düşman

senaryosunu yılmaz güney'in cezaevinde yazdığı, zeki ökten'in yönettiği, aytaç arman ve güngör bayrak'ın başrolleri paylaştığı film. 1979'da çekilen, 1980'de gösterime giren filmin konusu kabaca şöyledir:

ismail, düzenli bir işi olmayan, günübirlik işlerle geçimini sağlamaya çalışan yoksul bir adamdır. yaşadığı geçim sıkıntısı yüzünden ne evinde huzur bulabilmektedir, ne de evin dışında rahat olabilmektedir. karısı naciye'nin ise gözü yükseklerdedir. yaşanan geçim sıkıntısı, zamanla naciye'yi farklı arayışlara itecek, karı ile kocanın arasını açacaktır. farkında olmasalar da artık geri dönüşü olmayan bir yola girmişlerdir.

yönetmen: zeki ökten
senaryo: yılmaz güney
yapımcı: yılmaz güney
yapım: güney film
yapım yılı: 1979
oyuncular: aytaç arman - ismail
güngör bayrak - naciye
güven şengil - nuri
hüseyin kutman - şevket
hasan ceylan - feyyat
şevket altuğ - abdullah
kamil sönmez - rıfat
ahmet açan - çermikli
asuman arsan - hayat kadını
abdi algül - hamal
hikmet çelik - amele
macit koper - ismail'in kardeşi
lütfü engin - ismail'in babası
muadelet tibet - ismail'in annesi
fehamet atila - naciye'nin annesi

notlar:

* film, çanakkale'de çekilmiştir.

* senarist yılmaz güney, film çekildiği sırada yargıç sefa mutlu'nun öldürülmesi olayından aldığı 19 yıllık hapis cezasını çektiği için arkadaşı ve güney film çalışanı, şair mustafa nihat behramoğlu, çanakkale'ye gidip senaryo çalışmaları için materyal toplamıştır.

* filmde başrol için ilk olarak yılmaz güney'in senaryosunu yazdığı bir diğer film olan sürü'nün başrolü tarık akan düşünülmüştü. ancak, tarık akan'ın film çekimlerine az bir zaman kala askere alınması üzerine başrol, yılmaz güney'in 1970 yapımı baba filminde birlikte rol aldığı aytaç arman'a verildi.

* 1980 yılında yapılması planlanan antalya altın portakal film festivali, 12 eylül darbesi nedeniyle yapılamadı. darbeden 31 yıl sonra, eylül 2011'de '80 yılı altın portakal ödülleri sahiplerine verildi. en iyi yardımcı kadın oyuncu ödülüne naciye'nin annesi karakterini canlandıran fehamet atila layık görüldü. düşman, fehamet atila'nın yaşamı boyunca oynadığı tek filmdir.

tabi ki her seyin farkindayim.
dusman olarak gormedigim kisiler beni dusman olarak gorup yakininda tutuyor.
ne olduruyor, ne yasatiyor.

allah için çabalamanı engelleyen ne ise düşmanın odur.

"Bak başarmışlar,
Kanımızı hepten emmişler;
Seni bana düşman etmişler."

Denis Villeneuve'in yönettiği 2013 Kanada-ispanya yapımı psikolojik gerilim filmi.

kürtçe kökenli bir kelimedir.

kürtçesi dijmin, "benim karşıtım" gibi bir anlama geliyor.

dij: karşıt
min: ben kelimesinin bükülmüş hali (ingilizce'de I'ın me, mine olması gibi)

---------
dijber: karşıt, muhalif
dijberî: muhalefet, karşılık, zıtlık

su uyuduğunda uyumayandır.

Başlı başına algı meselesi olsa da bence en büyük düşman kendimiziz.

Gerçek düşman aslında eski dostundur. Dost edinirken iyi düşünün.

Kişinin düşmanı üçtür.
1- Kendi düşmanı,
2- Dostunun düşmanı,
3- Düşmanının dostu.

Ey düşmanım; sen benim ifadem ve hızımsın.
Gündüz geceye muhtaç, bana da sen lâzımsın.

Daha güzel tanımlanamazdı sanırım.*

harici düşman hariçten gelenden daha tehlikelidir. *

inanın bir insanın kalitesini bile bazen düşman belirler, sırf sevmiyor ve düşmanı diye yalan iftira atanlar var sadece düşmanlar diye.

