köroğlu

bir halk kahramanı
gerçek adı ruşen ali
bolu beyi ayarmatörü

en guzeli yasar kemal tarafindan derlenen halk efsanesidir kahramani. babasinin gozleri bolu beyi tarafindan daglandigi icin ona bu lakap takilmistir. harika bir efsanedir, ozellikle yasar kemal'in kaleminden okunmalidir.

delikli demir icat oldu mertlik bozuldu diyen dağ eşkiyası.

kendisinden atını isteyen bolu beyine karşı gelen babasının gözleri bolu beyi tarafından oyulmuştur.köroğlunun lakabı da buradan gelmektedir.o zamanın eşkiyası * *bile ince ruhludur. köroğlundan bu anlaşılır.

BOLU MEYDANINDA BÜYÜK BiR HEYKELi BULUNAN VE BOLU BEYiNE BAŞ KALDIRISI iLE ÜNLENEN HALK KAHRAMANI VE OZANI

(bkz: benden selam olsun bolu beyi ne)

bugün tarihçiler ittifaktadırlar ki köroğlu bolu civarında yaşamış bir dağ eşkiyasıdır. ancak eşkiya olmasına rağmen bugün özellikle bolu da hemen her yere ismi verilmiş, adı anılmaktadır. onunla mücadele eden devlet görevlisi olan bolu beyi'nin esamesi bile anılmamaktadır nerdeyse. peki nedir köroğlu'nu evrensel kılan şey? nedir köroğlu'nu saygın kılan??? bu sorunun cevabı tekdir: köroğlu onlarca şiiri olan bir sanat adamıdır. yani eşkiyalık baki kalmasa da sanatçılık baki kalabiliyormuş demek ki.

(bkz: ahmet kaya)

Türk saz şairi. III.Murat döneminde yaşadığı, iran Savaşları'na katıldığı sanılmaktadır. Şairin, ülkemizde çok iyi tanınan ve yaygın bir üne sahip olan düzyazı, şiir karışımı halk destanının kahramanı Köroğlu ile karıştırılmaması gerekir

soyleyenin gur sesli olması karsılıgında sizi daglara cıkartacak gazı veren türkü

"delüklü demir icat oldu, mertlik bozuldu" sözü ona aittir...

bir rivayete göre babası kördür. "köroğlu" lakabından etkilenen ve ona hayran olan bir genç, "köroğlu" ismini alabilmek için babasını kör etmiş. herkesin kendisine "köroğlu" demesini beklerken adı "körün oğlu" olmuş. demek ki iş isimde bitmiyormuş, bir köroğlu adı kolay kolay elde edilemiyormuş.

boluda, belediye meydaninda ati uzerinde heykeli olan halk ozani. Atin erkek olmasi uzerine testislerinin heykelde vucut bulup bulmamasi belediye meclisinde tartisilmistir. Hakli olan kazanmis, testisler heykelin yanindan gecerken boyutu sebebiyle kimine gulme istegi, kimine korku vermistir.

(bkz: köroğlu semineri bildirileri)

kiziroğlu mustafa bey ile kapışmışlığı olan, kıratın sahibi, bolu beyinin korkulu rüyası bir halk kahramanı, halk ozanı.

Hakkında yapılan bir değerlendirme için:
http://www.minidev.com/turku/turku2.asp

ayrıca 1953 yılı itibariyle türkiye'nin ilk yerli çizgi roman kahramanıdır da.

eşkiya olarak bilinir ancak hayatı boyunca haklının yanında bir eşkiya olmuştur.sert görünümü altında merhametli bir iç yapısı vardır.hatta onun mührünü taşıyan tapular vardır bolu halkında.o derecedeir yani.tabi o nun anısı yaşamaktadır şirin ilimiz boluda.köroğlu adıyla başlayan cami,hamam,mahalle,köy,çeşme,hastane.vb.bulunur şehirde.

bolu dağlarında zengin kervanlarından haraç keserken, bir adaletsizliğe tanık olunca bolu ve çevresinde bolu beyi ile savaşmış halk ozanı. olay örgüsü, akıllara ingilizlerin milli kahramanı robin hood' u getirmektedir.
hakkında çeşitli rivayetler bulunmaktadır. bunlardan biri de, bolu beyi' ni mağlup ettikten sonra tek başına doğu anadolu' ya gittiği, safevilerce yakalanarak idam edildiğidir.

mehmet kaplan'a göre "homoseksüel temayülleri bulunan dejenere bir tip"tir. ayvaz'a yazdığı dörtlüğe bakalım.

