nedim

gerçek bir troll. 18. yüzyıl trollü.
sevgiliyi göklere çıkardığı manyak gibi övdüğü, onsuz olamayacağını anlattığı mükemmel gazelin sonunda yazdığı beyit:

Bü’l-aceb ‘ayyâr-ı efsûngersin ey kilk-i Nedim
Çok tabiat sarhoş eylersin bu dârûlarla sen

Ey Nedim'in hilekâr kalemi! Ne kadar şaşılacak kabiliyette bir büyücüsün. Sen bu yazdığın ilaçlarla çok tabiatı sarhoş etmeye muktedirsin.

şiirin tamamı:

Akıbet gönlüm esir ettin o gîsûlarla sen
Hey ne câdûsun ki âteş bağladın mûlarla sen

Gamze-i fettânını koydun ki yıkdı âlemi
Bahse dalmışken çeh-i Babil’de câdûlarla sen

Görmeden mecnûnların sahradaki cem’iyyetin
Sevdiğim meşk-i nigâh eylerdin ahularla sen

Serv-i dil-cûyumdan ayrı geşt-i gülşen istemem
Var yürü istersen ey eşk-i revân cûlarla sen

Nâzdan hâmuşsun yohsa zebânın duymadan
istesen bin dâstan söylersin ebrûlarla sen

Şûhdur tâ şöyle reftârın ki fark etmez bakan
Şöyle gitsen serv-i âzâdım akar sularla sen

Bü’l-aceb ‘ayyâr-ı efsûngersin ey kilk-i Nedim
Çok tabiat sarhoş eylersin bu dârûlarla sen

şuhane akımının temsilcisi çapkın nedim.

Lale Devri'nin meclislerinde aranan şairdir.
isyan sırasında damdan düşmüştür.

Sevgili dostlar sizlerle yaşadığım bir şoku paylaşmak istiyorum. Hemen hemen hepimiz bu ülkenin okullarında okuduk. Divan edebiyatı diye bir edebiyat öğrendik. Bu edebiyata Nedim diye bir divan şairi öğrendik. Beni aklımda kalan bir şiiri var. Muhakkak sizlerden de çoğunun aklında kalmıştır. O şiirden aklımda kalan beyit:
Gülelim oynayalım kam alalım dünyadan.
Ma-i tesnim içelim çeşme-i nev peydadan.
Görelim Ab-ı hayat aktığını ejderhadan.
Gidelim serv-i revanım yürü Sadabade.
Bize öğretilen burada Nedim'in serv-i revanım dediği kişinin yani sevgilisinin bir kadın olduğuydu: Ben yeni öğrendim ki bu bir erkekmiş. Beni şoke eden de bu. Bu da kesin olarak ispat ediliyor. Yani tahmin falan değil. Nasıl ispatlanıyor? Şiirin devamında Nedim demiş ki:
izin alıp cuma namazına deyu maderden.
Mader kelimesi Farsçada anne demek. Zaten ingilizce'ye mother diye aynen geçmiş. izin alan kim? Küçük erkek oğlan. Erkek olduğu nereden belli: Cuma namazına her halde kadın izin almayacak. Nedim denilen adam sevgili olarak gördüğü küçük oğlana diyor ki: Annene de ki ben cumaya gidiyorum de ve beraber gidelim eğlenelim diyor.
işte birilerinin böğüre böğüre Osmanlı dedikleri, atamız dedikleri gözlerinde büyüttükleri, öve öve bitiremedikleri Osmanlı budur sevgili dostlarım. Oğlancıdır. Hadi böğüre böğüre Osmanlı deyin şimdi göreyim! Osmanlı denilen cehaletle eş anlamlı olan devlet buydu. Hadi böğüre böğüre Osmanlı deyin! Sizi padişah denilen halkın kanını emenlerin kulluğundan kurtarıp insan ve vatandaş yapan birey yapan Atatürk'e düşman olacak mısınız hala?
Not: Devamındaki beyiti gizlemişler okullarda okuturken.

ma-i tesnim içilen çeşmeyi ve ejderhadan akan ab-ı hayatı da anladınız siz. söyletmeyin şimdi beni.

yarın şarkılarını okuyacağım divan şairidir. Biraz da gülelim ama değil mi?

beşiktaş'ta caddesi de vardır.
(bkz: şair nedim caddesi)

rahmetli yaşasaydı büyük alemci olurdu, pavyondan çıkmazdı. atadan dededen kalan malı mülkü de sarı tutku peşinde harcar 35 yaşında dımdızlak ortada kalırdı.

nice nedimler harcanıyor pavyon köşelerinde şu anda. hayat işte.

