gaia teorisi

fransız yazar maxime chattam'ın son kitabı. kitap, ülkemizde ağustos 2009'da doğan kitapçılık tarafından yayınlanmış. kitabın çevirisini de alev özgüner yapmış.

teoriye göre, dünya içinde barındırdığı tüm canlı & cansız varlıklarıyla tek bir organizma gibidir. orman, okyanus, dağ, insan ve daha akla gelemeyen ve buraya yazılamayacak kadar çok olan nesneler, bütünün sadece birer parçaları olarak sayılmaktadır.
hatta buna göre ''karalar gaia'nın kemikleri, okyanuslar, denizler ve ırmaklar onun dolaşım sistemi, atmosfer onun solunum sistemi, üzerinde yaşayan canlılar da onun sinir sistemidir.'' *
ve herhangi bir parçasına zarar geldiğinde , aslında bütüne zarar vereceği anlayışı hakimdir.

isaac asimov'un vakıf* serisi kitaplarında yıllar önce geçen teori. ki orada teori değil yaşayan bir organizma olarak betimlenmiştir. insanların gerek kendi aralarında gerekse gezegen ile tam bir uyum içinde yaşamasını, gezegenin iklimini, tarımını kontrol edebilmelerini, üremenin de gezegenin taşıyabileceği seviyede tutulmasını sağlar. kısaca herkes mutlu ve mesut, dert üstü murad üstü tadında yaşar.

(bkz: ben biz gaia)

1960larda nasa icin çalışan james lovelock tarafindan, lynn margulis'in de yardımıyla geliştirilen hipotez. lovelock 1979'da yazdıgı " gaia: a new look at life on earth" adlı kitapta, bu hipotezden ilk defa bahsederek, dünyanın aslında canlı bir organizma gibi olduğunu iddia etmiştir. dünyadaki yaşamın adı gaia'dır ve buna göre karalar gaia'nın kemikleri, okyanuslar, denizler ve ırmaklar onun dolaşım sistemi, atmosfer onun solunum sistemi, üzerinde yaşayan canlılar da onun sinir sistemidir. neticede, bu hipotezde lovelock'ın anlatmak istediği şey, dünyanın bir bölümüne gelecek zararın, aslında dünya üzerindeki tüm yaşamı etkileyeceğidir.

ilk bölümlerini okurken hiçbir heyecan vermeyen ancak son bölümlerinde birçok heyecanlı olayın gerçekleştiği roman. ilk 250 sayfasını sıkılarak okumama rağmen kalan yaklaşık 100 sayfasını bir gecede okudum. tabii ki burda, romanda yaşanan olayların çok büyük etkisi var. bir bölüm bittiğinde sizi diğer bölümü okumaya itiyor ve bu da bir anda kitabı bitirmenizi sağlıyor. ilk bölümlerde sıkılsanız dahi azimle devam etmeniz gereken romanlardan biri.

internette yazan abuk sabuk açıklamalardansa, yine bu açıklamaları okuyarak yola çıkmış olan maxime chattam kitabını okumak teoriyi anlamanıza daha çok yardım edecektir.