bugün

çözebilirsem a.. koyacağım oyun.

ingilizce terminolojiye o kadar hâkim değilim. arkadaşlar oyna, öğrenirsin diyor.

lan ben medieval 2 oynarken taç giyip, kılıç kalkan kuşanıp savaşı oradan idare eden adamım, bilmeden strateji oyunu mu oynayayım? türkçe yaması da türkçeden soğutuyor insanı.

ama seni çözeceğim eu 4, seni de yeneceğim bu arada istanbul. konu sen değilsin ama unutma bunu da.
son seansta fantezinin koymadık yerini bırakmadığım oyun. tabii her zamanki gibi kod yazmaktan kendimi alamıyorum. neyse...

aldım polonya'yı. interregnum'dan litvanya büyük dükünü* kralım yaptım. mazovia'yı yutup töton şövalyeleri'ne tebelleş oldum. yani klasik lehistan oyunu şu ana kadar. töton şövalyeleri'ni ham yaptıktan sonra başladım asimilasyona. yanlış anlamayın; prusyalılarleh değil, lehler'i prusyalılaştırıyorum. commonwealth'i de kurdum. şimdi reform hareketlerini bekliyorum. olur olmaz katoliklere "dininizi sikeyim" çekip protestan olacağım. sonrasında da prusya'yı kuracağım.

ha bu arada, beklerken önce istanbul ve sonra da moskova'yı ilhak ettim. seperatism reformdan önce biterse otuz yıl savaşları'ndan tek din, tek millet olarak çıkacağım ve prusya'yla ortalığın koymadık yerini bırakmayacağım.

o değil de lehistan'ın en boktan özelliği elektif monarşi olması. ama onu da başa hohenzollern hanedanı'nı başa geçirmek için kullanacağım. böylece hitler'in yapamadığını yapıp tüm doğu avrupa'yı üstün alman teknolojisi'ne geçireceğim. jagiellon hanedanı'nı bohemya ve macaristan'la personal union kurmak için kullandım. onlar da görevlerini tamamlayıp tarihin tozlu sayfalarına karışmak için hazırlar artık. hem prusya'nın başında litvan hanedan mı olurmuş canım!

ekleme-1: ve hohenzollern hanedanı tahta çıkar!

ekleme-2: ve prusya kurulur!

ekleme-3: ve otuz yıl savaşları açıldı. lider ben olduğum için savaşı da ben çıkartacağım. son hazırlıkları yaparken son durumun da özetini geçiyorum:

reform hareketlerini kazasız belâsız atlattık. religious ve humanist idealarım sağ olsunlar. zaten idea ve politikalar sayesinde seperatism bokunu da çok kısalttım. ilhak ettiğim topraklara kilise yapıp misyonerin gücünü artırıyorum. misyoneri gönderip dinlerini değiştiriyorum. aradan birkaç yıl geçmeden de kültürlerini...

macaristan, bohemya ve brandenburg'u entegre etmeye başlamıştım ki imparatorum** öldü ve bohemya ve brandenburg miras kaldı*. artık 4 devlet 1 imparator değil, 2 devlet 1 imparator. doğu'da yayıldıkça yayıldım. kafkaslar, azerbaycan tümüyle benim. ben moskova knezliği'ni tokatladıkça o da gidip nomad'leri tokatlıyor. bir nevi tavşan kaç tazı tut oynuyoruz. sonu yakın ama otuz yıl savaşları'ndan sonrasına kısmet. zaten nogay hanlığı dışında nomad de kalmadı ortalıktı. onları da ben ayakta tutuyorum, kişisel çıkarlarımdan ötürü.

bohemya miras kalınca prag'dan ötürü tek düğmeyle batılılaştım. gerçi bu oyundaki batılılaşma olayını anlamıyorum. madem batılıyım ünitelerim niye doğulu?

güney'de osmanlı devleti'yle aramızda moskova knezliği'yle benzer bir ilişki var. ben onu, o arapları tokatlıyor. trakya'da çoğunu macaristan'la paylaştım. kalanlara da fırsatçı venedikliler kondu. anadolu'nun kuzeyi tümüyle benim. son savaşta overextension olmamak için menteşeoğulları beyliği'ni serbest bıraktırmıştım. önce müttefikim oldular sonra vassalım. dinlerini değiştirttim. anadolu'nun güneyini onlar yoluyla yutmaya niyetliyim. yugoslavya coğrafyasını da macaristan'a verdim, entegre edince yutmuş olacağım.