(bkz: şair nedim caddesi)

Türkî

Sevdiğim cemalin çünkü göremem,
Çıkmasın hayalin dil-i şeydadan.
Hâk-i pâye çünkü yüzler süremem,
Alayım peyamın bâd-ı sabâdan.

Kebûd çeşm-i bî-rahm etti nigâhın.
Âşıkların göğe çıkardı âhın.
Sordum gerdeninden zülf-ü siyâhın,
Bir cevap vermedi aktan karadan.

Sevdiğim bendene düşerse hizmet.
Kapında kul olmak canıma minnet.
Göre idim sende buy-i muhabbet.
istediğim budur sen bîvefadan.

Nedimâ hüsnüne olmuştur âşık.
Öyle bir âşık kim kavlinde sâdık.
Kereme ne kadar değilse layık.
Ar etmez efendim şehler gedâdan.

gazelleri bana çok iyi geliyor. pdf den okuyorum ama bir nedim divanı almak lazım, sonra da sıradan hepsini ezberlemek. çok eğleniyorum gazellerini okurken.

\"zannetme duhteri rezi rind ile gizlidir
onunla şeyh efendi de babalı kızlıdır.\"

"hal kafir zülf kafir çeşm kafir el aman
ser be ser iklim i hüsnün kafiristan oldu hep"

babamın adıdır.

son beyiti okumadan da şairini anlatan bir gazeli:

\"Murâdın anlarız ol gamzenin iz’anımız vardır
Belî söz bilmeziz amma biraz irfanımız vardır

O şuhun sunduğu peymaneyi reddetmeziz elbet
Anınla böylece ahd etmişiz peymanımız vardır

Münasibdir dana ey tıfl-ı nazım hüccetin al gel
Beşiktaş’a yakın bir hane-i viranımız vardır

Elin koy sine-i billura rahm et aşıka zira
Beyaz üzre bizim de pençe bir fermanımız vardır

Güzel sevmekde zahid müşgilin var ise bizden sor
Bizim ol fende çok tahkikimiz itkanımız vardır

Koçup her şeb miyanın canına can katmada ağyar
Be hey zalim sen insaf et bizim de canımız vardır

Sıkılma bezme gel bî-gâne yok da’vetlimiz ancak
Nedimâ bendeniz bir dâhi sultanımız vardır\"

kafir redifli gazeli aklıma geldi. türk şiirinin herhalde en eğlenceli şairi nedim. sadece kendisi eğlenmiyor ben de eğlendim.

"Tahammül mülkünü yıktın Hulagu Han mısın kafir
Aman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kafir

Kız oğlan nazı nazın şehlevend avazı avazın
Belasın ben de bilmem kız mısın oğlan mısın kafir

Ne ma'na gösterir duşundaki ol ateşin atlas
Ki ya'ni şule-i cansuz-ı hüsn ü an mısın kafir

Nedir bu gizli gizli ahlar çak-i giribanlar
Aceb bir şuha sende aşık-ı nalan mısın kafir

Sana kimisi canım kimi cananım deyü söyler
Nesin sen doğru söyle can mısın canan mısın kafir

Şarab-ı ateşinin keyfi rüyun şul'elendirmiş
Bu haletle çerağ-ı meclis-i mestan mısın kafir

Niçin sık sık bakarsın öyle mirat-ı mücellaya
Meğer sen dahi kendi hüsnüne hayran mısın kafir

Nedim-i zarı bir kafir esir etmiş işitmiştim
Sen ol cellad-ı din ol düşmeni iman mısın kafir"