taç kapı

Türk sanatında cami medrese saray gibi yapılara girerken kimi zaman mimari yapıdan daha uzun olan kimi zaman eşit boylara sahip gösterişli kapılara denir.kapılar genelde kesme taş ve mermerden yapılır.süslemeleri harikadır.genelde bitkisel geometrik ve yazılı süslemeler bulunur.mitolojik nesnelerede yer verilir.hayat agacı palmıye gibi süslemeler mitolojik anlamlar tasıyan motiflerdir.bunun yanında yapının inşa tarihine görede süslemeler farklılık gösterir.12-13 yüzyıllar arasında kullanılan motifler stilize haldedir ve gerçek halinin yani doğada hangi bitki ile karşılaştırıldığında kaynağı belli olmaz.dahda sonraki dönemlerde gerçege yaklaşır ve 15-16 yüzyıllarda tamamen naturel hale gelir.bitkisel kompozisyonun yanında fantastik yaratıklarda özellikle selçuklu ve beylikler döneminde çok kullanılmıştır.sifenks siren saldıran aslan yılan ejder antilop harpii gibi.selçuklulara ait en iyi görülebilecek yer konya ince minare medresesi müzesidir.taç kapılardakı yazılı süslemerde taşa oyulmuş vaziyette oldukça sanatlı yazılardır.bunlar süsleme amaçlıdır.bilgi veren kitabelerden bu yönüyle ayrılırlar.ilk başlarda kufi makılı denen yazı türleri tercih edilmiş daha sonra sülüs ve nesih gibi yazı çeşitleri kullanılmıştır.bitkisel motiflerde uzun hayatı simgeleyen hayat agacının her bir dalı yerin bir katını simgeler köku yerin merkezinde yada ölülerin gittiği yer diye bilinen hades'te başı ise uzayın başladıgı yerdedir.yanında veya altında olan enginar türü bitki ise bir adet baştan cıkan tohumları ve onların çoğalmasını simgeler.sivas gök medresenin taçkapısında ve konya ince minare medresesi taçkapısında çok güzel örenegi vardır.bunun yanında farklı formlara sahip kemerlerle sütüncelerle mihrabiyelerle ve nadır olarakta pencerelerle süslenmiştir.

(bkz: çat kapı)*