harput

Elazığ'ın eski merkezi.

Osmanlı'nın son dönemleri ise misyonerlik faaliyetlerine şahitlik etmiş ve kentte Amerikan, Fransız, Ermeni okulları açılmıştır.

Kentin yıkılması da bu misyonerlik faaliyetleri ile Ermeni isyanları yüzünden olmuştur.

il merkezinin yaşananlar üzerine ovaya taşındığı ve Elaziz (Elazığ) adı ile hayatını devam ettirdiği söylenir.

Misyonerlik ve Ermeni isyanları ile ilgili kısım doğru olsa da taşınma kısmı hatalı bilinir.

Doğrusu ise 1834'te ıslah hareketleri için gönderilen Mehmed Reşid Paşa, eskisine göre önemini kaybetmiş sancak merkezini ovada yeni kurulan 'Mezre' isimli yerleşim yerine taşımıştır.
Mezre adı daha sonra dönemim padişahı Abdülaziz'e ithafen Mamüratü'l Aziz, daha sonra ise telaffuzu kolay olduğu için Elaziz, Cumhuriyetten sonra da Elâzığ olarak değiştirilmiştir.

Ayrıca doğunun en büyük sancağı olarak bilinir. O dönem Malatya, urfa gibi kentlerden çok daha büyük olsa da Erzurum, Antep, Diyarbakır ile bölgenin büyük kentlerinden idi; en büyüğü değil.

görsel
görsel
görsel
görsel
görsel
görsel
görsel

Ermeni memleketi.

gece harputtan elazığa bakmak, tüm Elazığın ışıklarının yarattığı eşsiz tablo gibisi yok bence.

Bayramlar da ayrı bir huzur verir bana harput. Bayramınız mübarek olsun.

Zamanında amerikan, fransız ve ermeni okullarının olduğu fakat ermeni tehciri sonrası bu okulların misyonerlik faaliyetlerinden ötürü yıkıldığı medeniyet beşiği. Annemin dedesinin fransızca bildiğini duyduğumda yaşadığım şaşkınlığı hiçbir zaman yaşamamıştım.

1915'te ermeni sorunu nedeniyle çevre illerden getirilen ermenilerin sürüldüğü yerdir ayrıca. Elazığ'ın eski yerleşim yeriymiş. Bugün de gittiğinizde hamamları, dabakhaneleri, kilise ve camileri yanyana görebilirsiniz.
Fakat kilise son yıllarda kapalı. En son yanlış hatırlamıyorsam geçen sene açılmıştı.

arap baba , ankuzu baba, ejderha taşı, buzluk mağarası gibi acayip efsanelere konu olan erenler ve mekanları da bulundurur.

Harput türkülerinin, genel olarak sanat müziğine benzemesinin sebebi olarak da; eskiden fikir suçu işleyen düşünürlerin, sanatçıların Harput'a sürülmesi söylenir. Hayatlarını burada devam ettiren sanatçılar türkülerini burada yazmışlar ve harput'a mal olmuşlar. Çok güzel ve etkileyici türküleri vardır Harput'un, dinlemenizi öneririm.

Kısacası gidip görün. Sadece oradaki manevi hava için bile gidebilirsiniz. Oradaki sessizliği dinleyip, ne çok şeyin yaşandığını anlayabilirsiniz. Kafanızı dağıtıp rahatlarsınız.
Çok güzel mekanları vardır, ama maalesef pek tanınmaz. Reklamı yapılamıyor. Fırsat bulup giderseniz pişman olmazsınız.

elazığ'ın bakımsız turistik yeridir. 3.sınıf bi çay bahçesi vardı bundan 4 sene önce. Umarım değişmiştir.

suriye tarafından gelen kervanların varış noktalarından biri olan şehir. osmanlı saray kültürünün önemli merkezlerindendir. eski dersim hikayelerinde anlatıldığına göre aşiretler aç kaldıklarında harput'a çapula giderlermiş. çapul için harput'un seçilmesinde kentin zenginliğinin etkisi olduğu kadar, osmanlı olması da etkilidir. dersim için en yakın intikam adresidir harput eşrafı, sarayı.

yıllar önce elime geçen bir kitap vardı, "harput efsaneleri - meftune güler" bayağı ilgi çekicidir. harput tarihin ilişkin bir çok efsane ve hikaye vardır. evliyalar diyarı olarak bilinir. harput kalesi görülmeye değer bir güzelliktir.

harput tarafında ki buzluk mağrası türkiyede hatta dünyada eşi bulunmayan bir güzelliktir.

hunlar zamanında harputa "harputavanas" dedikleri bilinmektedir.

