herakleitos

ilkçağın önemli filozoflarından.o da çağdaşları gibi herşeyin kendisinden meydana geldiği şey(arkhe) problemi üzerinde düşünmüş ve arkhe'yi ''ateş'' olarak ileri sürmüş.herakleitos'a göre hiçbir şey durmaz ve herşey değişme halindedir,değişir ve hareket eder.

(m.ö.540-480)
tam anlamıyla bütünsel bir bakış açısına sahiptir. başlangıçla bitişi birleştiren dairesel devinim en yetkin devinimdir. "çemberde başlangıçla bitiş çakışır."
ve bu dairsel dizilişte karşıtlar birbirlerinden türerler ya da birbirlerine dönüşürler.
ateş-hava-su-toprak..
toprağın ölümü ateşin doğumudur, suyunki havanın, havanınki ateşin..
böylelikle her şey dönüşlülükte vardır der...evren karşıtların birliği içinde yani logos'ta varlığını sürdürür. karşıtların sürekli çekişmesiyle süren bu diyalektik olmasa evren sönüp gidecektir. uyumsuzluğun bitmesi demek dünyanın bitmesi demektir..

tarihte, "her şey akar" diyerek diyalektik tavıra değinen ilk filozof. "aynı suda iki kere yıkanılmaz", "değişmeyen tek şey değişimdir" önermelerinin de mucididir. nazım, benerci kendini niçin öldürdü? eserinin birinci babında heraklit'e şöyle değinmiştir:

kim bilir belki böyle bir akşam,
böyle bir akşam
heraklit alnını
yeşil gözlü zeytinliklere akan
suya eğdi
ve dedi:
"- her şey değişip akmada
bu hal beni hayran bırakmada.. -"

"aynı ırmağa iki defa girilmez"sözünün sahibi düşünür.

aynı ırmağa girdiğimizde
girmeyiz
biziz
değiliz.

varoluş ateşini yakmış ve yüzyıllar öncesinden kierkegaard' a kaynak hazırlamış efesli filozof. araştırmacı bir ruha sahipti. ölümünün, bir saman yığınının altında insanın ne kadar nefessiz kalabileceğini öğrenmek istediği sırada gerçekleştiği rivayet edilir.

üstadın bir öğrencisi daha aşırıya gitmiş aynı ırmağa bir kez bile girilemeyeceğini söylemiş. değişim o kadar yoğun onu anlatmak istiyor çömez. yine birisi bişey söylediğinde parmağını ağzına götürüp sallarmış. e tabi karşısındakinden çıkan söz ona gelene kadar değişime uğrar. boynuz kulağı nasıl geçer alın size

kalabalığa prim vermez üstad. eşekler samanı altına tercih eder der. bize kalan fragmanlarındaki üslubu sadece bir filozof gibi değil bir şair adeta bir peygamber edasındadır. gaybtan haber veriyo gibi hissettim bir ara: "ölümde insanları ummadıkları, hayal edemedikleri şeyler bekler" demiş, gitmiş görmüş ve bize anlatıyor.

logos , kosmos, ölçüler içinde değişme vb bilgemizi anlamak için hazmedilmesi gereken kavramlar.

değişimin filozofuna bazıları melankolik yakıştırması yapmış. bir kahin gibi konuşuyor: kapalı ve bulmacacı, süssüz ve karışık.

bir fragmanla bitirelim

"umut edilmeyeni umut etmezsen, onu bulamazsın. çünkü ne bir iz vardır ne de bir yol."

evrenin ana maddesinin ateş olduğunu öne süren efesli filozof. gerekçesi, ateşin temas ettiği her şeyi değişime uğratan canlı bir örnek olmasıdır.

demokritos'un ardından 'doğa filozofları'*nın en mühim şahsiyetidir.*

nietzsche'nin en sevdiği ilkçağ filozofudur.

her şeyin değiştiğini, hiçbir şeyin aynı kalmadığını söylemiştir. değişimin sebebini de ateş olarak göstermiştir.

