lümpen proletarya

kabaca sınıf bilinci gelişmemiş işçi sınıfı için kullanılır. lumpen almanca'da paçavra demekmiş, muhtemelen baldırı çıplak denmek istenmiş.*

Proletaryanın, hiçbir olanağa sahip olmayan ve sınıf bilincinin yokluğuyla belirginleşen bölümünü adlandıran marxçı terim.

sınıf bilincinden yoksun, burjuvazinin yedeği olan işçi sınıfının parçası olan bireylere verilen isim. henüz daha sınıf bilincine sahip olmamasından dolayı bu ismi alır. fakat ülkemizde aşağılanmak için kullanılan hakaret içerikli sözcüktür.

ülkemizdeki proleterya sınıfına mensup birine bu söz öbeğini söylediğiniz zaman muhtemelen boş gözlerle bakacaktır.o yüzden bunun anlamını bilmeyen birinin bu bilince sahip olmasını beklemek zaten hayal olur.

işsiz , güçsüz ve sınıf bilinci olmayan yoksullardır . (K. Marx)

engin ardıç'ın hemen her yazısında bahsi geçen, genelde köylülere atfen söylenmiş olan bir sözdür.

haklarının bilincinde olmayan veya onlar için mücadele etmeyen işçi kesimini tanımlar.

marksist, komunist ve bilumum zırvalık peşinde koşan benzer meşrepteki oluşumların, kendilerine destek vermeyerek ekmeğinin peşinde giden işçileri dışlayıp onlara hakaret etmek için kullandıkları tanımlama.

sınıfdaşının grevine, işten çıkarılmasına destek vereceği yerde 'e ama çöpçüler, telekom işçileri dünyanın maaşını alıyor ben alamıyorum' diyen proleteryadır. ya da televizyonda bülentleri, ebruları, alileri velileri izlemekten helak olmuş 'ulan nasıl ve neden' diye sormayan işçidir. işçi olduğundan habersiz, tulumlarını çıkaran tamirci çırağıdır.

yıllardan beri kişiliği değişen kesimdir. şu anki hallerinde, eğer proleterya lümpense sorun yoktur diyebiliriz. ama bunun nedeni proleteryanın lumpenleşmesi değildir, sonucu lümpenleşmeyse, burada bir sorun yoktur. zira proleterya'nın bu devirde lümpen olabilmesi için hakkını alabilmesi, rahat bir yaşam sürebilmesi gereklidir. o halde sorun nedir? illa ki sınıfların yok edilmesi mi gereklidir? o zaman bu dogmatik bir yaklaşım değil midir? tabii anlamına bağlı olarak işler değişir.

(bkz: uludağ sözlük yönlendirmeleri piç etme ekibi)

(bkz: doğru söyleyeni sözlükten kovarlar)
achtung achtung.

(bkz: uludağsözlük hata tespit ekibi)

marx'ın almanca Lumpenproletariat diye tanımladığı sınıftır. devrimden, proleter sınıftan, işçi haklarından bihaber olan sınıftır. türkiye ülkesindeki proleter sınıfın %90'ını oluşturur.

marksist literatürde toplumun en alt katmanlarında bulunan, düzenli üretim ilişkilerinin dışında kalabilen, işsizleri, sürekli ve güvencesiz işlerde çalışanları, evsizleri ve çeşitli marjinal grupları kapsayabilen toplumsal kesimi ifade eden kavram. ancak her işsizin, yoksulun veya güvencesiz çalışanın otomatik olarak lümpen proletarya sayılması doğru değildir.

marx ve engels'in kavrama yaklaşımında mesele yalnızca ekonomik yoksulluk değildir; bu kesimin sınıfsal konumu, üretim ilişkileriyle bağı ve siyasal mücadelede oynayabileceği rol de önemlidir. özellikle marx, louis bonaparte'ın 18 brumaire'inde lümpen proletaryanın farklı toplumsal kesimlerden oluşan heterojen yapısını ve siyasal olarak manipüle edilebilirliğini tartışır.

burada kavramın en çok yanlış anlaşılan tarafı ortaya çıkıyor. lümpen proletarya, günlük dilde kullanıldığı gibi doğrudan ahlaksız, cahil veya görgüsüz insan demek değildir. bir insanın davranışlarını beğenmemek, onu sınıfsal açıdan lümpen ilan etmek için yeterli değildir. kavramın teorik bir arka planı vardır ve gelişigüzel bir hakarete dönüştürüldüğünde açıklayıcılığını kaybeder.

öte yandan marx'ın bu kesime kuşkuyla yaklaşmasının tarihsel bir nedeni vardır. üretim süreciyle ve örgütlü işçi hareketiyle bağları zayıf olan grupların, koşullara göre farklı siyasal güçlerin etkisine girebileceğini düşünüyordu. ancak bu, yoksulların doğaları gereği gerici olduğu ya da belirli bir siyasal çizgiyi izlemek zorunda oldukları anlamına gelmez.

bugün kavramı tartışırken daha önemli bir soru sormak gerekiyor: güvencesizliğin, işsizliğin ve toplumsal dışlanmanın yaygınlaştığı bir düzende insanları örgütlü bir sınıf siyasetinden uzaklaştıran koşullar nelerdir?

çünkü insanları yalnızca ekonomik konumlarına bakarak tanımlamak, onların siyasal tercihlerini ve toplumsal davranışlarını bütünüyle açıklamaya yetmez. sınıfsal konum kadar örgütlenme biçimleri, eğitim, siyasal kültür ve tarihsel koşullar da belirleyicidir.

kısacası lümpen proletarya, sosyal medyada hoşlanılmayan insanlara yapıştırılacak havalı bir etiket değil; sınıf teorisi içinde anlamı ve sınırları tartışılması gereken bir kavramdır. her yoksul işçi lümpen olmadığı gibi, kendisini proletaryanın temsilcisi olarak gören herkesin de sınıfsal bilince sahip olduğu varsayılamaz.