amerikan devrimi

çok geniş bir zaman dilimi ve perspektifinde irdelenmesi gereken; dönem konjonktür ve şartlarının kendilerine tanıdığı imtiyazlar nihayetinde, "koloni kıskacı"ndan sıyrılıp, tüm dünyaya arketip oluşturacak türde hürriyete sahip lümpen devrim.

ilk etapta; ispanya, portekiz, belçika gibi armadası kuvvetli ülkeler kıta üzerinde denetim sağlarken; zamanla fransa mühim bir başat güç olmaya başladı. sonraki zamanlarda, ingiltere de, yeni dünya dan faydalanmak isteyince, fransa ile çıkmaza düştü.
iki devlet dünya literatürüne; yedi yıl savaşları olarak geçen muharabeler zincirinde, savaştılar. ve savaşın galibi ingiltere, kanada'yı, fransa'dan aldı.

ancak savaş, her iki ekonomiyi fena halde sarstı! bihassa ingiltere galip olmasına karşın; içteki karmaşık durumları da göz önünde bulundurup, bir dizi önlem paketi hazırladı. bunların en bilineni ise; kendi halkını münezzeh tutup, kolonilere yüklediği ağırlaştırılmış "vergi" zorunluğu idi.

ancak: ingiltere'nin yer aldığı her savaşta, kendisine lojistik destek sağlayan kolonilerin, artık canları burunlarına gelmişti. ve ingilizlerin sömürgelerine gönderdikleri çay yüklü gemiyi batırarak, ilk tepkileri gösterip, fitili ateşlediler...

george washington önderliğinde konuşlanan ordu, kıtada tekrar başat güç olmak isteyen fransa, portekiz, ispanya gibi devletlerce yardım aldı. ve daha fazla kayba uğramak istemeyen ingiltere, bu 13 cesur koloninin bağımsızlığını tanıdı.

amerikan devrimi; sonrasında belirlenen, amerikan bağımsızlık bildirgesi sonucu, ilk kez tanışılan; anayasal haklar ve demokrasi gibi öncü yeniliklerle; başta ihtilale uzanan yolda, fransa olmak üzere, tüm avrupa'yı derinden etkiledi.

ilk etapta dini olmayan, ve harcıalem monarşi rejmini ellerinin tersi ile iten bu yeni ülke, dünya tarihinin görmüş olduğu; en temiz ve net kuruluşu yaptı..