varlığın özü: "ateştir, nasıl ateş kora, küle dönüşürse varlıkta sürekli değişir veya dönüşür" demiştir.

herakleitos'un felsefesi mutlak anlamda hiçbir şeyi kabul etmez.
yani şöyle anlayabilirsiniz ne
mutalak iyi vardır ne de mutlak kötü...
herakleitos,
her şeyin değiştiğini daha doğrusu değişmek zorunda olduğunu vurgularken
sınıfsal ideolojisiyle çelişkiye düşer.
yani hiçbir siyasal ve toplumsal kurumun kalıcı olmadığı sonucuna ulaşır.

efes'te doğmuş, pek çok yer gezmiş ancak yine efese geri gelmiş filozoftur. Peri tu Pantos* adlı kitabını Artemis Tapınağı'na saklamıştır. Bu yapıtı o kadar anlaşılmaz bir biçimde yazmıştır ki bu yüzden ho scotenios* adıyla nitelendirilmiştir.

dunyada bır bırlık olduğunu ve bu bırliğin "karşıtlardan" meydana geldiğini savunan demokritos'un ardından en etkılı doğa filozofu.

ona göre akıl yanı logos dağıtılırken azınlığa çok çoğunluğa ise az pay düşmüştür. dolayısıyla azınlık herzaman çoğunluktan daha iyidir. bu düşünceleri herakleitosu aristokrasi savunucusu durumuna getırmektedir.

Herşeyin değişebilir olduğunu iddia eder kendisi.Evet hemen hemen bütün filozofların boktan hayatları vardı ama peşinde oldukları onları hayatta tutandı.Benim merak ettiğim bu ilkçağ insanı hiçbirşeyin mutlak olmadığını,herşeyin değişebileceğini,farklı boyut kazanabileceğini düşünürken yaşama sevincini nerden alıyordu.Adam noktayı koymuş olayı çözdüğünü iddia etmiş.ne sorulursa evet öyle ama değişir demiş.ne sıkıcı hayat.

"Boşuna arınmaya çalışıyorlar kendilerini yeni bir kanla kirlenerek, çamura batanın çamurla yıkanması benzeri. Ve şu yontulara yakarıyorlar evlerle konuşur gibi. "

sözlerinin sahibi düşünürdür.

"mutluluk fiziksel hazlardan kaynaklanıyor olsaydı, öküzler yemek için burçak bulduklarında onlara mutlu varlıklar derdik" demiş kişi.

''beklenmedik olanı beklemedikçe onu bulamayacaksın.''

''heraklit, heraklit!
akar suya kabil mi vurmak kilit?''

nazım hikmet

bazılarının sandığı gibi 17 yaşında değil 22 yaşında olan ve hukuk okuyan yazardır. çok bilmiş bazı boş, muhalif yazarları susturacak derecede inatçıdır ve inci sözlük' e sempati duyar. sabrının da bir sonu vardır elbet.

hem okuduğu alanın hem de tuttuğu takımın asil renklerinin bizi aynı çatı altına soktuğu yazar. kim bilir belki daha neler var insanları bir birine yaklaştıran.
gece gece dertlendirdiğim yazardır efendim. dertleri ve dertlerinin dermanıyla var olsun. güleç kalsın. *

"MADDENiN KÖKENi ateştir." DiYEREK M.Ö. 6 YY DA
E= MC2 DENKLEMiNE EiNSTEiN DAN ÖNCE EN fazla YAKLAŞAN iNSAN.

birgün olucaz hepimiz fos
ey sevgili herakletitos
söyle bana neden değişti
eski tadını kaybeden cheetos?

Herakleitos canlıların ateşden değişmeyle meydana geldiğini,ateşden gelip ateşe gideceğini böylece akışın yeniden başlayacağını düşünüyormuşşş!! Adam ermiş demekkii sonunda cehenneme gideceğini önceden biliyomuş..