tevfik esenç

1904 ve 1992 yılları arasında yaşamıştır. dünyada, ubıhça'yı konuşan son kişidir.

hayatı ve ses kayıtları http://leningradowner.blo...person-able-to-speak.html adresinden ulaşılabilir. manyas hacı osman köylüdür.

“ ...ansızın hatırlayacağım, son sözlerini tekrarlayacağım... unutulmasın diye, son sesleri...
çok ölüm gördüm. uzun bir ömrüm oldu takatim kalmadı. yüreğim fazla dayanmaz, biliyorum. içime atsam, olmuyor. dilime vuruyor. anadilimde anlatmak istiyorum, unutmayı ve unutulmayı...”

son ubıhça konuşan kişi olarak bilinse de kendisi aslında ''ubıhçayı bir dil olarak tam manasıyla kullanabilen son kişi''dir.

Son Sesler Belgeseli 1 - Tevfik ESENÇ (Ubıhça): http://youtu.be/uTPVSNcMMS8

"... bir rüya gördüm, anlatsam da anlamazsınız."

(bkz: ubıhça)

bir adam düşünün, görüntülerini izlediğiniz de, yüzüne baktığınız da, dilinizi konuştuğunda, hiç anlamasanız bile gözlerinizin dolduğunu düşünün. bütün öğrendiğiniz dillerin anlamsızlaştığını, sadece o dili öğrenmek için nelerinizi vermek isteyeceğiniz düşünün.
bir ubıh olarak tüylerimi diken diken eden adam. dili alfabetik olarak bilen son insan. geriye sadece bırakılan bir kaç video kayıdı, döküman...

“… yüreğim fazla dayanmaz biliyorum. içime atsam olmuyor, dilime vuruyor. anadilimle anlatmak istiyorum, unutmayı ve unutulmayı…”

https://www.youtube.com/watch?v=7pzrEzAruus