evrenin dogusu

evren, büyük patlama (big bang) denilen o kozmik "şey" sonucu oluşuyor. bu patlama bizim anladığımızın aksine, her hangi bir mekanda (bina, atmosfer, evren) bir maddenin patlaması değıl. öyle bir şey ki, o patlama sayesinde mekan, madde, zaman ortaya çıkıyor.

günümüzün fizik bilimi bu patlamadan sonraki 20 saniyeden başlayıp günümüze kadar uzanan 14 milyar yıl içinde evrende olup biteni açıklayabiliyor. o ilk 20 saniye içinde neler oldu? ondan önce ne vardı? sorularının henüz yanıtı yok.

bilinen şu: başlangıçta teorik olarak sonsuza yakın bir enerji (ısı), sonsuza yakın bir yoğunluk altında. henüz evren yok, bizim fiziğimize göre bir 'hiç' var. büyük patlama ile bu 'hiç' maddeye, mekana, zamana dönüşüyor.

büyük patlamanın 20. saniyesinde, atomun elementar parçası olan quarks'ların, parça - anti parça simetrisi (dengesi) bozuluyor. antisini bulamayan parçalar açıkta kalıyolar ve atom çekirdeğini, yani proton ve nötronları oluşturuyorlar. tek proton tek nötron ve tek elektronu olan ilk madde hidrojen meydana geliyor.

büyük patlamanın 3. dakikasında evren hala 1 rakamı yanına 35 sıfır konması ile ortaya çıkan sayının celsius ölçüsüne karşılık gelecek kadar sıcak. yani çekirdek füzyon (nükleer füzyon) için şartlar olgun. iki hidrojen atomu bu fırsat sonucu kaynaşıyor (füzyon), helyum maddesini oluşturuyorlar. 3. dakikada artık iki maddemiz var hidrojen ve helyum.

hoşgeldin evren. bu iki madde 400 milyon yıl sonra ilk güneşleri oluşturuyor. güneşler patlıyor, süpernovalar ile çekirdek füzyonu için gerekli olan enerjiler açığa çıkıyor. hafif atomlar , birleşerek ağır atomları meydana getiriyorlar.yeni maddeler (elementler) oluşuyor. yeni yıldızlar, yıldız kümeleri, galaksiler, galaksi kümeleri filan bir şenliktir alıp başını gidiyor.

bundan 4,5 milyar yıl önce bizim galaksimizde (samanyolu) dev bir güneş patlayıp süpernova haline geliyor, bu baba güneşimizin enkazından , şimdiki güneş sıstemimiz ve akabinde uludağ sözlük "hede" diyor.

"hoşgeldin bebek. yaşamak sırası sende".