graviton

kütle çekimini ilettiği varsayılan varlığı henüz kanıtlanamamış parçacık. varlığı ise etkilerinden yola çıkarak kabul ediliyor.

(bkz: gravitonel sabit)

kuantum fiziğinde yer çekimini ilettiği düşünülen parçacık. kütleden sorumlu olduğu düşünülen higgs bozonu ile kanıtlanmasına gayret gösterilen en ünlü modern fizik ögesi.

olurda bulunursa yapboz tamamlanacak sananlar olduğu gibi. yeni bir sayfanın açılacağını iddia edenler mevcut. rastgele adını koyduğun bir şeyin varlığı gözlemlenmese dahi kabul görülebiliyormuş demek ki!

gözlemlenmesi imkansıza yakın parçacık ama insan gözlemlemek istioy işte.

bir düşünelim eskiden yıldırım, şimşek biliniyordu; ama bunun sebebinin elektron olduğu sonra anlaşıldı. yerçekimininde, "graviton" adı verilen parçacık tarafından oluşturulduğu iddaa edilir. eğer graviton kalkanı olsaydı kuş gibi uçardık ne güzel.

kütleçekiminden sorumlu olan, yânî uzayzaman üzerindeki cetvelleriñ ve saatleriñ birbirleri arasındaki ilişkiniñ, kısa adıyla metrik tensörüñ kuantumlanmasıyla ortaya çıktığı düşünülen, ancak henüz nasıl kuantumlanacağı kuramsal olarak bile pek bilinmeyen parçacık.

cern'deki yapılan soñ ölçümlere göre henüz bulmaktan çok uzakta olduğumuz parçacık.

nasıl ki,
- foton denilen parçacık, elektromanyetik alanıñ kuantumlanmış hâliyse,
- w ile z bozonları, zayıf çekirdek alanınıñ kuantumlanmış hâliyse,
- gluon denen parçacık, güçlü çekirdek alanınıñ kuantumlanmış hâliyse,
- graviton da metrik tensörünün, yani uzayzamanıñ cetvel ve saatlerinin kuantumlanmasıdır.

kuantum alan kuramına göre parçacıklar, alanıñ kuantumlanmasıyla elde edilir. örneğin, yukarıdaki alanların dışında da alanlar vardır. örneğin sıcaklık da bir alandır, ancak onun kuantumlanması söz konusu değildir çünkü sıcaklık, özünde elektromanyetik alandan kaynaklanan bir niceliktir.

Kütleçekim kuvvetini taşıdığı düşünülen farazi parçacık. Doğanın dört temel kuvvetini ve bu kuvvetleri taşıyan parçacıkları biliyoruz. Graviton bir parçacık mı yoksa tamamen ve yalnızca uzay-zamanla alakalı bir fenomen mi bu belirsiz. Bu yüzden graviton ve bir örnek olarak foton arasında büyük farklar olabilir. Böyle bir parçacık olmayabilir ama varsa da bu şey parçacık olmayabilir veya en azından bildiğimiz anlamda bir parçacıktan öte uzay-zamanın dokusuyla alakalı bir olgu olabilir.