Kaliteli insan düşmanına bile iftira atmaz, neyse odur, düşmanlık ayrıdır o kişiye iftira atmak ayrıdır ama insanların kibri gözlerini kör ediyor.

Sözlükte bunu yapan kitle %70 derecesinde çok, ve bu beni her geçen dakika daha da antrofobik yapıyor ruhları fecaat.

(bkz: yağı)

nazım Hikmet şiiri.

Onlar ümidin düşmanıdır, sevgilim,
akar suyun
meyve çağında ağacın,
serpilip gelişen hayatın düşmanı.
Çünkü ölüm vurdu damgasını alınlarına :
- çürüyen diş, dökülen et-,
bir daha geri dönmemek üzere yıkılıp gidecekler,
Ve elbette ki, sevgilim, elbet,
dolaşacaktır elini kolunu sallaya sallaya,
dolaşacaktır en şanlı elbisesiyle : işçi tulumuyla
bu güzelim memlekette hürriyet.
Bursa da havlucu Recebe,
Karabük fabrikasında tesviyeci Hasana düşman,
fakir köylü Hatçe kadına,
ırgat Süleymana düşman,
sana düşman, bana düşman,
düşünen insana düşman,
vatan ki bu insanların evidir,
sevgilim, onlar vatana düşman…

(bkz: nazım Hikmet ran ın düşman şiiri)

bir günah için yönlenirsin, (hırsızlık, yalan, dedikodu, zina...)
günah olduğunun bilincindesindir cezasının büyüklüğünün vs.
sonra pişmanlık çöker, eğer güçlü değilsen defalarca bu olayı yaşarsın.
bu zamanla kalbinde bir hastalık oluşturur günahtan dolayı pişmanlık duymayan insanlarda da aynı şekildedir sadece farkında değillerdir.
etki tepkiyi doğurur, boş ovada yüksek sesle bağırdığında ses sana geri döner.
sesin yüksekliği = günahın büyüklüğü
peki kim bize bu sinsi planları kuran?
bize kim bu düşmanlığı yapıyor?
(bkz: nefs i emmare)

Düşmanıyla Var Olanlar, Düşmanıyla Yok Olmaya Mahkûmdur!

Düşman bir kişiye kötülük yapmak isteyen kişidir.

Şuraya dikkat ediniz eğer düşmanınız var ise sizde düşmanınızın düşmanısınız ve kesinlikle düşman kazanmayınız.

Yıllar önce biri ile kavga etmiş olabilirsiniZ ve düşmanınız intikam almak için yıllar sonra bile karşınıza dikilebilir ve karnınıza mermi doldurabilir.

Düşman kazanmayınız.

düşman kelimesi, sanılanın aksine arapça olmayıp, dilimize hintçe'den girmiş bir kelimedir.

devletlerin sıkça, kendi varlığını koruyabilmek, halkın tam desteğini sağlamak için; halka gösterdiği odak noktası.

bunu çoğu zaman partilerde yapar. düşman varsa, sahiplenmek vardır,düşman varsa bazı şeyler meşru görülebilir.

neden? ben, bana ihanet edenlere derslerini vereceğim! senin en azından yaptıklarının yanlış olduğunu savunmanı beklerdim. bunu bile mi yapamayacaksın? neden?! gözlerinde... beni anlamaya çalışan birisinin bakışları var. benimle aynı konumda olup, benim açımdan bakan birisinin bakışları var. yani sen... bana yapılanları red mi edeceksin?

iki veya daha fazla taraf arasında, yöntemi farketmeksizin olan çatışma.

yada

tek taraflı olup, kişinin kafada kurarak içten içe tepki gösterdiği olaylar, kişiler, hayaller.

insanın kötülüğünü isteyen, ayak kaydırmaya çalışan kişidir. Bunlara karşı dikkatli olmak gerekir.

(bkz: Hasım)

bir tiyatro oyunu.

not: trt'de radyo tiyatroları yayınlanıyor saat on gibi falan. vaktim oldukça dinlerim. en çok bu oyunun sonunu merak ediyordum lakin sonunu kaçırdım. şimdi internette de bulamıyorum. *

sarhoşken bulmasın ayıkken bulsun ben onun danuğa goyarun.