joseph brodsky

1940 - 1996 arasında yaşamış rus asıllı amerikalı şair ve yazar. fikirleri yüzünden haksızca hapsedildiğinde, jean paul sartre tarafından desteklenmiştir. sartre, brodsky' nin hapsedilmesini sertçe eleştirmiştir.

1986'da Ulusal Kitap Eleştirmenleri Ödülü'nü, 1987 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmış şair. 28 Ocak 1996 tarihinde New York'ta yaşamını yitirmiştir.

nobel ödüllü rus şairi. yaklaşık 25 yıl yaşadığı new york'ta 28 ocak 1996 pazar akşamı ölmüş. 1940 doğumlu olduğuna göre, öldüğünde 55 yaşındaydı. 1972 yılında ülkesinden kovulmuş, rusya'ya ve doğduğu kent leningrad'a bir daha dönmemişti. yaşamını new york'ta sürdürüyor, başta italya olmak üzere çeşitli ülkelere yolculuk ediyordu. bir ara istanbul'a da geldiğini bir yazısından ve bazı şiirlerinden biliyoruz.

şair olarak adını 1960'ta duyurmuş. özellikle gençlik arasında ve "resmi olmayan edebiyat çevreleri"nde sevilen, değer verilen bir şair olmuş. 1963'te "asalaklık" (!) suçlamasıyla sscb yüksek prezidyumu'nun bir kararıyla 5 yıl sürgün ve zorunlu çalışma cezasına çarptırılmış. sovyet yazarlar birliği'nin, ahmatova, marşak, şostakoviç gibi yazar ve sanatçıların çabalarıyla 1965'te serbest bırakılmış. fakat bir edebiyat yıllığında yayımlanan dört şiiri ve şiir çevirileri dışında, ürünlerini yayımlama olanağı bulamamış.

joseph brodsky'e 1987'de (47 yaşında) nobel edebiyat ödülü verildi. (böylece, bu ödülün değer görüldüğü beşinci rus yazarı ve eğer ivan bunin'i daha çok romancı ve öykü yazarı kabul edersek, boris pasternak'tan sonraki nobel ödüllü ikinci rus şairi oldu.) ödülleri tartışmak bence anlamsızdır. herhangi bir ödülün (hele edebiyat, sanat gibi değerlendirmelerde kişiselliğin, göreceliğin söz konusu olduğu alanlarda) ille de ve muhakkak şu ya da bu kişiye verilmesi gerektiğini ileri sürmek olanaksızdır. herhangi bir ödüle aynı anda birden çok kişinin layık olabileceği kuşkusuz, hatta kaçınılmazdır. bütün bunlar, brodsky'nin nobel ödülü için de geçerli. fakat her şeyin ötesinde onun yazgısı, ancak bir şaire ait olabilecek olağandışı bir yaşamöyküsü, olağandışı bir yazgıdır...

1987 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmış, Rus asıllı Amerikalı şair.

BOSNA EZGiSi

Sen bardağına içki doldurur
bir böceği ezer ya da saatine bakarken
parmakların kravatını düzeltirken
insanlar ölüyor

Acayip isimli kasabalarda,
kurşunlarla delik deşik, alevler içinde
nedenini niçinini bilmeden çoğu kez
insanlar ölüyor

Bilmediğin küçük yerlerde
haykırmaya ve Allahaısmarladık
demeye hiç şansı ve fırsatı olmadan
insanlar ölüyor

insanlar ölüyor sen aldırmazlığın
yeni havarilerini seçerken
kendini durduk yerde frenlerken bu nedenle
insanlar ölüyor

Senin komşun/kardeşin olan Slav
sevgi erdeminden o denli uzak kalmış ki
meleklerinin uçmaktan korktuğu yerlerde
insanlar ölüyor

Heykeller yadsırken
Kabil'in görüşünü, tarih
yazık ki ölenlerin
kanlarıyla besleniyor

Sen maç sonuçlarını izlerken,
gecikmiş raporlarını gözden geçirirken,
ya da bebeğine ninni söylerken
insanlar ölüyor

Zaman, katilleri kurbanlarından
keskin kana susamış kalemiyle ayıran,
senin soyunu,
katillerin soyuyla birlikte anacak.

Aşk

iki kere uyandım geceleyin,
ve ışıltılı sokak lambaları duruyordu
düşlerin yarım tümcelerini tamamlayamayan
ve havsalamı dindiremeyen üç nokta gibi.

Gebe olduğunu düşledim.
Yıllardır ayrı olsak da birbirimizden,
gene de biliyordum suçumu,
ve ellerim okşuyordu gergin kasığını,
fakat gene de yataktaki pantolonu

ve elektrik düğmesini buldu ellerim. Ve gider gitmez,
anlamıştım ki seni karanlıkta yüzüstü bırakarak
terk etmiştim, bir düşte, fakat beni beklemeyi
istiyordun sen, ve bir bakışla bile
kınamıyordun beni bu apaçık

suçumdan ötürü. Çünkü – karanlıkta olur
ışığın parçaladığı şeyin suçu.
Orada evlendik ve iki sırtlı iki hayvanı
taklit ettik, ve gelecekteki çocuklarımız
yalnızca bahanesiydi çıplaklığımızın.

Bir keresinde, başka bir gece, duruyordun
bakışım için böylece, bitkin, sıska,
ve görüyordum henüz adı olmayan
bir kız ya da bir oğlan çocuğunu, ve o vakit
uzatamıyordum ellerimi
elektrik düğmesine doğru, hakkım yoktu
sizleri gölgelerin ülkesinde bırakmaya,
günün duvarları önünde dilsizdim
ve sizler için ulaşılmaz olduğum
o gerçek dünyaya bağlıydınız sizler.

Joseph Brodsky

çeviri : ismail haydar aksoy

20. yüzyılda yaşamış, nobel ödüllü, rus asıllı amerikan deneme yazarı ve şair.

"...
çünkü karanlıkta olur ışığın parçaladığı şeyin suçu.
orada evlendik ve iki sırtlı iki hayvanı taklit ettik,
ve gelecekteki çocuklarımız yalnızca bahanesiydi çıplaklığımızın..."

(d. 24 Mayıs 1940, Leningrad (günümüz St. Petersburg - ö. 28 Ocak 1996, New York), Rus asıllı ABD'li şair.

1940 yılında doğan Brodsky yazmaya henüz 18 yaşında başlamıştır. 1964 yılı Mart ayında Arkhangelsk'e çalışmaları anti-sovyet bulunduğu için 5 yıllığına sürgüne gönderilmiştir ancak kasım 1965 yılına kadar burada kalmıştır. 1972 yılında sınır dışı edilip, kısa bir süre Viyana ve Londra'da kaldıktan sonra ABD'ye yerleşmiş ve 1977 yılında Amerikan vatandaşı olmuştur. 1987 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır. 1996 yılında 55 yaşında ölmüştür.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Brodsky