lezgi

Bir çerkes boyu olmayan, babaannemin de mensup oldugu kuzey kafkas halki. Çerkes, adigelerin 12 boyunu olusturan halklari kapsayan bir terimdir. Bunlar Kabardey, şapsığ, abzeh gibi çerkesçenin farkli lehcelerini konusan halklardir.

dağıstan'da da bulunurlar.

bugünkü rusya federasyonunun içinde bulunan dağıstan cumhuriyetinin güneydoğu kısmında yaşayan kuzey kafkasya halkıdır. lezgiler, samur ırmağının orta ve yukarı kısımlarından başlayarak şamahı yöresine kadar uzanan bölgede yerleşmişlerdir. lezgi nüfusunun bir kısmı azerbaycan sınırları içerisindedir ve azerbaycana kafkas kültürünün taşınmasında önemli rol oynamışlardır. lezgiler de tıpkı türkler gibi bir takım boylara ayrılır bunlar: rutul,agul, tsakhur ve tabasaranlardır. 2002 nüfus sayımına göre dağıstan cumhuriyeti içindeki lezgi sayısı %13 yani 336 bin civarındadır.

Kafkasya'nın yerli halklarından biridir. Konuştukları dil Lezgice olarak adlandırılır.

Lezgiler Kafkasya'nın en kadim halklarından süreci. Dağıstan'ın güneyi ile Azerbaycan'ın yayılmış olduğu bir halde olan Lezgiler, VIII. Yüzyılda Arapların Kafkasya'ya gelmesiyle birlikte Müslüman oldular. Sünnî bir topluluk olan Lezgiler XVI. Yüzyıla kadar Şirvanşahlar'ın yönetimi altında kaldılar. Daha sonra Şiî Safevî Devleti'nin hakimiyeti adına girdiler. 1578-1590 yılları arasında geçici bir Osmanlı tabiiyetinden sonra tekrar iran'ın hakimiyetine girdiler. 1700 yılından itibaren Hacı Davud'un liderliğinde birleşerek Safevîlere karşı isyan hareketi başlatan Lezgiler, Şirvan'da bağımsız bir Lezgistan devleti kurmaya teşebbüs ettiler. Bu isyan sırasında Hacı Davud'un Şamahı'da bulunan Rus tüccarlarını öldürmesi, I. Petro'nun Lezgiler üzerine yürümesine neden oldu. Ancak Osmanlı Devleti'nin müdahalesiyle Hacı Davud'u himaye etmesiyle birlikte, I. Petro Lezgiler üzerine yaptığı seferi sürdürmek zorunda kaldı. Lezgi isyanları ve Afgan istilası sonucu Safevî Devleti'nin çökmesi üzerine, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında anlaşarak Safevîlerin elinde bulunan Kafkasya'yı paylaştılar. Bu olaylar sırasında iki devlet arasındaki ilişkiler yürüten elçilerin faaliyetleri ve Lezgilerin bağımsız bir devlet kurma yolunda Bâbıâli'yle olan ilişkilerin sürdürülmesi muhtevasını oluşturmaktadır. Ayrıca Lezgi adının etimolojisi ve bu ismin hangi bölümleri kapsadığı, Lezgilerin yaşadıkları bölgeleri, nüfusları, dilleri ve ekonomileri de kapsamlı ele alınan bölümler arasındadır. Öte yandan Lezgilerin Türklükle herhangi bir münasebetlerinin olup olmadığı ve Osmanlı Devleti'nin Gürcistan hükümdarlığı döneminde (1723-1732) gerçekleşen Lezgi saldırıları da vardı.

azerbaycan da quba,qusar ve şamaxi rayonlarında bulunan aslı dağıstanada olan halk, bunlar azerbaycanda kendi dillerini konuştuklarından ve devlete karşı çıktıklarından dolayı pek sevilmezler, geneli dürüst insanlardır ve tam bir dağlıdırlar.

Türkiye'de de bulunulan bir ırk.

bir çerkes boyu. azerbaycan'ın kuzeyi (gusar, gebele, guba, şamahı); dağıstan'ın güneyinde(kasumkent, magaramkent, dokuzpara, derbent) yoğun olarak yaşarlar. dağıstan'da 350; azerbaycan'da ise 200 bin civarında lezgi yaşar.
lezgiler 1990'da derbent'de (bkz: sadval) adlı terör örgütü kurdular. bu örgütün amacı dağıstan'ın güneyi ile azerbaycan'ın kuzeyini birleştirmekti. ancak örgüt yeterli desteği alamadığı için faaliyetini durdurdu.
günümüz lezgilerinden birçok sporcu, az sayıda da sanatçı ve işadamı çıkmaktadır. bazı ünlü lezgiler
(bkz: süleyman kerimov)
(bkz: abdurahim isayev)
(bkz: dauren kurugliev)
(bkz: emre belözoğlu)
(bkz: hadise)