isveç'in bağımsızlık savaşını destekleyip danimarka'dan kurtardım. ittifakımız çok işlerine yaradı, neredeyse tüm danimarka'yı yuttular ama krallar ortakken yayıldıkları ve danimarka'ya kalan novgorod'daki claim'lerimiz ortak. bağımsızlık savaşından sonra iki savaş çıkartı isveç. ikisinde de oralara önce ben kondum ve ikisinde de vermedi dallamalar. ittifakı bozmak istemiyorum ama böyle de götlük olmaz. kod yazıp tahtlarına mı konsam, ne etsem?

hansa birliği'nin götü kalktı. kuzey almanya'ya bayağı bir yayıldılar. son isveç-danimarka savaşı'nda danimarka'yla müttefik olunca topraklarını işgâl edip brandenburg'a verdim. bana toprak vermeyen göt isveç brandenburg'a bayağı bir toprak verdi. e ne bilsin birkaç yıl içinde oraların bana miras kalacağını?

benden bağımsız gelişmelerin raporunu verecek olursam:

kastil ile aragon-napoli tahtları birleşti ama benim ilgisizliğim döneminde gene ayrıldılar. üstelik bu kez üç krallığın üç kralı var. fransa fırsattan istifade iber yarımadası'na kötü daldı. oyundan çıktığımda fena pataklıyordu.

burgonya bölüşümü oldu. avusturya tüm low countries'e* konuverdi. fransa'daki topraklar da valois hanedanı'na tabii...

şaka maka fransa gemi azıya almış durumda. ming'den bile daha yüksek gelirleri var dallama fransızların. ayda 68 duka altın nedir lan itoğlu it!
avusturya ile hre imparatorluğunu reddetmis, avrupayı fethedip sınırlarımı muscovy sınırlarına 1500 yılında dayanmıs birisiyim. osmanlıyı da feth edip memlüklere ulastım neredeyse. ingilizce sart bu oyuna.
çok karışık yazıyorlar böyle bir hevesle. yok personal union, oradan low countries, bilmemne hanedanları falan. ee adam diyor hasssiktir oooo ne zor oyunmuş.

değil arkadaşlar. oyunda basbayağı düz bir mantık var. batılı olan daha iyi gelişiyor tabii de. işte asker bas. sana karşı koalisyon kurmamaları için diğer devletlere saldırgan gözükme durumunu iyi ayarla. ticari noktalara tüccar gönder. yer fethet, kültürünü, dinini kendi kültürün, dinin yap ve tekrarla.

oynaması kolay bir harita boyama oyunudur. ben bir süre sonra aynı şeyleri tekrarlamaktan sıkılmıştım. çok da gözünüzde büyütmeyin hani pek bi şey yok.
her güncellemede save dosyaları bozulan oyun.paradox bir çözemedi şu sorunu.
oyunda paraya para dememek için yapmanız gereken tek şey ticaret. ama bu yalnızca trade ideas ile olmuyor. ona göre bir devlet seçmek ve ona göre yayılmak gerekiyor.

english channel ticaret noktasını kontrol ederseniz oyunda ticaretten en çok gelir elde eden ülke olursunuz. buna bir de gold coast ticaret noktasını ekleyin ve paranın koymadık yerini bırakmayın. english channel çünkü ora dışarıya mal göndermeyen üç noktadan biri. diğerleri de venice ve genoa ki bunlar akdeniz ticaretine egemenler ve doğrusu oyunun başlarındaki avantajlarını çok kısa sürede yitiriyorlar. gerçi genoa cebelitarık boğazı'ndan mal alıyor ama ölme eşeği ölme o biraz. neyse...

tabii bu öyle ha deyince yapılabilen bir şey değil. ülke seçenekleriniz çok kısıtlı. ingiltere, fransa, low countries ülkeleri ve çok çok şanslıysanız burgonya paylaşımında bunları yutmuş avusturya. tabii bu sonuncuya çok güvenmeyin. paylaşımın taraflarından biriyseniz oyun genelde götlük yapıp paylaşımı gerçekleştirmiyor. hâliyle...

