alaeddin eretna

ALAEDDiN ERETNA


14. asırda Kayseri'de Eratna devletini kurmuştur. Eniştei, timurtaş'la Ebu Said Bahadır Han adına Kayseri'yi yöneten Alaaddin Eratna, Timurtaş'ın burayı terketmesi üzerine, Kayseri'nin yönetimini tek başına üstlenmiştir. Alaeddin Eretna, bu sırada Karamanlılar'ın Kayseri'yi işgal ve itthakına karşı çıkmış ve 1343 yılına kadar ''Emir'' olarak idare ettiği kayseri'de bağımsızlığını ilan edip ''Melik'' olmuştur.

Kayseri'de iktidarı sırasında kendi adına para bastıran Alaeddin Eratna, o devirde ''Köşe Peygamber'' unvanıyla anılıyordu. Bastırdığı paranın bir yüzüne, Kelimei Tevhid'i, çevresine Dört Halife'nin adını, arkasına ise, ''muhammed Eretna, Es Sultan Ul'azam, Gıyas'üd-dünya ve ed-din Halled alllahu Mülkehü, duribe Kayseri'ye'' ifadesini koydurmuştur ki, bununla şöyIe demektedir. (Muhammed Eretna, ulu Sultan, dünya ve dinin koruycusu, Allah onun mülkünü ebedi kılsın. Kayseri'de darbedildi.) Bu paranın 1348'de basıldığı tespit edilmiştir.

Alaeddin Eretna, 1352 yılına kadar Konya'yı başkent yapan karamanlılarla mücadele etmiş ve sonunda esir düşmüştür. Hapsedildiği yoldan kaçmışsa da, iktidarını koruyamamış ve sonunda vefat etmiştir. 1352 yılında vefat eden Alaeddin Eretna, kendisi için yaptırdığı Köşk dağındaki türbesine defnedilmiştir. 1345 yılında yaptırdığı imaretiyle türbesi bugün ayaktadır. Kendisinden sonra yerine oğulları Ali ve Cafer beyler geçmişlerse de, bunların saltanatı da uzun süreli olmamış ve 1937 yılında Kayseri'deki Eretna'lılar Saltanatı sona ermiştir.

uygur türkü asıllı olduğu tahmin edilen 14. yüzyıl devlet adamı. ilhanlılar'ın iç işlerinin ve anadolu'nun karışık olduğu bir konjonktürde, bir süre aşırı hareketlere girmemiş ve konumunu (bir ilhanlı valisi idi ve üstündeki yöneticilerin bölgeyi bizzat yönetmeye istekli olmaması veya fırsat bulamaması nedeniyle giderek geniş bir hareket alanına kavuşmuştu) dikkatle ve uzunca süre merkezle ilişkilerini bozmadan kullanarak giderek güçlenmiş ve en sonunda bağımsızlığını ilan ederek o dönem anadolusu için düşünülünce genişçe bir coğrafyaya hakim olmuştur. memluklerle iyi ilişkiler sürdürmeye ve onların desteğini almaya genelde özen göstermiştir. öldüğünde anadolu'da önemli konuma sahip bir devlet miras bırakmıştır. ancak kendini takiben başa gelen iki oğlu başarılı bir yönetim sergileyememiş ve yönetim önce kadı burhaneddin'e , daha sonra da osmanlılara geçmiş ve devleti ortadan kalkmıştır. temkinli bir devlet adamı olduğu ve halkın refahını gözeten bir yönetim tarzı uyguladığı nakledilir. ne yazık ki döneminde yönettiği topraklarda günümüze kalan çok önemli mimari eserler üretilememiştir.

Şu videonun sonunda kendisinden bahsedilmiştir:

https://www.youtube.com/watch?v=uaSRvPfdv9Q

Alaaddin Eretna, kendi adıyla anılan Eretna Devleti'nin kurucusu olan Türk bir devlet adamı olup halk arasında Eretna Bey olarak da bilinir.
görsel