Süt kalenin burcundayım, Altın ovaya bulut çökmüş pamuk gibi, Eski günler geri gelmiyor, bak ki Harput yok olmasın..

kalesi , türbeleri, buzluk mağarası, eski evleri ve manzarası ile elazığın en güzel mekanı.

elazığın eskiden merkezi olan yerleşim yeri ve kaledir ço güzel yerdir en çocukken gitmiştim hala unutamam.

elazığlı vatandaşlarımızın piknik için gittiği tarihi yerleşim birimi. içinde barındırdığı agaç sayısı ve agaç boyuna bakıldığında insanların piknik için neden burayı tercih ettikleri merak konusudur.*

adı ermenice "taşkale" anlamına gelen kharpert'ten gelen ve artukluların en kısa süren kolunun merkezi olmuş zamanın şehri, şimdinin köyü. nam-ı diğer eski elazığ.

1900 lü yılların başında amerikan misyonuna cok agır derecede maruz kalmış eskinin bölge merkezi, şimdinin ilçesi.

zamanında açılmış olan amerikan koleji, kiliseler ve aldığı gayrimuslüm göç bu faaliyeti doğrular niteliktedir. bu konuyla ilgili amerika kütüphanelerinde kharput * adında cilt cilt yazılı eserler mevcuttur.

(bkz: ulu camii)
(bkz: çubuk baba)
(bkz: kurşunlu camii)
(bkz: balakgazi)
(bkz: alacalı camii)

ülkemdeki biçok değeri bilinmeyen ve değerlendirilmeyen tarihi güzelliklerden biri..

elazığın ilk yerleşim yeridir.
uyanık türkler kaya zemini bırakmış ovaya yerleşmişlerdir.
elazığda büyük bir deprem beklenmektedir.

bir asaf halet çelebi şiiri.

harpût
kulaklarını sarkıt
eski korkutlar çıkıyor
karanlıklardan
bacadan düşen
harpût

görmek istemiyorum
gözümden ye beni
duymak istemiyorum
kulağımdan ye beni
düşünmek istemiyorum
kafamdan beni yût
harpût

http://www.youtube.com/watch?v=7k4bvqQdx0s

"bak ki harput yokolmasın" *

Harput adının kaynağı konusunda öne sürülen düşünceler arasında, yoğunluğu "Kar/Har=taş", "Pert/berd=kale"den oluşan "Taşkale" açıklaması alırken Evliya Çelebi Seyahatnamesinde, konuya ilişkin farklı açıklamalar görülür. Birinci açıklamaya göre; yörede meşhur dikenli bir söğüt ağacı varmış, bu nedenle de kente "Har-Bid" demişler. Diğer açıklamaya göre, bölgede bol miktarda diken yetiştirildiğinden, diken getirici anlamında "Har-Berid" denilmektedir.

Evliya Çelebi'nin rivayetleri dışında kalan ve yoğunlukla yapılan "Taş-Kale" açıklamasına katılmayan Surguroğlu; Harput adının kökeninin "Har-pu-ta-va-nas" veya "Har-pu-ta-aş" kelimelerinden türediğini, bu kelimelerin ise "Ga-ar-ba-ta" veya "Har-pu-ta-aş" adlı bir tanrı/tanrıça veya lider adından gelme olabileceğini belirtirse de, bu isimlerin nerede yer aldığını ve hangi kültüre ait olduğunu belirtmez. Bütün bu açıklamaların aksine Nurettin Ardıçoğlu, Harput'un en eski adının "Carcathiocerta" olduğunu belirtirken; "Carcath=şehir", "Certa=kale" anlamlarını koyarak, Carcathiocerta / Karkathiokerta adının "Şehir kale" anlamına geldiğini söylemektedir.

