bugün

/57
bulut geçti gözyaşları kaldı çimende
gül rengi şarap içilmez mi böyle günde?
ömer hayyam
büyük selçuklu devleti zamanında yaşayan "omer hayyam" matematik alanında önemli işler yapmıştır. büyük selçuklu hükümdarı melikşah için hazırladığı "celali takvimi" sarayda saygınlık kazanmasında son derece etkili olmuştur. fakat ona "batıda" asıl ününü, meşhur "rubai" denen 4 lükleri vermiştir ki,bu rubailerde dünyayı alaya alan, umursamaz, şarap düşkünü ve fena halde zeki bir insanın kokusunu alırsınız.
Dünyada akla değer veren yok madem,
Aklı az olanın parası çok madem,
Getir şu şarabı, alsın aklımızı:
Belki böyle beğenir bizi el alem!

diyen muhteşem kişilik.Yazdığı rubailer bugün tokat gibi çarpar insan yüzüne.
"bulut geçti, gözyaşları kaldı çimende
gül rengi şarap içilmez mi böyle günde
seher yeli, eser yırtar eteğini gülün
güle baktıkça çırpınır yüreği bülbülün
bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye
kimse bilmez, kimse bilmez"
dizelerini yazan büyük insan.ayrıca bu dizeler hatırla sevgili dizisinde de kullanılmıştı.
"dünya padişahın, kayserin, hakanın olsun; cehennem kötünün, cennet iyinin olsun; tesbih meleklerin olsun, temizlik rızvan'ın: sevgili bizim olsun, canı canımız olsun."
yazdığı şiirler ile çoğu insanın gönlüne taht kuran, felsefi ve matematik olayını ciddi anlamda aşmış, şarap aşığı mükemmel insan.
yazdıgı şiirleriyle beni kendine mest eden şair, filozof, matamatikçi vs .
aslında çoğu şeyi icat eden budur. sokrates vs de ondan çalmıştır hep. mantık hatası bariz. tabi yersen.

he kötülediğimden değil. ama böyle.
tapılası.
toplum baskısından korkmadan cesurca şiirler yazabilen, düşüncelerini çekinmeden ifade edebilecen yüce insandır kendisi.
hayyam'a

o;
eski bir kitap kokusu
bin yıllık serseri dost
kulpu kırık testi
ve içinde yıllanmış güzel şarap.

bir sevgilisi var
ama açsan içini
kırmızı bin taneli nar

ne güzel söyler yobaza
anladığı dilden tersten
hokkayı da yutturur.

bir abi bir veli bir sevgili
şarabın içinden çıkmış
sarhoş akıllı bir deli.

aklı sihirle buluşur.
yobazın etekleri
hemen de nasıl tutuşur?

o girdiğinde
dost meclislerinin
büyür kocaman kubbeleri.

bin yıllık dostum
unutma sakın
arada yokla beni.

(bkz: dendendenyus şiirleri)
rubaileri ayık kafayla yazdığı aşikardır. 4 lükleri ise her dönem anlaşılır bir üsluba sahiptir. misal, 100 yıl sonra da "hakkaten çok doğru söylemiş" denmesi muhtemeldir.
--spoiler--
bu zamanda az dostun olsun, daha iyi. herkesle uzaktan hoş beş edip geçmeli. can gözünü açınca görüyor ki insan en büyük düşmanıymış en çok güvendiği.
--spoiler--
Rubaileri ile ünlü iranlı şairdir. Tanrıya yakarışı şu dizelerle ne de güzel anlatmıştır;

kim senin yasalarını çiğnemedi ki söyle
günahsız bir ömrün tadı ne ki söyle
yaptığım kötülüğü kötülükle ödetirsen sen
sen ile ben arasında ne fark kalır ki söyle..
şu dörtlüklerin de sahibi olan şair, felsefeci, bilim adamı:

güçlü olduğuna inandırdın beni
bol bol da verdin bana vereceklerini
yüz yıl günah işleyip bilmek isterim
günahlar mı sonsuz, senin rahmetin mi.

---

yoksula, yoksulluğa yakın ettin beni
dertlere, gurbetlere alıştırdın beni
yakınların ancak erer bu mertebeye
tanrım, ne hizmet gördüm de kayırdın beni?*
ilk slayt yapışıma neden şahsiyet, şair, ünlü kişilik. Rubâi nazım biçiminin pîri.
yoksul, dertli gönlüm arar sevgilisini;
aklı gelmez başına, yer kendi kendini.
bana sevgi şarabını sundukları gün
kana boyamışlar varlık kadehimi.
anlamlı bir şekilde tanrı'yı ve dünyayı sorgulayan kimse.

Beni özene bezene yaratan kim? Sen!
Ne yapacağımı da yazmışın önceden.
Demek günah işleten de sensin bana:
Öyleyse nedir o cennet cehennem?
--
Var mı dünyada günah işlemeyen, söyle;
Yaşanır mı hiç günah işlemeden, söyle;
Bana kötü deyip kötülük edeceksen,
Yüce Tanrı ne farkın kalır benden, söyle.
--
Felek ne cömert aşşağılık insanlara!
Han hamam, dolap değirmen, hep onlara.
Kendini satmayan adama ekmek yok:
Sen gel de yuf çekme böyle dünyaya!
hep merak etmiştim yıllarca bu adam iran'lı şiirleri de farsça nasıl oluyorda türkçe çevirisinde kafiye bozulmuyor diye. Daha sonra anladım ki bu kişiyi ateist ve şarapçı gösterebilmek için çoğu şiiri uydurmaymış.

(bkz: ömer hayyam a ait olmayan şiirler)
akıllara zarar.
ömer hayyam=hayat

şöyle der şair: "ayağa kalk, uyumak için önümüzde sonsuzluk var!"

şimdi kim kalkmaz böyle bir insanın huzurunda ayağa!!!
için temiz olmadıksan sonra
Hacı hoca olmuşsun kaç para!
Hırka, tespih, post, seccade güzel;
Ama Tanrı kanar mı bunlara?
Şarap benlik kaygusu bırakmaz sende
Çözülmedik bir düğüm kalmaz beyninde
iblis bir kadeh şarap içmiş olaydı,
Secdeye yatardı Adem'in önünde .
Tepemizde dönüp duran gökler
Büyücünün fanusu gibidirler
Güneş bu fanus içinde lamba,
Biz de gelip geçen görüntüler ..
celaleddin melikşah adına celali takvimi hazırlamıştır.
© copyright 2005 - 2026