halide edip adıvar

demokratik bir ülke kurulacağını düşünürken bir diktatörlüğe dönüşen türkiye cumhuriyeti'ni gördükten sonra atatürk'e muhalif olmuştur. tüm muhalifler istiklal mahkemelerinde yargılanıp asılmaya başlayınca eşiyle birlikte kaçmıştır. yurt dışında muhalefete devam etmiştir. atatürk'ün ölümüyle yeni diktatör inönü, atatürk'ün izlerinin silinmesini istemiş ve bu amaçla atatürk'e muhalif insanların yurda girişine imkan sağlamıştır. ancak gelenlerin atatürk'ün kişiliğine değil diktatörlüğüne karşı olmaları sonucu inönü'nün de beklediğinden fazlası olmuş, muhalifler bu kez de inönü'ye muhalif olmuşlardır.

--spoiler--
Cami Baykut Halide Edip Adıvar'dan ve Dr. Adnan Adıvar'dan da yazı alınmasını önermişti . Sabiha Sertel bu amaçla Halide Edip Hanım' ı evinde ziyaret ederek derginin amaçlarını anlattı . Dörtler'in de kadroda yer alacaklarını belirttikten sonra kendisinden sürekli yazı istedi. Halide Hanım'ın yanıtı şu oldu:

"Ben de ülkede demokratik bir rejimin kurulmasından yanayım. Bu diktatörlük sistemi Atatürk'ün kurduğu bir sistemdir. Biz buna karşı geldiğimiz için gadre uğradık ve ülkeden ayrılmak zorunda kaldık. Dünyanın bugünkü durumunda artık bu sistem yürütülemez. inönü'nün istenen özgürlükleri vereceğine inanmıyorum. O bir politika cambazıdır . Bir gün totaliter sistemin başında olur, ertesi gün demokrasi yanlısı görünür . Bir başka gün faşist yöntemleri kullanır. Daha ertesi gün sosyalist olur. Bu değişmeler iktidarı elinde tutmak içindir. Celal Bayar yarın iktidara gelirse onun da bu özgürlükleri vereceğine inanmıyorum. "

Sabiha Sertel de güvenmiyordu, ama demokrasi yolunda bir şeyler yapılmasının gerektiğine inanıyordu. Şöyle dedi :

"Hangi istasyona kadar birlikte gidebilirsek kârdır. Gerçek demokrasinin kurulmasını isteyenleri birleştirmeliyiz. Görüşler dergisi değişik kişisel inançları , ideolojileri olan insanları demokrasi davasında birleştirmeye yönelik bir forum olacaktır."

Halide Hanım kadroyu olumlu karşıladı ve Cami Bey'in dergiye katılmasına sevindiğini belirterek şöyle dedi :

"Cami Bey dünyanın en namuslu insanıdır. inançlarında samimidir . Atatürk'ün diktatörlüğüne karşı geldiği için onu yerden yere vurdular . Gerçek bir demokrasi savunucusudur. Tevfik Rüştü Aras'ın Sovyet dostluğu inancında samimi olduğuna inanıyorum. Bayar grubuyla birleşmesi kaybettiği yeri geri almak içindir. Behice Boranla bir toplantıda bulunmuştum. 'Dağları ben yarattım' gibi bir havası vardı . Bana karşı öyle küstahça konuştu ki bütün toleransıma rağmen kendisini azarlamak gereğini duydum. Bütün bunlara rağmen ben Görüşlere yazı yazarım. Ancak birinci sayı çıksın, ben ikinciye yazı veririm."

Adnan Adıvar, eşinin dergiye katılmasını hiç de iyi karşılamadı .

"Halide, Halide! Ne yapıyorsun?" diye kükredi.

"Biz ismet Paşa'ya nasıl karşı çıkabiliriz? Bizim yurda dönmemiz için harcadığı çabalan unutuyor musun?"

Halide Hanım kendini inönü'ye karşı borçlu saymıyordu. Şöyle dedi :

"Atatürk bize karşı çıktığı zaman, biz de Türkiye'den kaçma zorunda bırakıldığımız zaman ismet Paşa'nın Atatürk'ü desteklediğini hiç unutmuyorum. Evet, sonra ismet Paşa ülkeye dönmemiz için bize yardım etti. Ama bugün sorun ülkede demokratik bir rejimin kurulmasıdır."
--spoiler--

alıntı: hıfzı topuz> başın öne eğilmesin romanından.