mesnevi

mesnevi şarihlerinden şefik çan'ın bu husustaki görüşleri şöyledir:

"mevlana'nın anlattığı hikâyeler arasında bazı güldürücü, bazı müstehcen olanları da vardır. mesnevi'ye aldığı hikâyelerin kaynakları bir taraftan hind, bir taraftan yunan ve roma edebiyatına uzanmaktadır. bu hikâyelerden kelile ve dimne'den hayvanlara ait efsaneler aldığı gibi latin şairi apolla'dan da, eşeğe gönlünü kaptıran bir kadının hikâyesini almaktadır. çünkü mevlana çok sevdiği büyük peygamberin yolundadır. çünkü büyük peygamber sallallahu aleyhi ve sellem 'hikmet mü'minin yitik malıdır,..' buyurmuşlardır. onu nerede bulursa alır. mevlana mü'minleri hakikatten haberdar etmek için uygun bulduğu yerlerden hikâyeler almıştır."

"bu hikâyeleri güldürmek, eğlendirmek için değil, ibret ve hikmet almak için iktibas etmiştir. nitekim hazreti mevlana, mesnevi'de bulunan bir iki açık saçık hikâyeyi kastederek:"

"benim beytim beyt değildir, iklimdir
benim hezelim (şaka), hezel değil,
ibret öğretmek için söylenmiştir."
"bazen kur'an'da, şeytanın iğvalarını bize rabbimiz'in diliyle anlatılır ki, insanoğlu apaçık düşmanı olan şeytanın hilelerini ve tuzaklarını tanısın ve bilsin. ancak bunların ifrat ve tefrit hali vardır. bazen saf zihinleri idlal edebilir ve insanların gözlerini açabilir. bazılarının sureti hakdan görünerek okullarda cinsellik dersleri konulmasını istemesi gibi. bu takdirde, ilmini yapan pratiğini uygulamak isteyecektir."

"zaman zaman şeytan ve nefsin desiselerini, oyunlarını ve tuzakların anlatmak için de böyle hikayeler anlatmıştır. esasen bunların veriliş nedeni araştırldığında büyük hikmetler saklı olduğu görülecektir."

"dolayısıyla, mevlana'yı inkâr eden varsa; anlamadığından ve makamı yetişmediğindendir. istismarcılarının maksadı ise, bambaşkadır. mevlana'yı çözenler ancak kalp yoluyla çözebilirler, ona ulaşmak isteyenler, ancak aşk tarikiyle ulaşabilirler."

"mesnevi’yi baştan sona okuyan bir kişi altı ciltlik eser içerisinde yaklaşık on-on beş kadar müstehcen içerikli hikayenin yer aldığını görür. mevlâna bu hikayeleri vermek istediği mesajı daha iyi ifade etmek için kullanmıştır."

"örneğin: “dünyada yüzbinlerce tuzak ve dane vardır. biz ise, aç ve harîs kuşlar gibiyiz.” (mevlana, i/256.) diyen mevlana hazretleri, nefsin işlediği günahlardan kurtulması için günahları değil nefsi öldürmesi gerektiğini anlatmak ister. çünkü her kötülüğün kaynağı nefistir:"

nefis, bütün kötülüklerin anasıdır. mevlâna, bunu şöyle bir temsille anlatır:

“biri annesini öldürür. ‘niye anneni öldürdün?’ derler. ‘zina yapıyordu.’ cevabını verir. ‘anneni öldüreceğine adamı öldürseydin.’ dediklerinde şöyle der: ‘her gün bir adam mı öldürmeliydim?’
"burada, kötülüklerin önünün kesilmesi için nefsin öldürülmesi yeterlidir, demek için böyle bir örnek verilmiştir."

"bu bağlamda diyebiliriz ki mesnevi bir tefsirdir. mesnevi aynı zamanda bir terbiye kitabıdır. o, anlattığı hikayeler ve vardığı sonuçlarla insan nefsinin en çirkin tuzaklarını ortaya çıkarır. bir anlamda insan nefsini deşifre eder. mesnevi bir tasavvuf kitabıdır. insanın nasıl hakk’a yakın olacağını anlatır. mesnevi bir aşk kitabıdır. ilahi aşkın namelerini terennüm eder..."

aslında mevlâna’nın söz konusu hikayelerinde anlattığı olaylar her devirde az veya çok karşılaşılan türden olaylardır. günümüzde hemen her gün televizyonlarda hatta sokaklarda iğrenerek karşılayıp hemen geçtiğimiz böylesi onlarca olay mevcuttur.

https://sorularlaislamiye...ndirmek-gerekir-mesnevide