sardes

parayı bulan lidya'lıların başkenti olan, manisa/salihli'de bulunan antik kent.

sardes tek bir yerde değil, farklı noktalarda toplanmış antik kentler bütünüdür.

örneğin, sardes sinagogu'nun olduğu bölge bir ticaret ve yerleşim merkezi iken, buraya 2-3 km uzaklıktaki artemis tapınağı da antik çağların dini merkezidir.

sardes sinagogu kudüs'teki ağlama duvarı ve babil'deki kerpiç sinagog'dan sonra yahudilerin tarihteki 3. önemli tapınağıdır.
görsel

bu sardes sinagogu yahudiler için çok önemli bir hac merkezi şu an.
görsel

zaten sinagogun ortaya çıkarılmasını ve restorasyonunu 19. yüzyılda amerika'daki yahudiler üstlenmiş.
sardes sinagogu için;
(bkz: sardes sinagogu/#39208854)

bunun yanında, yukarıda da bahsettiğim artemis tapınağı, sardes'ta mutlaka görülmesi gereken bir yer.
görsel

sardes tarihi lidya idari üçgeninin güney ucudur.
üçgenin diğer uçları da saruhanlı ve gölmarmara ilçeleridir.

işte bu üçgenin tam ortasında kalan alanda ise "bintepeler" denilen tümülüsler bulunur.
bu bintepeler tümülüslerinde de lidya kral ve soylularının mezarları vardır.
görsel

hatta bu tümülüslerden(kurgan) biri meşhur karun'a (bkz: krezüs) aittir.
ama ne yazık ki hemen hepsi yıllar boyunca yağmalanmış, talan edilmiştir.
(bkz: bintepeler tümülüsleri/#39210062)

not: fotoğrafların tamamı şahsıma aittir.