yağ

Bitki ve hayvanlardan elde edilen esterlere verilen ad. Bunlar, bitkileri dokularında, meyve ve çekirdeklerinde bulunur. Hayvanlarda ise, deri altında kalp ve böbrek gibi organların çevresince ve karaciğerlerde bulunur. Yağ, yandığı zaman en çok ısı ve enerji veren besililer arasında yer alır.

Bitki yağları, keten, susam, zeytin, haşhaş, Hindistan cevizi gibi tohum ve meyveleri yüksek basınçlı hidrolik preslerde sıkıştırılmakla elde edilir. Bitkisel yağların çoğu sıvıdır. (Zeytinyağı, pamukyağı gibi). Sıvı yağların içinde keten, haşhaş, fındık, ceviz ve kenevir yağı gibi olanları kuruyan yağlardır.

Hayvan yağları, hayvanların çeşitli yerlerinden çıkarılır. Tereyağı, sütten; donyağı, hayvanların kalp ye böbreklerinden; kuyrukyağı, hayvanların kuyruklarından; balıkyağı, Morina balıklarının karaciğerinden elde edilir. Hayvan yağları da, sert, yumuşak ve sıvı olur. Don yağları serttir .kuyruk ve tereyağları yumuşaktır, balıkyağı sıvıdır.

Yağların besin değeri, iki bakımdan önemlidir: Biri, yandıkları zaman çıkardıkları ısı enerjisi bakımındandır. Bir gram yağ vücutta yandığı zaman ortalama olarak 9,5, kalori ısı verir Nişastalı ve şekerli besinlerin yanmasından ancak 4,5 K. kalori ısı çıkar. Yağların önemli değeri, vitamin bakımındandır. Özellikle tereyağında, A,B,C, vitaminleri balıkyağında D vitamini vardır.