rize de atatürk heykelinin kaldırılması

25 - 26 aralık 1925 tarihinde potomya (güneysu) nahiyesinde cumhuriyet karşıtı nümayişler başlar. bataniye mahallesinde ise şaban isminde bir mürteci kılık kıyafet kanununun dinsizlik olduğunu söyleyerek halkı kışkırtır. isyancılar ükümet konağını (bir kısım askeri de şehit ederek) ele geçirir. kentte handarma ile isyancılar arasındaki çatışmalar 3 gün sürer...

olayın temelindeki sıkıntı bugünkü kürtler gibi devlete ne vergi ne de asker vermemeye alışmış rize kırsalının o zamanki sakinlerinin oralara vergi yada asker toplamak için bile uğramayan osmanlı zamanındaki serbestiyi özlemeleridir. ayrıca yöresel şeyhh ve/veya din adamlarının nüfuzu da sallantıya girmiştir. dersim isyanı ile çok benzer çıkış sebepleri vardır yani.

neyse;

dönemin valisi mehmet hurşit bey olanları ankaraya bildirince hamidiye kruvazörü rizeye gönderildi. hamidiye rize şehrişnin dağlarına doğru salvo atışları yaparak genç cumhuriyetin şakası olmadığını gösterdi. isyancıların bir kısmı teslim olurken arkasına takılmış cahil halk da evlerine çekildi.

kurulan istiklal mahkemesinde toplam 143 kişi yargılandı.

8'i idama

14 kişi 15'er yıla

22 kişi 10 yıla

19 kişi ise 5 yıla mahkum oldu.

kalanlar para ve/veya falaka (dayak) gibi cezalarla salıverildiler.

30 aralık 1925 tarihli cumhuriyet ve 29 - 30 aralık 1925 tarihli hakimiyet-i milliye gazetelerinde olaylar detaylı olarak aktarılmıştır.

ancak bugün rizelilere sorarsanız asker rizede halka saldırmış binlerce sivili öldürmüş, hamidiye zırhlısı kenti topa tutmuş binlerce rizeli de orad ölmüş en sonunda istiklal mahkemesi de binlerce kişiyi asmıştır.

1965 nüfus sayımına göre dahi rize merkezin nüfusu 26 bin küsurdur. binlece + binlerce + binlerce insan öldürüldü palavrasının boşluğunu ordan anlayabilirsiniz.

şimdi bu bilgileri neden verdik?

kürtlerin türk ve türkiye cumhuriyeti düşmanlığı rizelilerde de vardır. atatürk heykelinin kaldırılması hareketi de zamanında yedikleri köteğin öcünü bir heykel nezdinde türklerden almaktır.