bugün

ne isminin -den ayrılma hali ekini almış biçimidir.
aklınıza gelen sorunun cevabı yoksa, nedenler başlar, nedenlere bir cevap yoksa, niçin dersiniz.
(bkz: çünkü)
an itiabriyle cumhurbaşkanlığı seçimleri üzerine neden sorusunu yapıştıran program.
Haberciliğin çoğunlukla es geçilen sorusu.

bir örnekle açıklamak gerekirse

ne:
ne oldu? saldırı düzenlendi.

nerede:
nerede/nereye saldırı düzenlendi? amerika'da ikiz kulelere saldırı düzenlendi.

ne zaman:
saldırı ne zaman düzenlendi? 11 Eylül 2001.

nasıl:
saldırı nasıl düzenlendi? kaçırılan uçakların kamikaze dalışıyla.

kim:
saldırıyı kim düzenledi? el kaide / amerika kendini vurdu / israil / d şıkkı hepsi

neden, niçin ya da niye:
saldırı neden düzenlendi? ...

merak eden açıp baksın, 11 Eylül'le ilgili haberlerin hiçbirinde bu sorunun yanıtı bulunamaz. Genel olarak haberlerde bu sorunun yanıtını bulmak pek mümkün değildir.
Neden sorusu tehlikelidir çünkü...
soru zamiri.
soru sözü.
neden? diye her seye sor sorabildigin kadar*. hepsinin cevabini alamiyosun da zaten.* garip bir soru.* .
çocukların konuşmaya ilk basladıkları dönemde ki çıldırtan sorularından biridir. * *
can dundar'in en cok ustunde durdugu kelime. okudugum kadariyla en cok bu kelimeye takilmistir.
zaman kavramının doğurduğu, mutlak sessizliğin hakimiyet kurmasına ramak kala söylenen veya düşünülebilinen kelime. sonuç isteyen bünyenin pür dikkat dikizlediği olgu. gariptir. gariptir çünkü olmuş veya olacak olayların herhangi bir kısmına entegre edilebilir. kimi zaman başlangıç, kimi zaman ise biten olayların kavranmasına zemin hazırlayan, mimiklerin en güzel şekilde desteklediği kelime. gerçek anlamda mimiksel bir "neden?" sorusu, diyaloğun kurulduğu insanı ya anlattırdıkça anlattırır, ya da ölümüne susturur. işte bu yüzden vücut dilinin nedenidir. sonuca götüren sessiz bekleyiştir.
amacının, soruyu soranın yaşına göre değiştiği soru kelimesi. çocukken meraktan dolayı kullanılır bu kelime; öğrenmek ister çocuk, alışmak ister yeni geldiği bu yabancı dünyaya. yaş ilerledikçe sorunun amacı değişir: meraktan çok isyan amacı taşır ya da hayattan yenilen bir tekmenin hesabı sorulur zavallıca. apansız giden bir sevgilin, mavi gözlü bir kızın arkasından söylendiğinde çok şık durur mesela. ya da çok sevdiğin birinin ölümü üzerine tanrıya sorulur. keşke hep çocuklar gibi acıya aklımız ermese, hep meraktan sorsak bu soruyu..
hayatın keşmekeşinden bunalmış, sevdiği şehirlerden ve sevdiklerinden uzakta, anlaşılmaz rutinin sataşmasına ayakta kalarak cevap veren insanın sürekli sorduğu, içini kemiren soru.
soru soran bir kelime olup bilimin kafayı taktıgı kelime.
orn:
-neden o kutuya tekme attın şimdi ?
+caktırma icinde sigara varmıya diye baktım alıp icine mi baksaydım.
burda oldugu gibi neden kelimesi soru sormaktadır. *
her seferinde farklı cevap verilebilecek ve verilen hiç bi cevabın yanlış olmayacağı sorudur..çünkü belirsizdir... (bkz: kime göre neye gore)
bağırmak yasaksa neye yarar bu gırtlağım
niçin uzamakta kesilmeliyse tırnağım

bu bacaklar neden her an koşamıyorsam
düşünmezsem bu beyin dilim söylemiyorsam

umutlar boğucu bir el gibi kirli ve sıcak
kalbim böyle isyandan isyana mı çarpacak

neden ölüme dost ölüme komşu yaşamak
ve neden bize ölüm bir o kadar da uzak

böbürlenmesin dağlar yıkılacaksa tümden
yok olacaksa hep bitecekse bir gün neden

bizim değil bu yürek sevemiyorsak yürekten
niye kurulmuş bu çark nedendir bu değirmen

elbet biter en güzel lahza en güzel zaman
anladım ölmekmiş aslolan gerisi yalan

neden hayatını şu söze sığdırmış insan
''ey kul sen de ölürsün, ölmüş sultan Süleyman''

erdal akcaoglu
ilk olarak '73'te 45'lik olarak, sonraysa sırayla; nilüfer 74, on beş şarkı (1978) ve yeniden yetmişe (1998) albümlerinde yeralmış olan, ilk dönem nilüfer şarkılarından.

sözler için buyrun;

Seni yanımda buldum birden
Gözlerimi kaparken
Ellerin ellerimde yine bütün gece
Sevindim bu rüyaya bile
inanmıştım geldiğine
Dönmek için eski yıllara
Koştum sana

Sen belki yoktun
Uzaklarda yaşıyordun artık
Anladım ki çok pek çok geç kalmıştım
Ne yazık oldu kaybolan o yıllara ne yazık
Şimdi her yerde sonsuz bir karanlık

Belki sen de beni bulursun
Rüyalardan birinde
Ellerin ellerimde yine bütün gece
Belki sen de koşarsın bana
inanıp da rüyana
Ancak o gün anlarsın beni
Nasıl sevdim neden neden sevdim seni
Nasıl sevdim neden neden sevdim seni
Nasıl sevdim nasıl sevdim seni
bu kelime esasında hayatı yaşamaya değer kılan iki kelimeden biridir.**eğer neden sorusunu sormasaydık, hayat hep tek düze,hep sıradan geçecekti. merak etmeyecek, yeni sonuçlara ulaşmayacaktık. bir olay için; neden sorusu görevini tamamladıktan sonra sıra nasıl sorusuna gelir, ve hayat çarkının dişlileri dönmeye başlar.
bir kutsi şarkısı, sözleri gayet güzeldir.

neden neden ayrılıklar sende saklı... şeklinde devam eder.
her olayın çözümlemesinde temel kavramları içerisinde barındıran ve bu doğrular dışında çözüm yoluna ulaşamayacak kuramlar bütünü.

(bkz: neden sonuç ilişkisi)
insanı, hayatta yeni bir arayış içerisine sokan kimi zaman olmadık şeyler vaat ettiren , düşündüren, düşündürdükçe kördüğüm eden kelimedir..
5N 1K programında ki 5 tane N den bitanesi. *
an itibariyle ntv'de tekrarı yayınlanan, ermeni sorunları tartışılan can dündar programı.
fr. pourqoui
can dündar'ın bugün itibariyle ntv'de 20.30'da başlayacak olan programı.
© copyright 2005 - 2026