"Siyah kaküllerin dökmüs
Kizil güllere güllere
Ala gözlerin dikmis
Ince yollara yollara

Gel Ayvaz'im dolasalim
Çamlibellere, bellere

Doldur elinden içeyim
Mest olup serden geçeyim
Seninle bile göçeyim
Çamlibellere, bellere

Gel Ayvaz'im dolasalim
Çamlibellere, bellere "

ilhan berkin 1955 te çıkarmış olduğu şiir kitabının adı.

bolu beyi, güvendiği seyislerden biri olan yusuf'a: "çok hünerli ve değerli bir at bul" diye emreder. yusuf, beyin istediği gibi bir at arar. büyüdüklerinde beyin istediği gibi birer at olabilecek iki tay bulur ve beye getirir. bolu beyi bu iki sıska tayı görünce çok kızar ve yusuf'u cezalandırıp gözlerine mil çektirir. yusuf tayları alıp evine döner. oğlu ruşen'e tayların bakımını öğretip onları büyütür. taylardan bir tanesi olağanüstü bir at olup kırat adını alır. seyis yusuf, bolu beyinden intikam almak için gözlerini açacak üç sihirli köpüğü içmek için oğlu ile pınara gider. fakat oğlu dayanamayıp sihirli köpükleri kendisi içer ve yiğitlik,şairlik ve sonsuz güç sahibi olur.babasının intikamını almak üzere çamlıbel'e yerleşipetrafına yiğitler toplar.intikamını aldıktan sonra hayatını yoksul ve çaresizlere yardım ederek geçirir.halk inancına göre silah icat edilince mertlik bozuldu demiş ve kırklara karışmıştır.

ayvaz ile olan hikayelerini hülya taş'tan dinleyip ibne lan bu herif, bütün hayallerimzi suya düştü nerde o destansı anarşist nerde bu ibne dedirtmiştir bize.

asıl adı ruşendir.babasının üstün yetenekleri vardır. destanın nerede çıktığı belli değildir ve her devirde köroğlu destanı ortaya çıkmıştır. bu destanın tüm coğrafyalara yayılmış olması bu destanın daha türkler geniş bir coğrafyaya yaylmadan oluştuğunu gösterir. köroğlunun celali isyanlarında rol aldığı söylenir. doğuda ise goroğlu adıyla kendi devletini kurmuş bir bey, sultan olarak bilinir. çok iyi bir saz ve söz ustasıdır. bu adı kullanan çok aşık vardır. benimsenmiş ve sevilmiştir.bir mezarı olmaığı söylenir

türk sinemasında cüneyt arkın' ın can verdiği halk kahramanı. aslı eşkiyadır, hikayelere, destanlara, şiirlere ve türkülere konu olmuştur. halk ozanı değildir diyenlerin karacaoğlan ile karıştırmış olma ihtimali yüksektir.

hikaye şudur;

ruşen ali' nin babası koca yusuf büyük bir seyistir. bolu beyi koca yusuf' tan herkesin hayran olacağı bir at yetiştirmesini ister. koca yusuf bu emirle anadoluyu gezer ve beyaz bir tay bulur. tayı bolu beyi' ne gösterir. ama bolu beyi tayı beğenmez. bunun üzerine koca yusuf; işi bilinenin işine karışmak körlüktür der. kibirli bolu beyi de bu söz üzeine koca yusuf' un gözlerine mim çektirir. koca yusuf' un oğlu ruşen ali çocukluğunun en acı anısı olan bu olaydan çok etkilenir ve babasının intikamını bolu beyi' nden almaya and içer. intikam için çıktığı bu yolda en büyük yardımcısı bembeyaz küheylanıdır. önce bolu' nun dağlarına çıkar. bir eşkiya grubuna katılır. sonrasında bu eşkiyaların lideri olur. önce bolu beyi' nin küçük kız kardeşini, kızın rızasıla konaktan kaçırır ve daha sonra da bolu beyi ve atlılarından oluşan küçük bir orduyu küheylanı ile birlikte yener. bazı kaynaklar ruşen ali' nin bolu beyi' nin gözlerini mimlettiğini, bazıları ise bolu beyi' nin köroğlu' nun kılıcıyla öldüğünü yazar-söyler.

ankara çankaya'da bir cadde ismi gop semtinde bulunur. yeni ismi uğur mumcu'dur. uğur mumcu bu caddenin bir alt sokağında oturduğu meşhur ve nezih caddedir.