1- ingiltere: iskoçya ve irlanda'ya yayılın. büyük britanya'yı kurun. varınızı yoğunuzu donanmaya verin. hatta mümkünse savaş zamanları dışında yalnızca isyanları bastıracak kadar ordu besleyin. koca bir donanmanın koruduğu şeyim kadar iki adaya çıkartma yapılması o kadar zor ki... zaten tarihi olarak tam da bu oldu aslında. ingiltere bir dönem tüm donanmasını ticareti korumak için görevlendirmiştir. gerisini biliyorsunuz zaten: güneş batmayan ülke.

2- felemenk cumhuriyeti: low countries'i birleştirmeniz hâlinde calais'den kuzeyi sizin. bereketli topraklar, english channel'a en hâkim ülke... gelin gelelim bu amk memleketinin manpower'ı ölümüne zayıf, askeri gelenekleri yok ve dahası ülkenin çevresinde doğal savunma noktası oluşturabilecek sınır da yok. bunların tabii ki çözümleri var ama bu ülke neredeyse konya büyüklüğünde olunca hazırlıksız savaşa yakalandığınız anda sıçıp sıvıyorsunuz. paralı askerler can yoldaşınız. kaleler vazgeçilmeziniz. gene de yenilgi hâlinde kaçabileceğiniz hiçbir yer yok. bu da diplomasiye abanmanız gerektiği anlamına geliyor. zaten felemenk cumhuriyeti'ni kurarken fazla aggresive expansion yapmazsanız avrupa'da size salça olan pek çıkmaz. ingiltere ve fransa bunun dışında tabii. buna karşı da avusturya ile ittifak ve bu saydığım iki ülkeye sürekli sırnaşmanız iyi bir yöntem. şahsen oynamasını en zevkli bulduğum ülkedir hollanda.

3- fransa: burgonya paylaşımı olmadığı sürece low countries'e girme şansınız var ama bu olduğu anda oralar avusturya ya da imparator kimse ona kalacak ve siz de avucunuzu yalayacaksınız. uğraşmaya değmez. gerçi fransa'nın ticaretten gelecek paraya da pek ihtiyacı yok.

4- avusturya ya da burgonya paylaşımı sırasında imparator her kimse: balınızı sikeyim, büyük ikramiye size vurdu! ama çok sevinmeyin çünkü bahsi geçen büyük ikramiye ile başkentiniz arasında bağ yok. tabii bir iki savaşla çözülemeyecek bir sorun değil bu. sorunu aşağıda okuyacaksınız.

low countries'e sahipseniz ve tüm monarch points'inizi asimilasyon için kullanmadıysanız hazır olun, dutch revolt çıkmak üzere. meşhur şarlken'in oğlu ve ispanya kralı ikinci filip low countries'de çıkan isyan her yabancı hanedan için geçerli. ve öyle böyle bir isyan değil, ordu force limit'inizden daha büyük bir isyancı ordusu görebilirsiniz karşınızda.

tüm bunların haricinde tek yapmanız gereken gold coast ticaret noktasını parsellemek. buradan ticareti english channel'a yönlendirin ve bırakın diğer emperyalistler ordu, donanma ve para harcayarak uğraşıp dursunlar. siz arkanıza yaslanın ve bırakın cebiniz dolsun.
steam'den dlclerle birlikte satın aldığım fakat oynamaya korktuğum oyun. sebebi ise çok fazla detaya sahip olması.

civilization 5 daha rahattı o konuda.
gerçekçilikte çığır açmış oyun.

rights of man dlc'sini denemek adına uzun süre sonra tekrar oynayayım dedim. aldım osmanlıyı sene olmuş 1560'lar. macarlarla savaşıyorum az kaldı viyana'ya dayanıcam. manpowerım ve asker sayım çok kritik durumlardayken hop bi anda kürt ayrılıkçıları diyarbakır'da isyana kalktılar. 4 parça toprak istiyorlardı ve istedikleri topraklar doğuda inanılmaz güçlü olan timurlarla sınır topraklarımdı. bende bunlara bu toprakları vermeyi kabul ettim çünkü;

