi sormak lazım.

aslında saygı sözüdür bir nevi. orta asya'dan miras kalan şaman ve kam kadınların anadolu'daki yansımalarıdır. bu kocakarılar eski türk adetlerinden kalma eksik gedik bilgilerle çeşitli hastalıklara garip yollarla derman olmaya çalışırlar.

(bkz: kocakarı ilacı)

çinlinin akupunkturundan etkili ilaçlar yapan, mahallelerde allah rızası için onun bunun derdine koşan, yaşı 55" i geçmiş (bkz: karı)' lar.

diğer biçimi. (bkz: karıpaşa)

görsel
benim bildiğim yaşanmışlığının erdemiyle yaş almış kişidir.

8. yüzyılda tonyukuk yazıtında şöyle bir ifade var:

“özüm karı boltum, ulug boltum.”
(kendim ihtiyar oldum, ulu oldum.)

buradaki “karı” doğrudan yaşlı demek. üstelik cinsiyet belirtmeden:

karı öküz = yaşlı öküz
karı it = yaşlı köpek
karı at = yaşlı at
karı er = yaşlı adam
sınamış karı = tecrübeli ihtiyar

yani “karı” kelimesi ilk kullanımında sadece “yaşlı” anlamını taşıyordu. daha sonraki yüzyıllarda ise eş anlamlısı olan “koca” ile birleşerek “kocakarı” ifadesini oluşturdu. aslında her ikisi de aynı şeyi, “yaşlı”yı anlatıyordu.

zamanla evlilik çağına gelmiş çiftlerden biri için “karı”, diğeri için “koca” kullanılmaya başlandı.