uygur devleti

M.S. 745 - 1368.

Kurucusu : KUTLUĞ BiLGE KÜL - KAĞAN.

Kapladığı Alan : Orta Asya ve Kuzey Moğolistan.

Uygur Devleti imparatorları :

· Kutluğ Bilge Kül-Kağan (745 - 746)
· Yl-Etmiğ Bilge Bayynçur (Moyunçur) Kağan (746 - 759)
· il-Tutmuş Alp Külüğ Bilge Kağan (759 - 780)
· Alp-Kutluğ Bilge Kağan (780 - 789)
· Taras Külüg Bilge Kağan (789 - 790)
· Oçur Kutluğ Bilge Kağan (790 - 795)
· Alp-Uluğ Kutluğ Bilge Kağan (795 - 805)
· Ay-Tengri'de Kut-Bulmuş
· Tengri'de Kut Bulmuş Küçlüg Bilge Kağan
· Alp - Külüg Bilge Kağan
· Üge Kağan (839 - 845)
· Bilge Bayynçur (II.Yoyunçur) Kadır Han (845 - 885)
· Tafgaç Oğulçak Kadır Han (885 - 940)

kutluk bilge kül tarafından kuruldu. yerleşik yaşama geçen ve matbaayı kullanan ilk türk devletidir. din değiştiren ilk türk devletidir. mani dinini benimsemişlerdir. bu din et yemeyi yasakladığından uygur halkı tarımla uğraşırdı. başkentleri balasagun'dur. mani dini ve yerleşik yaşamın getirdiği sonuçlar ile savaşçı özelliklerini yitirip, ticaret ve sanatala uğraştılar. bugün anadolu kültüründe bilinen 'orta oyunu' uygurlara aittir. 14 harfli bir alfabe yaptılar. moğolların türkleşmesinde katkıları olduğu söylenir.

orta asya'da kurulan türk devletleri içinde ilk defa göçebe hayattan yerleşik hayata uygurlar geçmiştir. bunda mani dinini benimsemeleri etkili olmuştur.
-şehirler kurarak türk mimarisinin gelişmesine katkı sağlamışlardır.
-ilk kez kağıt ve matbayı kullanmışlardır.
-bilim ve sanat alanlarında önemli eserler vermişlerdir.
-çeşitli inançlar benimsemişlerdir. ancak ulusal benliklerini korumaya çalışmışlardır.

744 840 yılları arasında faaliyet göstermiş bir türk devleti.kırgız saldırılarıyla yıkılmıştır.aynı zamanda karabalgasun şehrini başkent yapmışlardır.

diğer türk devletlerinden farklı olarak manihanizm dinini benimsemiş ve savaşçılık özelliğini kaybetmiş orta asya türk devletidir.
bugün ise yerinde sincan uygur özerk bölgesi yer alır.

uygur, uygar demektir. yerleşik düzene geçmiş ve medeniyet geliştirmiş halklara türkçe de uygar dememizin sebebi bu devlettir.
not : medeni de medine kentinden gelir. şehirli demektir.

(bkz: uygurlar)

simdiki uygurlar anadolu turklerine hic benzemiyor.

--spoiler--
- Mimaride ve sanat alanında eserler meydana getirildi.
- Hapis cezaları uygulanmaya başlandı.
- Orta oyunları (tiyatro) oynanmaya başladı.
- Kent kültürü güçlendi.
- Göçebe hayatın geçim kaynağı olan avcılık ve toplayıcılık, yerini tarım ve sanayiye bıraktı.
--spoiler--

görsel

(bkz: uygurlar)

görsel