ederlezi

geçenlerde radyoda remix veya benzeri bir şekilde uyarlanmış halini dinlediğim şarkı. orijinali çok daha güzel, hele filmle birlikte ayakları yerden kesebilip gözyaşlarına bir nehir gibi yol aldırabilir.

çingeneler zamanıbeni goran bregovic yaptı diye bağıran insanı dünyadan alıp farkında olmadan astral beden seyahati yaptırarak kozmik olana yönelten ve bu sofistike boyuttan uzun süre çıkmama izin vermeyen bir başyapıt..çoğu quartetlarca çalınmış çoğu müzisyenlerce de seslendirilmiştir ama değişmez bi gerçek vardır ki orjinalinden alındığı kadar kimse haz almamıştır söyleyen veya çalan müzisyenler de bunun farkındadır..çok güzel iyi ki de bi dönem yapılmış böyle bi parça..

biraz eğlenceli şarkılar dinleyelim deyip goran bregovic'ten rastgele bu şarkıyı açtığımızda daha da hüzünlenmemize sebebiyet veren içli şarkı.
(bkz: dom za vesanje)

remix yapanın aklını alırım denilesi şarkı. neden bu kadar celallendim? bilmiyorum. aklını alma işlemini nasıl yaparım? bilmiyorum.

''sallaaamaa dayıııı'' diyor lan bendeki şarkıda. çakma şarkı mı dinliyoruz acaba.?

ne güzel şarkıdır. Malesef ki sırpçası çok daha güzeldir. (bkz: serbian bijelo dugme)

türkçesi şöyledir *

ederlezi goran, ederlezi *
kızların ağıtlar düzerken bosna yaylalarında,
acıya bulanmış idi şenlikleri,
ederlezi yine gelmişti her sene geldiği gibi,
ne bilsin; burada yetim kızlar var
bu sene ederlezi
babasız kalmıştı
yetim kızların yürekleriydi gelen.

sarı saçları mavi gözleriyle,
gökyüzü bile özenirdi güzelliklerine,
deniz utanırdı mavisinden,
cenazelere uğurlanmıştı ederlezi,
şurada yatan kefensiz, babalarımız idi
boşnak kızları goran'ın,
yetimdi sarıları, yetimdi mavileri.

ah ederlezi, niye geldin ki bu sene
bilmez misin, buradaki kızlar yetim
şurada yatan babalarımız idi, kefensiz
yaslar bağladı sarı saçlarımız
babasızdı mavi gözlerimiz
ve goran, haykır yine bosna dağlarına
ederlezi kızlarım,
ederlezi

dinlerken bir büyük içebileceğim ender şarkılardan biri.

saraybosna'da doğmuş olan sırp (veya hırvat) bir sanatçı olan goran bregoviç'in çingeneler zamanı adlı filmde çalınan bestesi.

Same amala oro kelena
Oro kelena dive kerena
Sa o Roma
(Amaro dive
Amaro dive, Ederlezi
Ej... ah... )
Sa o Roma, babo, babo
Sa o Roma, o daje
Sa o Roma, babo, babo
Ej, Ederlezi
Sa o Roma, daje

Sa o Roma babo, E bakren cinen.
A me coro, dural besava.
A a daje, amaro dive.
Amaro dive erdelezi.
Ediwado babo, amenge bakro.
Sa o Roma, babo. E bakren cinen.
Eeee...j, Sa o Roma, babo babo, Sa o Roma daje.
Sa o Roma, babo babo, Erdelezi. Erdelezi, Sa o Roma Daje.
Eeee... Sa o Roma, babo babo, Sa o Roma daje. Sa o Roma, babo babo, Eeee...
Erdelezi, Erdelezi.
Sa o Roma Daje

bu besteyi sezen aksu hıdrellez olarak adapte edip müzikseverlere sunmuştur. Onun da sözleri şöyledir:

Bahar oldu aman
Al kese astım gül dalına
Adadım yarin adına
iki göz oda..

Dağ yeşil, dallar yeşil
Uyandılar bayrama
Her gönül şen
Bir benim bahtım kara..

Kokuyor buram buram
Fulyalar vakit tamam
Bir bana uğramadı
Bu bahar bayram..

Ağlama hıdrellez
Ağlama be bana
Acı ektim yerine
Aşk yeşerecek,yeşerecek
Başka bahara..

Ne yolu var ne izi
Tanıdık değil yüzü
Dilerim Allah'tan
Aşk sözün özü..

Sevdiğim yok, eşim yok
Ağardı bir gün daha
Ey benim şans yıldızım
Gülümse bana..

sözlerini bilmemenize rağmen dinlediğinizde içinizi burkan, gözlerinizin dolmasını sağlayan ''çingeneler zamanı'' filminin soundtrack parçasıdır. goran bregoviçe aittir şarkı.

insanın içine işleyen büyüleyici şarkı. 100 defa dinle yine bıkmazsın.

bir ara radyo mydonose'nin harika bir mixini çaldığı etkileyici bir şarkıdır.

filmi yanlış hatırlamıyorsam; nehir üzerinde, yanmakta olan mumlar yüzdürülür, tam bu şarkı çalarken, işte o sahnede insan anlatamayacağı bir duyguya kapılır, ilginçtir. acı desen değil, hüzün desen değil, coşku desen değil, hepsinden biraz hiç değil.

müziğin evrensel olduğunun en iyi örneklerinden birisidir.melodiler sözlerden önce gelir.

ağıttır.

balkanların sesi bregoviç'ten bize uzak olmayan bir ezgi...

yabancı değildir, ne dili ne ezgileri ne de duyguları.

bir sanat şaheseri.son günlerde iyice müptelası oldum.herkesin en az bir kez dinlemesi tavsiye edilir.

insanı Boşnakça öğrenmek için dürten harika*** şarkı. her dinlediğimde tüylerim diken diken olur. en son Elveda Rumeli'nin 73. bölümünde dinlemiştim ve bir daha dinleyecek gücü kendimde bulamıyorum.

müzik listemi açıp da çaldığı zaman* kendimi inanılmaz derecede şanslı hissetmeme sebep olan bir bregovic şaheseri.

anlamak için boşnakça öğrenmeye gerek yoktur. verdiği his kafidir. zaten bu şarkı boşnakça da değildir, çingenecedir.

uzun zamandır dinlenmeyen şarkıdır elveda rumelide tekrar duyana kadar, acıklı sahnelere pek yakışıyor.
insanın boğazında bir yumru bırakıyor.

durduk yere adamin *mina koyan sarkilarin belkide en tepesinde yer alir bu sarki. yutkunamazsin.

son bölümlerinde elveda rumeli'nin sauntrackı haline gelen eşsiz çalışma. insanı hüzünlendirir, şayet kökünüz rumeliden geliyorsa birde adamın mına koyar hatta...

benden önceki üç entry'deki kişilere kötü şeyler yapmış şarkı.* **
çocuk vokallerin de kullanıldığı parçadır.

çingeneler zamanı filminin müziği olmakla birlikte elveda rumeli dizisindede yer almış Goran bregovic parcasıdır.sözlerini anlamasanda seni icine alan bir melodi.*

diğer bir versiyonu için ;

(bkz: sezen aksu)
(bkz: düğün ve cenaze)
(bkz: hıdırellez)