hadean

dünyanın sıcak, kor haline verilen cehennem dönemi. kambriyan dönem öncesine denk gelir.

yerkürenin oluşumu sürecindeki jeolojik zamanların ilk evresi. atmosfer ve okyanusların oluşum sürecidir. bu dönemde yerküre meteor düşmelerinin hedefiydi ve volkanik etkinlik çok yüksekti. volkanların püskürttüğü metan, amonyak, su buharı, hidrojen, sülfür, karbonmonoksit ve karbondioksit, azot, fosfor ve kükürt gibi gazlardan oluşan ilkel ve bugünki canlılar için tehlike arz eden zehirli bi atmosferle çevriliydi. Henüz ozon tabakası oluşmadığından güneşin mor ötesi ışınları yeryüzüne kolaylıkla ulaşıyordu. maddelerin yüksek enerji altında sentezlenmesinden dolayı yeni moleküller oluştu ve okyanusların güvenli bölgelerinde biriktiler. bu şekilde başlayan ve uzun süre devam eden kimyasal evrim süreci ve moleküllerden bir kısmı değişime uğradı. ve canlıların temel maddesi olan dna ve rna molekülleri haline geldi.

bu dönemde dünya coğrafyasına ilkel okyanuslar hakimdi. okyanusların üzerinde volkanik japon adalarına benzeyen irili ufaklı ve kısa ömürlü kara parçaları bulunuyordu.

uluslararası stratigrafi komisyonu tarafından 4 milyar yıl önce bittiği kabul edilir.

günümüzden 4600 milyon yıl önce başlamış, 4000 milyon yıl önce sona ermiş devirdir. dünyanın dört devirinden ilkidir. bilim insanları bu devirde dünya atmosferinin gazını kuramlama konusunda ikiye ayrılmışlardır. büyük bir kesim azot ağırlıklı bir atmosfer olduğunu savunurken azınlık yüksek volkanik faaliyetlerden ötürü karbondioksit ve su buharı olduğunu savunmaktadır. hadean döneminden kalma kayaçlar 20. yy sonunda avustralya, kanada ve grönland topraklarında bulunmuştur. bugün hadean döneminden kalma, bilinen en eski materyal 4400 milyon yıl öncesine tarihlenmiş bir zirkonyum kristalidir. dünya hadean devirde adeta büyük bir lav ve kaya yığınıdır. su ve yaşamın temel materyali olan amino asitler dünya topraklarına hadean'ın sonlarına doğru geç dönem ağır bombardıman (4100-3800 myö) yoluyla gelmiştir.

görsel