1) viyana'ya yürürken timurların savaş açma ihtimalini düşürmek için araya tampon bir kukla devlet olması işime geliyordu.
2) istedikleri topraklar inanılmaz az gelir getiriyordu.
3) istediğim zaman geri dönüp toprakları almam en fazla 2-3 ay sürecekti.

toprakları alıp "ardalan" devletini kurdular. devlet kurulduktan 2 ay sonra köylüler 20 bin kişiyle isyana kalktı ve hanedanlığı devirdiler. bundan sonraki 5 yıl boyunca devamlı isyanlar ve yönetici değişikliği oldu. başa gelen yönetici 6 aydan uzun süre duramıyordu. en sonunda timur devletinin orada pers devleti kuruldu ve olması gerektiği gibi timur devletini bir çırpıda yediler. arada ardalan'ıda yediler tabii. bende az kaldı viyanayı alıcam %80'de falan savaş skoru ama vermiyorlar viyanayı hala. o sırada, persler bir anda beni rival seçtiler manpowerım yok, ordular bitik vaziyette. tam bu savaştan alabildiğimi alıp çıkayım da doğudan toprak vermeyeyim derken o da ne? ardalan'lı milisler 40bin, ardalan'lı soylular 28 bin evet totalde 68bin kişi isyana kalktılar. persler kürtlerle uğraşırlarken ben viyanamı almış tatlı tatlı ordularımı doğuya dizmeye başlamıştım bile. teşekkürler kürtler.
dönemimizin en iyi gerçek zamanlı strateji oyunları arasında yer almaktadır tarihi tam olarak yansıtmasa da (yanlışları illa ki var) başarılı bir geçmiş zaman oyunu.
rights of man dlc'siyle teknoloji sistemini tümüyle değiştirmiş oyundur. bundan böyle tech group kara ünitelerinizi belirliyor. teknolojinizse feodalizm, rönesans, kolonicilik, matbaa gibi şeylere bağlı. bunları ne kadar hızlı ülkenize adapte ederseniz teknolojide o kadar hızlı ilerliyorsunuz. tabii bunların her biri farklı yerlerde ortaya çıkıyor. feodalizm oyun başlarken nomad'ler dışında hemen her yerde açık zaten. sonra rönesans geliyor, kuzey italya'dan. sonra kolonicilik, genelde iber yarımadası'ndan. matbaa ya ingiltere ya kuzey almanya. hâliyle bunların ülkenize ulaşması fiziksel yakınlıkla ilgili hâle geliyor. meselâ osmanlı'yla rönesans'a danimarka'dan önce geçebiliyorsunuz. bu da size yol, su ve elektrik olarak dönüyor.

brandenburg'u alıp prusya'yı kurmak farz bu dlc'de. military monarch points harcayarak ordunuza öyle bonuslar verebiliyorsunuz ki zaten güçlü olan prusya gelenekleri, doğru seçilmiş idea group'larla yenilmez olan prusya ordusu tümüyle psikopata bağlıyor. hem orduya harcadığınız parayı düşürebiliyorsunuz hem de morâl, disiplin gibi olaylara büyük bonuslar katabiliyorsunuz. quality, quantity idea group'larını seçin. ondan sonra size yan gözle bakabilecek devlet yok.

bir de brandenburg-prusya oyunumda hre imparatoruyken protestan olduğum için imparatorluktan düşmüştüm. gelin gelelim elektörlerden biri ben, dördü de vassalım olduğundan hre bir anda dağıldı. tabii orta avrupa'da oluşan siyasi boşluk ile kısa sürede almanya imparatorluğu'nu kurdum. ondan sonra da sıkılıp kapattım zaten. az önce kapattığım timurlu devleti oyunumda ise hre bu kez kendi kendine, imparator seçemediği için dağıldı. şu oyunu yıllardır oynarım, rights of man'den önce oyuncu özellikle kasmadan hre'nin dağıldığını hiç görmemiştim, ikide iki oldu.
Olup bitenleri kaçırma

İlk öğrenen uludağ sözlük kullanıcıları olacak.