tck 301

türklüğü, cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağılama

madde 301 - (değişik: 30/4/2008-5759/1 md.) (1) türk milletini, türkiye cumhuriyeti devletini, türkiye büyük millet meclisini, türkiye cumhuriyeti hükümetini ve devletin yargı organlarını alenen aşağılayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılayan kişi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.

(4) bu suçtan dolayı soruşturma yapılması, adalet bakanının iznine bağlıdır.

- soyut tehlike suçudur. söz ile gerçekleşen aşağılamalarda teşebbüs olmaz. buna karşılık yazı ile gerçekleştirilenlerde ise teşebbüs aşamasında kalması mümkündür.

bu suç özel tahkir niteliği taşıyan suçlardandır. (şerefin dışında başka bir takım değerlere tecavüz)

türkiye cumhuriyeti hükümeti, devletin yürütme organı olarak başbakan ve bakanlardan oluşan bakanlar kurulunun tümünü ifade etmektedir. tek tek başbakana veya bakanlara hakaret bu madde kapsamına girmez.

kasten işlenen bir suç olduğundan, fail hem alenen aşağıladığını bilecek hem de anayasal kuruluşları aşağılamak isteyecektir. (mehmet emin artuk, s.228)

- aşağılamak: değerinden düşük göstermek. küçültücü davranışlarda bulunmak,, hor görmek. (tdk)

- alenen: açıktan açığa, herkesin gözü önünde, herkesin içinde, gizlemeden, açıkça. (tdk)

- ''... bir kere bu gibi yazıların incelenmesinde göz önünde tutulması gereken esas, bu yazıların münhasıran eleştiri veya özellikle tahkir kast ve niyetiyle yazılıp yazılmadığını belirtmektir. bunu açıklamak için ise yazının tüm olarak incelenmesi gerekir. yoksa yazıları parçalayıp kırık anlam vermeye uygun değildir. bu itibarla medlulü küllilerin ihmali ile medlulü cüzilere iştirak eylemek doğru değildir. (yargıtay ceza genel kurulu, 23.03.1942 - 68/73)

- zehirli kan sözcüğü ile amaçlanan, ermeni kimliğindeki sağlıklı yapıyı bozan saplantı olduğu; türk sözcüğü ile de ermenilerdeki ''türk olgusunun'' kastedildiği görüşlerine katılınmamış, yazarın, türk-ermeni ilişkileri ve tarihsel süreci kendi bakış açısıyla yorumlarken türkler için ''paranoya'', ermeniler için ''travma'' sözcüklerini kullanması, 7. yazıda, ermeni dünyası yaşadığı tarihi dramın gerçekliğin farkındadır ve bu gerçeklik bugün dünya ülkelerinin ve türkiye'nin kabul edip etmemesi ile değişecek değildir. düşüncelerine yer verdikten sonra, ''gayrı herkesi kendi vicdansızlığıyla başbaşa bırakma zamanı gelip de geçmiştir. bu gerçekliği kabul edip etmemek, esasen herkesin kendi vicdani sorunudur, bu vicdan da temelini bizatihi insanlık denilen ortaklığımızdan -insan kimliğimizden- alır. dolayısıyla gerçeği kabul edenler asıl olarak kendi insanlıklarını arındırırlar.'' yönündeki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, sanığın yazısında küçültme unsuruyla kullandığı ''zehirli kan'' sözcüğünün türklere yönelik kötü niyetle ve tezyif amacıyla kullanıldığı anlaşılmıştır. suça konu yazının yayımlandığı mevkute, sanığın konumu, hitap edilen kitle, kullanılan ibarenin türklüğü tahkir ve teyzif edici nitelikte bulunduğu, esasen bu amaçla da kaleme alındığı ermeni toplumunu yüceltirken türk toplumunu aşağılamanın ifade özgürlüğü ve eleştiri kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. (yargıtay ceza genel kurulu, 11.07.2006/169-184)

-
1. katil devlet, sömürgeci, soykırımcı devlet cumhuriyeti aşağılamadır.

2. iktidar sözcüğü hükümetle eş anlamlı değildir.

3. hakimler ve cumhuriyet savcılarının bir kısmı veya bir mahkeme heyetinin aşağılanması bu madde kapsamında değildir.

4. komutanına kızıp, asker ve subaya ana avrat hakaretin yanında aynı hakaretin ordu için söylenmesi bu madde kapsamındadır.

5. bütün subayları kapsayacak şekilde hakaret bu madde kapsamındadır.

6. olaylara el koyan sınırlı sayıdaki görevlilerin uygulamalarına ilişkin anlatımlar bu madde kapsamında değildir.

7. ''cellatlar, vahşiler, hunhar soyguncular, satılmışlar, vicdansızlar, bu ülkeyi soyanlar, reziller'' aşağılamaları bu madde kapsamında suç oluşturur.

8. ''yurttaşlarımızın üstüne iktidarın satılmış köpekleğini yapan polis, panzerleri ile yürüyordu'' sözleri bu madde kapsamındadır.

9. aşağılama içeren bildiriler dağıtılmadığından (alenileşmediğinden) bu madde kapsamında suç oluşturmaz.

10. okulun sınav salonunda sorulan sorulardaki aşağılamalarda aleniyet yoktur.

11. ''seni devlete şikayet ederim'' beyanına karşılık ''seni de devletini de sikerim'' sözleri kişiye karşı hakaret olup bu madde kapasamında değerlendirilemez. (yargıtay kararlarından)