Net ve bilimsel olmayan bu isim kökeni açıklamaları ile birlikte, tarihsel gelişim sürecinde Harput kenti; çeşitli kaynaklarda Hartabert / Hartabird / Khartabirf, Haratparat, Hısn-ı Ziyad / Hisn Ziyad / Hısn Zait / Hesna de Ziyad, Zaid / Zait, Ziata Castellum, Karkathioker-ta/Carcathiocerta , Hasan Ziyad, Kharpot/ Kharpote/ Kharpeta/ Karpata", Quartapiert/Quart-Piere, Harputaş, Kharpert/ Kharberd/ Karbed/ Harberd/ Garpert/ Harbert/ Hoiberd, Harpote, Kharput/Karput, Hayr al-buyut, Harputauanas, Harpurt/Harpurd, Hartpirt/ Hargirt/ Harbit/ Harbirt/ Harbid/ Harbut, Herburt/ Herbrut/ Herput/ Herprut, Handzit/Hinzit, Ilüsnüziyad gibi adlarla anılmıştır.

Görüldüğü gibi bu isimlerin pek çoğu birbirine benzer. Özellikle "Har", "Her" veya "Khar" kökenli isimler, tek grupta bir araya gelebilir. Hatta biraz zorlamayla "Quar" köklü isimleri de bu gruba eklemek mümkündür. "Hısn-ı Ziyat/ziyad" ve "Ziata Castellum" isimlerindeki "Ziyat/ziyad/ziata" kelimeleri, "kale" anlamına gelen "Castellum" ve "Hısn" kelimeleri ile birleşerek, "Ziyad kalesi" anlamında kullanılmıştır. Üç kaynakta rastlanılan "Hasan Ziyad" ismi ise, olasılıkla "Hısn-ı ziyad" dan bozularak kullanılmış olmalıdır.

Bütün bu isimler dışında olup, en farklı isimleri oluşturan "Carcathiocerta / karkathiokerta", Sophane bölgesinde bir kent adı olarak anılsa da"; bunu kanıtlayacak verilerimiz yoktur. "Hayr al-buyut" ve "Handzît/Hinzit" isimlerinin kökeni anlaşılamamıştır. "Hüsnü ziyad" adı ise, Muaviye Döneminde Harput'ta valilik yapan "ibni Ziyad "a bağlanmaktaysa da, konuya ilişkin net bilgi bulunmamaktadır.

Sonuçta çok farklı isimler ve açıklamalar verilmesine karşın, Harput adı ve anlamı konusunda ortaya net bir şeyler konulamamaktadır. Bu konuyu tarihçilerden çok dil bilimcilerin ele alması, farklı yorumları da gündeme getirecektir.

Kaynak : http://www.elazig.org

(bkz: arap baba)
(bkz: buz mağarası)

Elazığ'ın en eski yerleşim merkezi olan Harput 4000 yıllık tarihi bir geçmişe sahip, birçok medeniyetin izlerini taşıyan, çeşitli dönemlerden kalma eserleri, kültürel ve doğal güzellikleri ile değer biçilemez tarihi- kentsel sit alanıdır.

http://www.elaziz.net/elazig/harput.htm

zamanında ilk amerikan okulunun buluduğu, su anda da evliyalarıyla meşhur elazığ ilçesi.

zamanının en buyuk sehir merkezlerinden. artukoğulları nın zamanında yapılmış, halen buyuk bir kısmı ayakta olan ihtişamlı harput kalesi ni içinde barındıran, elazığ ın her noktasını yüksekten göreblieceğiniz, tüyleri diken diken yapan elazığ ilçesi.

bir çok şarkıyada ilham kaynağı olmuştur. karmı yağmış şu harputun başına, kurban olam toprağına taşına dedirtmiştir.
edit:pamela * bile istanbul dan gitmek lazım harput görmek lazım demiştir * .

bir zamanlar koca metropolmüş ama şimdi ilçe milçe değildir. olsa olsa beldedir. ama yine de güzeldir.