refah faciası

ikinci dünya savaşında şehit verdiğimiz tek olay.

ingiltereden alınan denizaltılar ve uçak filosunu teslim almaya giden türk mürettebatı taşıyan geminin yanlışlıkla bir fransız denizaltısı tarafından torpillenip batırılması olayıdır. bu olayda 168 kişi öldü 32 kişi kurtuldu. daha sonra gizli pazarlıklar yürütülerek fransa'dan iki gemi alındı.

Denizaltı filotilla Gv. Yrb. Zeki Işın ile gemi süvarisi izzet Dalgakıran gemiyi terk etmek istemeyerek şehit olmuşlardır.

Türkiye'nin olaydan 36 saat sonra haberi olmuştur. Fransa olayı kabul etmiş ve hükümetle arada pazarlıklar yaşanmıştır.

(bkz: casus belli)

Refah Faciası, Birleşik Krallık'a sipariş edilmiş olan denizaltıları ve uçak filosunu teslim almakla görevli olan personeli taşıyan "Refah" şilebinin 23 Haziran 1941 tarihinde batırılması olayı.

TBMM'de soruşturma başlatıldı ve Refah gemisinin Vichy Fransası'na ait bir denizaltı tarafından yanlışlıkla torpillendiği ortaya çıktı. Fransa'dan gizli pazarlık sonucu iki savaş gemisi alındı.

79 yıl önce bugün 23 haziran 1941'de mersin limanı'nın 40 mil açığında kimliği belirsiz bir denizaltı tarafından torpillenerek batırılan türk gemisi.
görsel

aslında gemimizi batıran bir fransız denizaltısıdır.
zira savaş sonrası fransa hükümeti bu facianın tazminatı olarak bize 2 savaş gemisi vermiş ve olayın üzeri kapanmıştır.

bir başka kaynağa göre de refah şilebi italyan donanmasına ait ondina denizaltısı tarafından batırılmıştır. (Prof. Dr. Jurgen Rohwer- U. S. Naval Institute Press,
Annapolis publications-Submarine Successos 1939-1945)

refah şilebinin batması bize çok pahalıya maloldu.

refah şilebinde;
►üçü gemi komutanı, 1 başçarkçı olmak üzre 15 deniz subayı,
►48 deniz astsubayı,
►63 erbaş ve er,
►16 hava subayı,
►25 sivil denizci.

olmak üzre toplam 167 şehit verdik.
bu faciadan sadece 32 kişi sağ olarak kurtulmayı başarmıştır.
görsel

refah şilebi ingiltere'de inşa edilen "reis" sınıfı 4 adet denizaltımızı teslim alacak denizcilerimizi ve ingiltere'de eğitim görmeye gidecek olan havacılarımızı taşıyordu.
mersin'den mısır'ın port said limanına gidecek, denizcilerimiz ve havacılarımızı burada bırakıp geri dönecekti.

ingiltere'de inşa edilen bu 4 denizaltı ve türk havacılarının ingiltere'de eğitime gitmeleri türkiye'yi kendi saflarında savaşa dahil etmek isteyen almanları rahatsız ediyordu şüphesiz.

refah şilebimiz bu yüzden batırılmış olabilir.
zaten olayın faillerine baktığımızda bunu görebiliyoruz.

olayın 2 faili var.
1)alman kuklası vichy fransası hükümeti.
2)alman müttefiki italya'nın ondina denizaltısı...

lakin bu olay türkiye'ye geri adım attırmamış belli ki.
refah faciasından sonra da pek çok türk pilotu eğitim için ingiltere'ye gitmiş, raf bünyesinde pilotluk yapmıştır.

hatta ingiltere'ye giden bu pilotlarımızdan 12 tanesi almanlar tarafından düşürülerek şehit edilmiştir.
bu yüzden londra'da brookwood türk hava şehitliği mevcuttur ve burada 2. dünya savaşında şehit olan türk pilotları yatmaktadır.
görsel
görsel

detay: (bkz: ikinci dünya savaşında şehit olan 14 türk pilot/#23094458)

refah şilebinin batırılması sonrasında ulaştırma ve milli savunma bakanları istifa etmişlerdir. (bugün garip geliyor belki ama siyasetçiler istifa nedir biliyorlarmış o dönemde)
görsel

tabi üzerinden yıllar geçse de refah faciası unutulmamış, 1972 yılında mersin'de refah şehitleri anıtı yapılmıştır.
görsel

mersin'deki bu anıt, japonya'daki ertuğrul şehitleri anıtı'nın bir eşidir.
bu anıtın japonya'daki anıt ile eş olarak benzer yapılması birbirinden binlerce mil uzak, iki denizdeki şehitlerimizi bir diğerinden ayırt etmeden, aynı tip birer abide ile
ebedileştirmek arzusunun vurgulanmasıdır.

şehitlerimizin ruhları şad olsun.

#tarih