joseph brodsky

nobel ödüllü rus şairi. yaklaşık 25 yıl yaşadığı new york'ta 28 ocak 1996 pazar akşamı ölmüş. 1940 doğumlu olduğuna göre, öldüğünde 55 yaşındaydı. 1972 yılında ülkesinden kovulmuş, rusya'ya ve doğduğu kent leningrad'a bir daha dönmemişti. yaşamını new york'ta sürdürüyor, başta italya olmak üzere çeşitli ülkelere yolculuk ediyordu. bir ara istanbul'a da geldiğini bir yazısından ve bazı şiirlerinden biliyoruz.

şair olarak adını 1960'ta duyurmuş. özellikle gençlik arasında ve "resmi olmayan edebiyat çevreleri"nde sevilen, değer verilen bir şair olmuş. 1963'te "asalaklık" (!) suçlamasıyla sscb yüksek prezidyumu'nun bir kararıyla 5 yıl sürgün ve zorunlu çalışma cezasına çarptırılmış. sovyet yazarlar birliği'nin, ahmatova, marşak, şostakoviç gibi yazar ve sanatçıların çabalarıyla 1965'te serbest bırakılmış. fakat bir edebiyat yıllığında yayımlanan dört şiiri ve şiir çevirileri dışında, ürünlerini yayımlama olanağı bulamamış.

joseph brodsky'e 1987'de (47 yaşında) nobel edebiyat ödülü verildi. (böylece, bu ödülün değer görüldüğü beşinci rus yazarı ve eğer ivan bunin'i daha çok romancı ve öykü yazarı kabul edersek, boris pasternak'tan sonraki nobel ödüllü ikinci rus şairi oldu.) ödülleri tartışmak bence anlamsızdır. herhangi bir ödülün (hele edebiyat, sanat gibi değerlendirmelerde kişiselliğin, göreceliğin söz konusu olduğu alanlarda) ille de ve muhakkak şu ya da bu kişiye verilmesi gerektiğini ileri sürmek olanaksızdır. herhangi bir ödüle aynı anda birden çok kişinin layık olabileceği kuşkusuz, hatta kaçınılmazdır. bütün bunlar, brodsky'nin nobel ödülü için de geçerli. fakat her şeyin ötesinde onun yazgısı, ancak bir şaire ait olabilecek olağandışı bir yaşamöyküsü, olağandışı bir yazgıdır...